Mádenıet jáne sport mınıstrligi Din isteri komıtetiniń, qoǵamdyq dinı uıymdar men BAQ ókilderiniń qatysýymen «Qazaqstandaǵy din» taqyrybynda «Ekspert» pikirtalas klýbynyń otyrysy ótti.
Másele qanshalyqty kúrdeli bolsa, oǵan qatysty týyndaıtyn saýaldar da san qıly bolatyny belgili. Sondyqtan, klýb jetekshisi Nurlan Erimbetov pen jýrnalıster qoıǵan saýaldarǵa atalǵan mınıstrliktiń Din isteri jónindegi komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkın, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary Serik Oraz, Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń oqytýshysy Aıdar Ábýov uǵynyqty jaýap berýge tyrysty.
Bizdiń elimiz turǵyndarynyń qansha paıyzy dinı senimi bar, ıaǵnı meshitke, shirkeýge baryp, syıynatyn azamattar? – degen alǵashqy saýalǵa jaýap bergen Ǵalym Shoıkın 2009 jyly júrgizilgen halyq sanaǵy málimetine sáıkes, turǵyndardyń 70 paıyzǵa jýyǵynyń dinı senimi bar ekendigi, al Din isteri komıtetiniń udaıy júrgizip otyratyn zertteýleri boıynsha, halyqtyń shamamen 10-15 paıyzy turaqty túrde meshitke baryp, qulshylyq amaldaryn oryndaıtyny belgili bolǵan.
Bul týraly Serik Oraz da: «Qudaıǵa senetin adamnyń barlyǵyn dinı-tanym túsinikte senimdegiler dep qabyldaıdy. Al kúndelikti barlyq qulshylyq amaldary men paryzdaryn oryndap júrgenderdi tolyqqandy musylman deýge bolady. Rasynda da, bizdiń esebimiz boıynsha, azamattardyń 15 paıyzy árbir ǵıbadat-qulshylyqty tolyqqandy oryndaıdy dep aıtýǵa bolady», – dep jaýap berdi.
Al Islamdaǵy aǵymdar jaıynda qoıylǵan saýalǵa qatysty óz pikirin aıtqan Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary: «Muhammed Paıǵambarymyz: «Men dúnıeden ótkennen keıin sender 73 túrli aǵymdarǵa bólinesińder. Sonyń 72-si adasyp júredi de, bireýi ǵana túzý jolmen baratyn bolǵan. Olar meniń súnnetimdi tolyq ustanǵandar, meniń aıtqandarymdy ustanyp, ony keıingi urpaqqa jetkizetinder jáne sonyń sońynan eretinder» degen eken. Al búgingi tańda salystyrmaly túrde, olar 73 emes, bálkim, sol 73-tiń ishinen de bólinip-bólinip shyqqan birneshe júzdegen aǵymdar bar bolýy múmkin.
Islam atyn jamylǵandar men ıslamofobııa, dindi qubyjyq retinde kórsetkisi keletinder týraly másele qozǵaǵan Nurlan Erimbetovtiń oı-paıymyna Aıdar Ábýov ıslamofobııa keshe nemese búgin paıda bolmaǵanyn, ol dál qazir kún tártibinde turǵandyǵyn jetkizdi. Bul týraly ol: «Islamofobııa XX ǵasyrdyń ekinshi jartysynan beri bar. Árbir álemdik din senim ıelerin týra jolǵa bastaıdy. Solarǵa jol tabady. Bul jolda túrli kedergiler kezdespeı qoımaıdy. Búginde, ókinishke qaraı, «jasandy kedergilerdiń» jasalatyny jasyryn emes. Olar túrli «jelilerden», áleýmettik, ekonomıkalyq, saıası qarama-qaıshylyqtardan paıda bolyp jatady. Osydan kelip, ıslamofobııa máselesi qaıta-qaıta kún tártibine shyǵyp tur. Soǵan qaramastan, dúnıejúzi elderiniń basym bóligi terrorızmdi Islam dinimen baılanystyrmaıdy», dep túıindedi óz oıyn. Iаǵnı, onyń aıtýynsha, ıslamdy terrorızmmen baılanystyrýdy maqsat retinde qoıǵan adam, túbinde ony álemge solaı kórsetýge umtylady.
Alaıda, buǵan kelispegen Nurlan Erimbetov: «Endeshe, Islam dinindegi ıdeologııalyq-uıymdastyrýshylyq jumystar durys jolǵa qoıylmaǵan. Ideologtar qaıda? Aqparattyq qaýipsizdik, qoldaý qaıda?» dep qaıtara
saýal tastady. «Álemniń kóp elinde ıslam álemi órkenıeti, mádenıeti jan-jaqty kórsetiledi. Túrli salalar boıynsha jetken jetistikter nasıhattalady. Iаǵnı, Islam dini «tereń daǵdarysty» bastan keship jatqan joq. Sondyqtan, bizdiń buqaralyq aqparat quraldarymyz musylman álemindegi jetistikterdi keńinen nasıhattaı berýi kerek», dedi bul suraqqa jaýap bergen Aıdar Ábýov.
Al Ǵalym Shoıkın qazirgi tańda ıslamdy óziniń maqsat-múddesine paıdalanǵysy keletin aǵymdardyń barǵan saıyn kóbeıip kele jatqanyn, ony Islam dinine nazar aýdarýshylar qatarynyń artyp kele jatqandyǵymen de baılanystyrýǵa bolatynyn jetkizdi.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan»