Oral óńirinde onyń sany 2 myńǵa jaqyndaıdy
Búgingi kúnniń eń ózekti ári kókeıkesti máseleleriniń biri turǵyndardy jumyspen qamtý bolyp tabylady. Qazirgi kezde árbir jumys ornynyń alatyn áleýmettik mańyzy men róli aıryqsha. Eger jergilikti memlekettik organdar tarapynan bos jumys oryndary jasyryn ustalsa, ol halyqty jumyspen qamtý týraly zańdylyqtardy belden basý bolyp shyǵady.
Oral óńirinde atalmysh memlekettik mekemeler tarapynan osyndaı teris kórinister oryn alǵany belgili bolyp otyr. Prokýratýra organdaryndaǵy tekserý qorytyndylary boıynsha jınaqtalǵan derekterge súıensek, oblystaǵy memlekettik uıymnyń úshten biri ǵana bul baǵyttaǵy talaptarǵa oń qaraǵanyna kóz jetkizemiz.
Muny masqaralyq deımiz be, sumdyq deımiz be, ár jaǵyn ózińiz baǵymdaı berińiz. Mundaǵy basty olqylyq oblystaǵy jumyspen qamtý ortalyqtaryna jergilikti memlekettik mekeme jetekshileriniń bos jumys oryndary jónindegi málimetterdi der ýaqytynda joldamaýy, ony jasyryp qalýy desek shyndyqtan alshaq ketpeımiz. Munyń ózi onsyz da jetisip, kelisip turmaǵan jumyssyzdardyń jumysqa ornalasýy jónindegi múmkindigin odan ári kúrdelendirip jiberedi. Qysqasy, ótken jylǵy kezeńnen qazirgi kúnge deıin óńirde bos jumys oryndary jóninde habarlanbaǵan, jasyrylyp qalǵan eki myńǵa jýyq derek prokýrorlyq tekserýler nátıjesinde anyqtalǵan.
Onyń basym bóligi oblystaǵy bilim berý salasynyń úlesi men enshisine tıedi. Atap aıtqanda bilim berý júıesinde 644 bos jumys orny bola tura, onyń tıisti, ókiletti ortalyqtarǵa habarlanbaǵanyn nemen túsindirýge bolar eken? Sonda oblystyq bilim berý basqarmasyna qarasty jergilikti uıym basshylarynyń kózdegen maqsattary qandaı? Bul saýaldardyń aq-qarasy men ara-jigin ajyratýǵa dármensiz bolyp otyrǵanymyzdy da jasyryp qalǵymyz kelmeıdi.
Atalǵan jaǵdaı tek jergilikti memlekettik mekemelerde ǵana oryn alyp otyrǵan kórinis. Al oblystaǵy úkimettik emes, jekemenshik qurylymdarda ne bolyp jatqany tek bir qudaıdyń ózine ǵana aıan bolsa kerek. Árıne, bos jumys oryndary bola tura jumys berýshilerdiń ony jumyspen qamtý ortalyqtaryna habarlamaýy – enjarlyq pen jany ashymastyqtyń jáne jaýapsyzdyq pen salǵyrttyqtyń kórinisi.
Olardyń jumyssyz júrgen jandardy jumysqa alýdan negizsiz bas tartýy jóninde de osylaı demeske lajymyz joq. Qoldan jasalǵan mundaı kereǵarlyq kezinde oblystaǵy jumyssyzdyq deńgeıi odan ári óse túsetini haq. Sondyqtan onyń mólsherin tómendetýdiń basty joly jumyspen qamtý týraly zańnamalyq talaptardyń múltiksiz oryndalýy deýge bolady. Oblysta osy talaptardy oryndamaǵan, muny saqtamaǵan elý tulǵanyń ákimshilik jáne qyryq tórt tulǵanyń tártiptik jaýapkershilikke tartylǵany búgingi taqyryptyń tekten-tek kóterilip otyrmaǵanyn kórsetedi.
– Biz oblystyq ákimdiktiń qurylymdyq bólimshelerine túsindirý jumystaryn júrgizý qajettiligi jóninde tıisti usynystar túsirdik. Sonymen birge Batys Qazaqstan oblysynyń jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy jergilikti memlekettik organdardaǵy jumys berýshiler arasyndaǵy osy tektes jumystardy jedel ári júıeli túrde qolǵa alsa, búgingi kúni eki myńǵa jaqyndaǵan bos jumys oryndary óz ıelerin tapqan bolar edi. Áleýmettik turǵydan mańyzdy bolyp sanalatyn osyndaı tekserýler ózge menshik túrleri arasynda da júrgizilse, tipten durys bolar edi, – dedi bul másele jaıynda Batys Qazaqstan oblystyq prokýratýrasy birinshi basqarmasynyń bastyǵy Jannur Ahmetbek.
О́z kezeginde oblys ákimdigi memlekettik uıymdardaǵy bos jumys oryndaryn jumyssyz turǵyndar esebinen tolyqtyrýǵa yqpal jasaıdy dep sengimiz keledi. Árıne bul másele jan-jaqty ári keshendi kózqaras jaǵdaıynda júzege asyrylmasa, «baıaǵy jartas bir jartas» degendeı sol burynǵy jartykesh kúıinde qalyp qoıýýy ábden múmkin. Buǵan jol bermeýdiń basty tutqasy – jumys berýshilerdiń suranystaryn tereń túrde zerdeleý jáne jumyssyzdardy qaıta daıarlaýǵa jetkilikti túrde kóńil bólý emes pe?! Bul tusta medaldiń eki jaǵy bar ekenin de nazardan tys qaldyrmaǵan jón. Bos turǵan jumys ornyn tolyqtyrýdyń jóni osy eken dep, oǵan kóldeneń kók attynyń bárin tyqpalaı bersek ne bolǵany? Sirá, munyń arǵy jaǵyn aıtpaı-aq qoıǵannyń ózi abyroı bolsa kerek.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy