Zerde • 22 Aqpan, 2024
Ult múddesi biriktirgen kúreskerler
Túrkistan ólkesiniń qos týmasy Sultanbek Qojanov pen Turar Rysqulov bir jylda týyp (Sultanbek – 1894 jyldyń kúzinde, 10 qyrkúıekte, Qarataý baýraıyndaǵy Aqsúmbede, al Turar sol jyl aıaǵynda, 26 jeltoqsanda, Alataý baýraıyndaǵy Besaǵashta týǵan edi), dúnıeni dúr silkindirgen ózgerister zamanynda ult bolashaǵyn kúıttegen kúreske toly belsendi ǵumyr keshti de, ekeýi bir jylda, bir kúnde – 1938 jylǵy 10 aqpanda Máskeýde atyldy.
Tarıh • 22 Aqpan, 2024
«Mádenıet jáne turmys» jýrnalynda isteıtinmin. 1987 jylǵy tamyzdyń 23 juldyzy kúni Qyzylordaǵa qaraı issaparǵa shyqtym. Toqsan alty jastaǵy bolshevık Nasreddın Tasymovpen kezdesýden kóp jańalyq kútip bara jatyr edim…
Tanym • 22 Aqpan, 2024
Ispan fılosofy Hose Ortega Gasset «О́nerdiń degemanızııalanýy» eńbeginde ónerdiń HH ǵasyrǵa deıin ǵana jalpyǵa túsinikti bolǵanyn aıta kelip, keıingi júzjyldyqta onyń etıka jáne estetıkalyq sıpatynan ajyraı bastaǵanyn baıandaıdy. Burynǵy zamanda asa qatty baǵalanatyn sulýlyq, izgilik sekildi adamı qasıetter jańa dáýirdiń talǵam tarazysynda múldem salmaǵy bolmaı shyqty. Klassıkalyq óner ıeleriniń adam emosııasymen oınaý tásilin modernıster áınek betin qasaqana qyrnaǵanda avtomatty túrde týatyn titirkenýge ǵana balap, ony baryp turǵan ádiletsizdikke balady. Osy arqyly olar óz týyndylaryn oıyn retinde ǵana qabyldap, onda eshbir adamı sezimdi, tipti adamnyń ózin kórsetpeýdi maqsat tutty. Al H.Gassettiń «Adamshylyq aıaqtalǵan jerden aqyndyq bastalady» degen pikiri sanańyzdy tipten sapyryp túsýi múmkin. Endi oılanyp kóreıikshi. Qazirgi qazaq ádebıetinde de beleń alyp jatqan osy úderis adamzat sanasynyń jańa daǵdarysyna ákelip soqpaı ma eken?
Ádebıet • 22 Aqpan, 2024
Jazýshy Tynymbaı Nurmaǵambetovtiń «Meshkeı» romany el táýelsizdik alǵan alǵashqy jyldardaǵy halyq turmysyndaǵy oryn alǵan jaǵdaılar men eldiń erteńine senbeıtin quldyq qursaýdan áli aryla almaǵan júıeni, sondaı-aq bar maqsatyn aqsha tabýǵa arnaǵan adamdar boıyndaǵy ashkózdik, toıymsyzdyq syndy pıǵyldardy sýretteıdi. Roman ıdeıasy bas keıipker Alyphan obrazyna jınaqtalyp jetkiziledi.
О́ner • 22 Aqpan, 2024
Iýdanyń belgi berýi qaldy. Jendetter sol sátte tap bermekshi. Mine, ol ony súıdi. Qas qaqqansha jendettiń bireýi jaǵasynan shap berip úlgerdi. Qazir ony tutqyndaıdy. Adamzattyń alapat qaıǵyǵa dýshar bolǵanyn uqqan Ioann shyńǵyryp sala berdi. Isa Másihti ólim jazasyna kespekshi...Osy oqıǵa áıgili ıtalıan sýretshisi Mıkelandjelo Karavadjonyń «Iýdanyń súıisi» kartınasynda kórinis tabady. Keskindeme óneriniń jaýharyna aınalǵan kartına nesimen erekshelenedi? Sýretshiniń jasyrǵan jumbaǵy nede?
