Memleket basshysynyń memlekettik ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetteriniń tıimdiligin jyl saıyn baǵalaý júıesin bekitýimen olardyń qyzmetterinde jańa «dáýir» bastaldy. Aǵymdaǵy jyldan bastap memlekettik organdar tıimdiligi alty baǵyt boıynsha baǵalanatyn bolady, onyń ishinde aqparattyq tehnologııalardy qoldaný men memlekettik qyzmet kórsetý de bar. Júıeni iske qosý – ýaqyt talaby jáne memlekettik organdardyń qyzmetin kóterýge baǵyttalǵan mańyzdy shara bolyp tabylady.
Memleket basshysynyń bul sheshimin iske asyrýda Baılanys jáne aqparat mınıstrligi Memlekettik qyzmet isteri agenttigimen birlese otyryp, memlekettik qyzmet kórsetý boıynsha memlekettik organdar qyzmetteriniń tıimdiligin baǵalaý ádistemesin ázirledi.
Bul ádistemeniń maqsaty – eń aldymen tutynýshylardy qoljetimdi jáne sapaly memlekettik qyzmettermen, onyń ishinde elektrondy formattaǵy túrimen qamtamasyz etý. Resmı tulǵalardan basqa, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi jáne táýelsiz sarapshylardan qurylǵan arnaıy jumys toby derekterdi salystyrý jolymen barlyq aqparat kózderinen (memlekettik organnan, onyń ınternet-resýrsynan, Baılanys jáne aqparat mınıstrliginiń tekseris qorytyndysynan) alynǵan málimetterdi saraptaıdy. Baǵalaý qorytyndysy boıynsha tıisti qorytyndy jasalatyn bolady.
Baǵalaý ólshemderi naqty jáne qatań, ol barlyq mańyzdy aspektilerdi: elektrondyq formatta memlekettik qyzmetterdi engizý jáne damytý boıynsha is-sharalar josparynyń bolýyn, elektrondyq formatqa kóshirilgen memlekettik qyzmetterdiń úlesin, memlekettik organdardyń kórsetetin elektrondyq qyzmetterindegi paıdalanýshylardyń úlesin; elektrondyq qyzmetter jáne elektrondyq qyzmetterdi alý prosedýrasy men tártibin túsindiretin aqparattarmen paıdalanýshylardy habarlandyrý jónindegi medıa-jospardyń bolýyn qamtıdy.
Ár baǵalaý ólshemi boıynsha kórsetkishter belgilengen, ár ólshem mańyzdylyǵy eskerile otyryp 1-den 4-ke deıingi ball boıynsha baǵalanady. «Is-sharalar jospary jáne medıa-jospar» kórsetkishter boıynsha baǵalansa, «elektrondyq formatqa kóshirilgen memlekettik qyzmetterdiń úlesi», «elektrondyq qyzmetterindegi paıdalanýshylardyń úlesi» kórsetkishterine baǵalaýdyń óte joǵary «shkalasy» qoldanylady. Bul osy kórsetkishterdiń memlekettik qyzmetterdi avtomattandyrý úderisinde memlekettik organdardyń belsendiligin kórsetýimen túsindiriledi. Bunyń halyqqa jáne bızneske qyzmet kórsetý, olarmen tikeleı qarym-qatynasty qalyptastyrý, sondaı-aq ákimshilik kedergilerdi qysqartý kezinde mańyzy zor.
Osylaısha, elektrondyq formatqa ótkizilgen memlekettik qyzmetter sanyn, sondaı-aq, osy qyzmetterdi alý úderisi men olardyń tártibin túsindirýshi aqparattyń barlyǵyn memlekettik organdardyń saıttary jáne portaly arqyly da baǵalaý múmkindigi paıda bolady.
Elektrondyq formatta memlekettik qyzmetterdi kórsetý boıynsha keıbir memlekettik organdar pılottyq tekserýden ótkizilgen bolatyn. Máselen sarapshylar anyqtaǵandaı, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi 10 qyzmet túrin kórsetýde, onyń 6-ýy avtomattandyrylǵan jáne olarǵa «elektrondyq úkimet» portaly arqyly qol jetkizýge bolady. Alaıda, Eńbek mınıstrliginde memlekettik qyzmetterdi damytý boıynsha is-sharalar jospary, medıa-jospar, elektrondyq qyzmetterdi kórsetý úderisteri men olardyń tártibi týraly aqparat ázirge joq. Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi memlekettik qyzmetter tizbesine qyzmetteri qosylmaǵandyqtan elektrondyq formattaǵy qyzmetterdi kórsetpeıdi. Al Aqmola oblysy ákimdiginde memlekettik qyzmetterdi elektrondyq formatqa kórsetý boıynsha jumystar júrgizilmegen.
Baǵalaý qorytyndylary memlekettik organdarda, ásirese jergilikti atqarýshy organdarda elektrondyq qyzmetterdi engizý sylbyr júrgizilip otyrǵandyǵyn kórsetedi. Osyǵan oraı, pılottyq joba sheńberinde baǵalanǵan barlyq memlekettik organdarǵa osy baǵyttaǵy qyzmetterin jandandyrý boıynsha usynystar berildi. Aldymen, olarǵa halyqqa jáne bızneske kórsetiletin qyzmetterdi jáne ishki fýnksııalardy avtomattandyrý úshin aqparattyq júıelerdi engizý boıynsha tıimdi jumystardy júrgizý kerek.
Basqa da usynymdardyń qatarynda tutynýshylardy memlekettik qyzmetterdi elektrondyq tásilmen alýǵa qatystyrý maqsatynda elektrondyq memlekettik qyzmetterdi engizý jáne olardy nasıhattaý boıynsha jumystardy jandandyrý jónindegi egjeı-tegjeıli is-sharalar josparyn ázirleý kerektigi usynyldy.
Búgingi kúnde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginde elektrondyq qyzmetterdi engizý jáne damytý boıynsha is-sharalar jospary, medıa-jospar, elektrondyq qyzmetter kórsetý reglamentteri ázirlengenin atap ótý kerek. Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigimen de tıisti sharalar qabyldanyp, kórsetiletin qyzmetterdi memlekettik tizbege qosý boıynsha jumystar bastaldy. Sondaı-aq, Aqmola oblysy ákimdigi elektrondyq qyzmetterdi engizý boıynsha is-sharalardy aımaqty damytý baǵdarlamasyna qosty.
Aǵymdaǵy jylda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi bekitken kestege sáıkes, aqpan aıynan bastap 42 ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qatysýymen qanatqaqty baǵalaý jalǵasady. Memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdiligin baǵalaý Qazaqstanda elektrondyq qyzmetterdiń odan ári damýyna jáne olardy paıdalaýshylar sanynyń ósýine múmkindik beredi dep senemiz.
Sáken SÁRSENOV, Baılanys jáne aqparat vıse-mınıstri.