Ǵalymdardyń aıtýynsha, elimizdegi 150 myń aqbókenniń qyrylýyna aýa raıynyń ózgeriske ushyraýy jáne juqpaly indettiń keń taralýy sebep bolǵan. Bıyl zertteýshiler «dala arýlarynyń» mynadaı qyrylýlaryn olardyń tynys alý jolyndaǵy qaýipti bakterııalardyń shamadan tys kóbeıip ketýinen kórip otyr. Muny ǵalymdar da quptady. О́ıtkeni, aýa raıynyń kúrt ózgeriske ushyraýy, ıaǵnı qystyń qattylyǵy men kóktemgi kezdiń dymqyl kelýi janýarlar aǵzasyndaǵy teris aýytqýshylyqqa negizgi sebepshi bolady eken.
Ulybrıtanııa mamandarynyń aıtýynsha, janýarlardyń qyrylý epıdemııasy aýa temperatýrasynyń kúrt tómendeýinen jáne teńiz daýyly saldarynan oryn alady. Sheteldik zoologtar sondaı-aq, kıikterde pasterelez aýrýyn aldyn alýǵa baǵyttalǵan ádister Qazaqstanda joqtyń qasy degendi alǵa tartady. Sonymen qatar, olar janýarlardy egý jumystarynyń mehanızmi elimizde qurylmaǵan kórinedi.
Endi sheteldik aqparat kózderi deregine júginsek, 25 jylǵa jetpeıtin ýaqyt ishinde brakonerler álemdegi kıiktiń 95 paıyzyna jýyǵyn qyryp jibergen eken. Osynyń saldarynan atalǵan janýarlar múlde joıylyp ketýge shaq qalyp tur. Búginde Qıyr Shyǵystyń dári-dármek naryǵynda kıik múıiziniń bir gramy eki fýnt sterlıngten satylady.
Esterińizge sala keteıik, 2015 jyldyń mamyr aıynda kıikterdiń jappaı qyrylýy oryn alǵan-dy. Osynyń saldarynan Qostanaı, Aqtóbe jáne Aqmola oblystarynyń aýmaqtarynda 150 myńnan astam dala janýarynyń óleksesi tabylǵan bolatyn. Bul Qazaqstan jerinde mekendegen barlyq kıikterdiń teń jartysyn quraıdy.
Talǵat RAIYMBEK,
«Egemen Qazaqstan»