Búginde qaladaǵy jer qatynastary bólimi sońǵy aılarda kún-tún demeı, tipti, demalyssyz jumys isteýge kóshipti. Bıyldyń ózinde qala turǵyndarynyń jer alýǵa degen kezegi eki esege ulǵaıǵan. Bunyń syryn eshkim túsindire alar emes, degenmen jer halyqtiki jáne onyń ıesi tabylýy úlken jetistik. Qala ákiminiń orynbasary Qaırat Erembesovtiń aıtýynsha, kezekke turǵan 10 000 semeılik jer alýǵa nıet bildiripti. Sońǵy tórt aıda Semeıde jer alýǵa 5 myń ótinish túsken.
– 2003 jyldan bastap Jer kodeksindegi bap boıynsha, Qazaqstannyń barlyq azamattaryna jeke qurylys nysanyn salýǵa 10 sotyq jer tegin beriledi, – dedi Qaırat Erembesov, – biraq, problemanyń bári osydan kelip shyǵady. Jeke úıler, shaǵyn aýdandar salynǵanmen, ol jerlerde ne aýyz sý, jaryq, ıaǵnı ınfraqurylym bolmaǵandyqtan, bul kúnderi halyq turmystyq-áleýmettik taýqymetke kezdesip otyr. Sondyqtan da 2007 jyly qalanyń shetindegi sý qubyry men elektr energııasy joq tustarynan jer alýǵa moratorıı jarııalandy. Desek te, aldaǵy ýaqytta burynǵy olqylyqtardy qaıtalamas úshin qala shetindegi tórt jańa aýdanda ınjenerlik júıeniń qurylys jumystary bastalyp ketti.
– Semeıdiń 2011 jyly bekitilgen bas jospary boıynsha, jekemenshik úı salýǵa 4 jańa shaǵyn aýdan belgilengen. Bul Komposelek, Aqsaı, Ushaqtar jáne Sýyq bulaq, – dedi Semeıdiń sáýlet jáne qurylys bóliminiń jetekshisi Qaldybek Qoqılanov. – Aldyn ala esepteýlerimizge qaraǵanda, bul shaǵyn aýdandarda 4 myń jańa jer telimderi beriledi halyq ıgiligine. Biz shuǵyl túrde osy jáne qosymsha qordaǵy shaǵyn aýdandarda júrgiziletin ınjenerlik ınfraqurylymdardyń jobalaý-smetalyq qujattaryn daıyndaıtyn bolamyz. Qosymsha Jarqyn shaǵyn aýdany men Aqqaıyń shaǵyn aýdanynyń arasy, naqty aıtqanda, Aqqaıyń men Ptıchnıktiń arasynda aldaǵy ýaqytta jer berý máselesi qarastyrylady. Qaraǵaıly shaǵyn aýdanyndaǵy qazirde qyzý túrde qurylysy jandanyp jatqan ınjenerlik ınfraqurylymnyń aıaqtalýyna oblystyq bıýdjetten 2,5 mlrd. teńge 2016 jyly bólindi.
– Osy jumystar aıaqtalǵannan keıin ǵana qala ákimdigi kezekte turǵandarǵa jer telimderin alýǵa ruhsat qujat beredi, – dedi Qaırat Erembesov, – biraq, bul 2017 jyldyń enshisindegi sharýalar.
Jer máselesi boıynsha qalalyq jer qatynastary bóliminiń basshysy Súleımen Medeýov bylaı dedi:
– Bul kúnderi Qazaqstanda 10 sottyq jer berý máselesi qaralyp jatyr. Semeıge keletin bolsaq, qala boıynsha 10 myń adam shamasyndaǵy turǵyn tizimge alynǵan. Barlyq tirkeýge alynǵan ótinishter arnaıy qurylǵan komıssııanyń qaraýynan ótedi. Sodan keıin ǵana naqty sheshim shyǵarylady. Biraq, úılerin salýyn salyp alyp, sýsyz, jaryqsyz otyrý bul da kúrdeli másele. Sondyqtan da beriletin jerlerge aldymen qubyrlar, elektr jelileri tartylyp, sodan keıin ǵana halyq ıgiligine beriledi.
Raýshan NUǴMANBEKOVA
SEMEI