Iá, mańǵystaýlyq tilshimiz kóptiń kókeıinde júrgen ózekti máseleni kóterip otyr. Bul – shyndyq. О́ıtkeni, jaz aıy bastala salysymen qazaqstandyqtar shet memleketterdegi demalys oryndaryna aǵyla bastaıtyny anyq. Sebebi, Qazaqstandaǵy demalys oryndarymen salystyrǵanda Antalııada nemese Dýbaıda demalý arzanǵa túsedi. Ushaqtyń quny da qazaqstandyqtardyń qaltasyna shaq keledi. Onyń ústine shet memleketterdegi demalys oryndaryndaǵy servıstik qyzmetterdiń de joǵary ekenin demalýshylar tamsana aıtyp jatady. Sondyqtan, qazaqstandyqtar otbasymen, bala-shaǵasymen birge shetelde tynyqqandy jón sanaıdy. Ol úshin olardy sóge jamandaýǵa bolmas. О́ıtkeni, qaı jerde dem alamyn dese de árkimniń erki. Biraq, taǵy da qaıtalap aıtýymyzǵa týra keledi, Qazaqstanda da dál sheteldegideı alańsyz dem alýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan bolsa, quny qalta kóteretin bolsa, jurttyń shetelge sabylyp nesi bar?!
Árıne, bıliktegiler bul máselege baılanysty qol qýsyryp qarap otyr deýden aýlaqpyz. Joǵaryda sóz bolǵan «Kendirli» demalys ornyn jańǵyrtýǵa baılanysty jaǵymdy jańalyq ta jurttyń arasyna tarap úlgerdi. Sátin salsa, josparlaǵan jumystar júzege assa, Mańǵystaý oblysynyń Kaspıı teńizi jaǵalaýynda kelisti qonaqúıleri bar demalys oryndary salynatyn kún alys emes. Oǵan nemis ınvestorlary qulyq bildirip otyr. Olardyń bul rette aýqymdy jobalary bar. Onyń osy jaqyn kúnderi Berlınde tanystyrylymy bolǵan. Investorlardyń aıtýyna qaraǵanda, Kaspıı teńiziniń jaǵalaýyndaǵy «Kendirli» kýrorty tek zaman talabyna saı demalys orny ǵana bolyp qalmaıdy, 200 myń adam turatyn tutas qalaǵa aınalatyn túri bar. Jospar boıynsha bizdiń memleketimiz onda mektepter men balabaqshalar, al ınvestorlar jekemenshik nysandardyń qurylysyn júrgizetin bolady. 23 qonaqúı men akvaparkterdiń, ıaht-klýbtar men saýyqtyrý ortalyqtarynyń qurylysyn ınvestorlar qarjylandyrady degen jospar bar. Alǵashqy kezekte olar 600 mıllıon eýroǵa deıin qarjy salmaq. Al jobany aıaqtaǵan kezde qarajat kólemi 30 mıllıard eýroǵa jetedi.
Sondyqtan, barymyzdy ózimiz baǵalaı almasaq ta, baǵalaıtyndar bar bolyp shyqty. Soǵan qýandyq.
Bul taqyryp týraly áńgime qozǵalǵanda, taǵy bir eskertýge tıisti másele bar – Mysyrdaǵy, Túrkııadaǵy qazirgi alasapyran jaǵdaılardy jurt kórip-bilip otyr. Onda demalysqa baryp, elge jetýi muń bolǵandar da joq emes. Qandy qaqtyǵys bolyp jatqan elderge baratyn týrısterdiń de, demalýshylardyń da qarasy azaıatyny anyq. Solaı bolyp ta otyr. Sondyqtan, osyny elimizdegi demalys oryndarynyń basshylary utymdy paıdalanyp qalýy kerek emes pe? Jáne de bul basqa memleketterden de týrısterdi tartýdyń qolaıly sáti. Naryqqa jáne ýaqytqa saıma-saı qımyl-áreket etýge bolmas pa? Buǵan kim kedergi? Eger joǵaryda aıtqanymyzdaı, demalystyń baǵasy kópshiliktiń qaltasy kóteretindeı bolsa, servıstik qyzmet joǵary sapaly bolsa, otandastarymyzdyń Qazaqstannyń tynyǵý oryndarynda dem alǵandy qosh kóretini anyq.
Ǵalym OMARHAN,
«Egemen Qazaqstan»