Parlamentaralyq baılanystar – mańyzdy arna

Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev Sankt-Peterbýrgte Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy Parlamentaralyq Assambleıasy Keńesiniń otyrysyna qatysty, dep habarlady Senattyń baspasóz qyzmeti. Bul otyrystyń ereksheligi halyqara­lyq parlamenttik uıymdardyń basshylary – Par­lamentaralyq Odaqtyń, Eýropa Keńesi Parlamenttik Assam­b­leıasynyń, EQYU Parla­menttik Assambleıasynyń tóraǵa­lary, sondaı-aq, ártúrli elder par­lamentteriniń shaqyrylǵan tóraǵa­larynyń qatysýy bolyp tabylady. Q.Toqaev parlamentaralyq uıymdar­dyń halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler boıynsha ózara is-qımy­lynyń keleshegi talqylanǵan shaǵyn ortada bolǵan kezdesýde sóz aldy. Par­l­amenttik dıplomatııanyń róli arta tús­kenin atap óte kelip, Qazaqstan Parlamenti Senatynyń basshysy álemdik parlamenttik qoǵamdastyq zerdeleýi tıis yntymaqtastyqtyń naqty baǵyttaryna áriptesteriniń nazaryn aýdardy. Birinshiden, Q.Toqaevtyń usynysy boıynsha, parlamentterdiń depýtattary barlyq halyqtardyń ortaq jaýyna aınalǵan ári shekarany, ulttyq egemendikti, mádenıet pen dástúrdi moıyndamaıtyn halyqaralyq terrorızmge qarsy quqyqtyq is-qımyldy kúsheıtýi tıis. Tóraǵa áriptesterin Astanada 31 mamyrda ótetin «Dinder terrorızmge qarsy» halyqaralyq konferensııasyna qatysýǵa shaqyrdy, oǵan búkil álemniń parlamentshileri men álemdik jáne dástúrli dinderdiń ókilderi alǵash ret jınalady. Ekinshiden, Q.Toqaevtyń aıtýynsha, ıadrolyq qarýdyń taralyp ketýi adam­zattyń ómir súrý bolmysyna qaýip tóndirip otyr. «Ol týraly saıasatkerler de, aldyńǵy qatardaǵy ǵalymdar da, aza­mattyq qoǵam da udaıy aıtyp kele­di, alaıda, is júzinde atqarylǵan ister joqtyń qasy. Parlamentshiler ıadro­lyq qarýdyń taralýyna «joq» dep naq­ty kesip aıtýǵa mindetti. Tolyqtaı qarý­syz­danýǵa qol jetkizýdi, Iаdrolyq qarýdy tarat­paý týraly sharttyń oryndalýy men Iаdro­lyq qarýlardy synaýǵa jappaı tyıym salý týraly sharttyń tezirek kúshine enýin jaqtaý kerek», – dep atap ótti Tóraǵa. Q.Toqaev ulttyq jáne halyqaralyq deńgeıdegi mılıtarızmge qarsy is-qımyldy parlamentshilerdiń halyqaralyq árekettiń úshinshi baǵyty retinde atady. «Áskerı salaǵa bólinetin aýqymdy qarjy (jylyna 2 trıllıon dollarǵa deıin) damýdyń maqsattaryna berilýi múmkin edi», – dedi ol. Prezıdent N.Nazarbaevtyń «Álem. XXI ǵasyr» manıfesindegi derekterdi kel­tire otyryp, Tóraǵa parlamentshilerge ýshyqtyratyn soǵys indetiniń odan ári taralýyna jol bermeýde erekshe jaýapkershilik júkteletinin atap ótti. Tórtinshiden, Senat Tóraǵasynyń pikirinshe, kóp tarapty parlamenttik dıp­lomatııa saýda-ekonomıkalyq baılanys­tardy údetýge járdemdesip, mádenı jáne gýmanıtarlyq almasýlardy yntalandyrýy kerek. Q.Toqaev parlamentaralyq forýmdarǵa qatysýdan parlamentshilerdi oqshaýlaýdan bas tartýǵa shaqyrdy, óıtkeni «parlamentaralyq baılanystar halyqtar arasyndaǵy kommýnıkasııanyń mańyzdy arnasy bolyp qala berýi tıis». Sankt-Peterbýrgke sapary aıasynda qazaqstandyq senatorlar IV halyqaralyq «Eýrazııalyq ekonomıkalyq perspektıva» forýmyna qatysty, sondaı-aq, TMD PAA-nyń: mádenıet, aqparat, týrızm jáne sport jónindegi; memleket qurylysy jáne jergilikti ózin ózi basqarý tájirıbesin zerdeleý jónindegi; saıası máseleler men halyqara­lyq yntymaqtastyq jónindegi; agrarlyq saıasat, tabıǵı resýrstar jáne ekologııa jónin­degi; quqyqtyq máseleler jónindegi turaqty komıssııalarynyń otyrystarynda boldy. Assambleıanyń 44-shi jalpy otyrysy barysynda parlamentshiler TMD ǵarysh keńistigin zertteý jáne beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly konvensııanyń jobasyn, «Bıoener­getıkany damytýdyń negizderi týraly», «Ekologııalyq saraptama týraly», «Aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksporttaý salasynda GО́A-ny taratý jáne paıdalaný týraly», «Bıologııalyq alýandyqty saqtaý, turaqty paıdalaný jáne qalpyna keltirý týraly», «Aǵartý qyzmeti týraly» úlgi zań jobalaryn qarady.