Topyraq Tarazda zertteledi

Bir kezderi «Kazgıprozem» ıns­­tıtýtynyń Jambyl fılıaly dep atalǵan bul mekeme óńir­de jobalaý-izdestirý jáne baqylaý jumys­taryn oryndaýmen aınalysqan eken. Sol jyldary óziniń derbes zert­hanasy bolyp, 1990 jyldar­dyń basyna deıin jumys jasap­ty. Keıin topyraq zertteý jumys­taryna memlekettik tapsyrys­tar mólsheriniń kemýi men qarjynyń bolmaýy sebepti zerthana jabylǵan. Endi mine, ótken aptada Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń «Jer kadastry ǵylymı-óndiristik ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq mem­lekettik kásipornynyń Jam­byl fılıalynyń dırektory N.Artaev­tyń jáne «JerǴО́O» RMK-nyń bas dırektory Ǵ.Qarqynbaevtyń qol­daýymen jańa topyraq zert­hana­synyń qurylysy aıaqtalyp, qazirgi zaman talaptaryna saı jańa qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilip, iske qosyldy. Zerthananyń talaptaryna saı ınjener, agrohımıkter, hımıkter jumysqa qabyldandy. Zerthanada topyraqtyń hımııalyq quramyn anyqtap, saraptama júrgiziledi. Osy saraptamalardyń nátıjelerinde topyraq materıaldary jańartylyp qoldanysqa paıdalanylady. Topyraqtyń qu­narlylyǵyn, quramynyń ózgeris­terge ushyraǵanyn anyqtaýǵa jyl saıyn  respýblıkalyq bıýdjetten qarjy bólinip, kóptegen jumystar atqarylýda. Buǵan deıin zerthanalyq saraptamalar Shymkent qalasyndaǵy «JerǴО́O» RMK Ońtústik fılıalynda daıyndalatyn. Iаǵnı, zerthanalyq saraptama júrgizýge jylyna 3-4 mln. teńge tólenip otyrdy. Endi osy jumystardyń barlyǵy mekemeniń óz zerthanasynda atqarylady. Al, aǵymdaǵy jyly respýblıkalyq bıýd­jet qarajaty esebinen T.Rys­qulov, Qordaı aýdandarynyń jer­lerine monıtorıng júrgizý josparlanyp, jumystar bastalyp ta ketti. Topyraq zertteý barysynda alynǵan materıaldar jer kadas­tryn, jer monıtorıngin júrgizý boıynsha jumystardy atqarýǵa, jerge ornalastyrý jobalaryn jasaý úshin, sharýa qojalyqtaryn pas­porttaý úshin, tabıǵı malazyqtyq alqaptardyń jáne jerdiń jaı-kúıin sapalyq baǵalaý úshin, jerge tólenetin qunnyń mólsherin, jerge tólenetin salyq pen jalǵa berý qunyn anyqtaý úshin negiz bolyp sanalady. Topyraqtyń qasıetin bile otyryp, aýyl sharýashylyǵyn qoldaý maqsatynda memlekettik baǵdarlamalardy atqarýǵa, sýlandyrý júıesin qurýǵa jáne paıdalanýǵa bolady. Sondaı-aq, tyńaıtqyshtardy, zamanaýı tehnıkany paıdalanýdy josparlaýǵa, aýyl sharýashylyǵyn júrgizýdegi aldyńǵy qatarly ádisterdi engizýge de múmkindik ashylady. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan» Jambyl oblysy