Keshe Astana qalasyndaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi Hatshylyǵynyń XV otyrysy ótti
Oǵan qatysýshylar byltyr ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń V seziniń jáne Hatshylyqtyń XIV otyrysynyń qorytyndylary boıynsha pikir almasty. Odan bólek, kún tártibinde taǵy basqa birqatar másele qaraldy.
Otyrysty ashqan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi Hatshylyǵynyń basshysy Qasym-Jomart Toqaev 31 mamyr kúni ótken «Dinder terrorızmge qarsy» atty halyqaralyq konferensııa sezde qaralatyn máselelerdiń óte mańyzdy ekenin taǵy bir dáleldegenin atap ótti. Senat Tóraǵasynyń aıtýynsha, konferensııa barysynda terrorǵa qarsy áreketterdiń qatary tolyǵyp, atalǵan zulymdyqpen kúreste parlament músheleri men rýhanı qaıratkerlerdiń ózara yntymaqtastyǵynyń negizi qalandy.
Q.Toqaev Hatshylyq músheleriniń qoldaýymen V Sezdiń Qorytyndy deklarasııasyna Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Bes úndeýi» engenine nazar aýdardy. «Bul úndeýlerde barlyq áskerı janjaldardy toqtatý jáne bitim jarııalaý, kez kelgen saıası qarama-qaıshylyqty sheshýde kúsh qoldanýdy batyl túrde teriske shyǵarý, iri derjavalar arasyndaǵy senimsizdik shyńyraýynyń ulǵaıa túsýin joıý, dinaralyq arazdyqtardy tutandyrý úshin mass-medıany qoldaný tájirıbesin toqtatý, sondaı-aq, kedeıshilik, ashtyq, epıdemııa, jumyssyzdyq, tabıǵı zulmattar men tehnogendik apattar problemalaryn sheshý úshin dinı jáne saıası kúsh-jigerdi biriktirý máseleleri sóz bolǵany belgili. Atalǵan «Bes úndeý» laıyqty qoldaý taýyp, Nursultan Nazarbaev osy máselelerdi BUU Bas Assambleıasynyń 70-sessııasynda jáne «Álem. HHI ǵasyr» manıfesinde de kópshiliktiń nazaryna usyndy», – dedi Q.Toqaev.
Osylaısha, Senat Tóraǵasy byltyrǵy V Sezdi qorytyndylap, onyń tabysty ótkenine toqtaldy. Sondaı-aq, ol sol is-sharaǵa qatysqan BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýnnyń «tynyshsyz kezeńde dinı kóshbasshylardyń róli asa mańyzdy» degen sózin eske alyp: «Olar ortaq máselelerdi sheshý men beıbitshilikke qol jetkizýde jalpy negizdi usyna otyryp, qoǵamdastyqtardy biriktirý jolynda dinı baılanystyrýshy qyzmetin atqarady. Sebebi, qazirgi tańda dinı kóshbasshylardyń sezi jahandyq «rýhanı dıplomatııanyń» mańyzdy ınstıtýtyna aınalyp úlgerdi», – dedi.
Sonymen qatar, jıyn barysynda dinaralyq únqatysýǵa qosqan úlesi úshin Astana halyqaralyq syılyǵy men Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń Qurmet medaliniń taǵaıyndalǵany, sondaı-aq, Beıbitshilik jáne kelisim mýzeıiniń ashylatyny belgili boldy. Bul jóninde Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Marat Ázilhanov baıandady. «Atalǵan syılyq pen medaldi taǵaıyndaý týraly bastamany alǵash bolyp byltyrǵy V sezde Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev kóterdi. Osydan keıin Hatshylyq sezd nagradalary men murajaıdyń tujyrymdamalaryn ázirledi. Sonyń negizinde syılyq pen medal «dinaralyq únqatysýdy nyǵaıtýda kórnekti úlesi moıyndalǵany úshin» anyqtamasymen Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary men belsendilerine, qoǵam jáne saıası qaıratkerler men uıymdarǵa berilýi tıis degen bastamalar qoldaýǵa ıe boldy. Marapattaý týraly sheshimdi Qazaqstan Prezıdentiniń tóraǵalyǵymen dinı kóshbasshylar keńesi qabyldaıdy», – dedi ol.
Al jańa mýzeı týraly M.Ázilhanov: «Mýzeı Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi men onyń tarıhı rólin nasıhattaýǵa baǵyttalǵan qujattar men artefaktilerdi jáne basqa da materıaldardy jınaqtaý maqsatynda qurylady. Sondaı-aq, ol jerde mádenıetter men dinder únqatysýyn damytý maqsatynda ǵylymı-zertteý jumystary júrgiziledi. Hatshylyq músheleri mýzeıdiń halyqaralyq bolýy jáne álem elderinde kóshpeli kórmeler ótkizýi kerektigi týraly usynystaryn jetkizdi. Odan bólek, jańa nysannyń arnaıy veb-saıty iske qosylatynyn atap ótken jón», – dedi. Vıse-mınıstrdiń sózine qaraǵanda, mýzeı Astana qalasyndaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda ornalaspaq.
Otyrys barysynda qaralǵan kelesi másele 2018 jyly ótetin Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VI seziniń taqyryby boldy. Qatysýshylar sońǵy jyldardaǵy lańkestik syn-qaterdiń kúsheıgenin eskerip, kelesi jıyndy osy másele tóńireginde ótkizýdi biraýyzdan qoldady. Nátıjesinde «Dinı kóshbasshylar qaýipsiz álem úshin» taqyryby bekitildi. Osyǵan oraı VI sezde «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi jahandyq qaýipsizdiktiń tujyrymdamasy retinde», «Aýyspaly geosaıasattaǵy din. Adamzatty biriktirý úshin jańa múmkindikter», «Din jáne jahandaný: syn-qaterler men jaýaptar», «Dinı kóshbasshylar men saıası qaıratkerler ekstremızm men terrorızmdi eńserýde» atty tórt seksııa jumys isteıtin boldy.
Is-shara sońynda Hatshylyqtyń XVI otyrysy ótetin jer men merzimi belgilendi. Soǵan sáıkes, onyń músheleri kelesi jyldyń 9 tamyzynda Astanada bas qosatyn boldy.
Elaman QOŃYR,
«Egemen Qazaqstan»