«Aıman-Sholpandy» reseılik rejısser sahnalady

I.Omarov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry bıylǵy maýsymyn «Aıman-Sholpan» mýzykalyq komedııasymen japty. Bul spektakl osy teatr sahnasynda buryn da qoıylǵan edi. Al bul jolǵy qoıylymnyń ereksheligi – qazaq ádebıetindegi klassıkalyq shyǵarmany Qostanaı qazaq drama teatry men Reseıdiń Novosibir qalalyq opera jáne balet teatry óner sheberleriniń sahnaǵa birlesip shyǵarýynda boldy. Spektakldi teatrdyń bas rejısseri, Qazaqstannyń halyq ártisi Ersaıyn Tóleýbaı sahnalady, mýzykalyq jaǵynan Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi Sergeı Aleksandrovskıı qoıdy. Spektakldi mýzykalyq súıemeldegen kameralyq orkestrge Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi Ehtıbar Ahmedov dırıjerlik etti. «Aıman-Sholpan» jyry negizinde kemeńger jazýshy Muhtar Áýezov jazǵan bul pesada halqymyzdyń baı dástúr-saltyn, ónerin, ázil-qal­jyńyn, minezin barynsha mol boıaýymen beredi. Sol úshin jazýshy halyqtyq jyrda joq Jarasty shyǵarma boıy kórinisterdi jibekke tizgendeı baılanystyryp turý úshin oıdan qosqan bolatyn. Jas akter Tólendi Álǵojınniń Jarasty ózge keıipkerlermen jarastyra bilgeni qýantarlyq, árıne. Sahna ashylǵannan jabylǵanǵa deıin Jaras-Tólendi kórermendi akterlik sheberligimen de, ánimen de jetelep otyrdy. Aıman men Sholpandy oınaǵan Zámzágúl Begaıdarova men Ajar Shákirjanova qos sulýdyń aqylyn da, ajaryn da, oryndy ázilin de, ánin de jetkizýge tyrysty. Sonymen qatar Maman baı, Kótibar, Teńge, Álibek pen Arys­tan obrazdary da teatrdyń Qonys Begaıdarov (Kótibar) bastaǵan tájirıbeli akterleri Qabdilmájıt Imanovtyń (Maman baı), Aqdámen Dosanovanyń (Teńge), Aıbol Shákir­janovtyń (Arystanbek), Baqyt­jan Tańatqanulynyń (Álibek) sheber­likterimen kórermenin baýrady dep oılaımyz. Kórermen halyqtyq bastaý-bulaqtarǵa shólirkep kelip, teatr esigin ashady. «Aıman-Sholpandy» mýzy­kalyq komedııalyq drama nemese mıýzıkl, opera etip qoısyn, báribir onda taza bulaq sýyndaı káý­sar halyq áni, bıi, ezý tartqyza otyryp oı salatyn, tárbıeleıtin qazaqy tátti qaljyń men tapqyr sóz júrekke jetip jatýy tıis. Klassıkalyq qoıylym jeńil kúlkini medet etip, búgingi sahnadan túspeıtin ázil-qaljyń otaýy emes. Qazaqta «áziliń jarassa, atańmen oına» degen sóz bar. Halqymyz qarııasyna ázil aıtsa da zil kórsetpegen. Sahnada Jaras Qortyq shaldy artynan teýip jiber­gende shymyldyqtyń syrtyna domalap ushyp ketedi. Bul qazaqtyń minezinde joq nárse. Lırıkalyq jyrda da, klassık jazýshynyń pesasynda da, lıbrettosynda da halqymyzdyń minezine tán tapqyr sóz dáripteledi. Kórermenniń arzan kúlkisine maldaný abyroı ápermeıdi. Qoıylymda Jaras pen saýdager ózbek Aıman, Sholpan bolyp kıinip alyp, ańǵal batyr Kótibardy aldaıtyn jeri bar. Batyrdyń myltyǵyn ustap, onyń kóleńkesindeı qasynan qalmaıtyn Qortyq shal qyz bolyp kıingen jigittiń artynan kelip, eteginiń astyna basyn tyǵyp túsh­kirýi kórermenniń kúlkisin emes, jıirkenishin týǵyzǵandaı edi. Sahna eshkimniń oıyna kelgenin isteıtin oryn emes qoı. Bizdiń halqymyzdyń saltyna mundaı dórekilik tán emes ekenin rejısserler bilýi tıis edi. Qoıylym barysynda myltyq pen qamshy daýysynyń tarsyldap, gúrsildep jıi estilýi án men bıge, áde­milikke, jarasymdylyqqa yntyzar kórermenniń mazasyn alǵandaı edi. Sonymen qatar, akterlerdiń mı­krofon paıdalansa da sózdi anyq aıtpaýy aldaǵy ýaqytta eskerse degen kórermen tilegine suranyp turǵandaı. Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi Sergeı Aleksandrovskııdiń ózge ult shyǵarmasyn bul tuńǵysh sahnalaýy eken. Qazaq tilin, ádebıetin bilmeıtin ol osy iske bel býǵanda «Aıman-Sholpan» mýzykalyq komedııasy pesasynyń oryssha aýdarmasymen tanysqanyn, qoıylymdy daıyndaý barysynda túsin­begen tustaryn akterler aýdaryp, kómekteskenin aıtty. Aıtpaqshy, bıge «Birjan-Sara» operasyndaǵy bıdiń mýzykasyn paıdalandy. Qoıy­lymdaǵy shyrqalǵan án men bıdi kameralyq ansambl súıemeldedi. Onyń quramyndaǵy jetpegen tórt mýzykant Novosibirden aldyryldy. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan» QOSTANAI