«Suńqar» tálimbaǵy TMD elderinde jalǵyz, álemde Germanııadan keıin ekinshi bolyp esepteledi. Ornıtologtardyń málimetinshe, Qazaqstannyń tabıǵı jaǵdaıyndaǵy búrkitterdiń sany bar bolǵany 2 myńdaı ǵana eken. Bul olardyń kóbeıýi úshin jetkiliksiz. Al olardyń azaıyp ketýine qustar balapan shyǵaratyn kezde azyq qorynyń kemdigi, brakonerlerdiń is-áreketteri, órtter men joǵary qysymdaǵy elektr jelileriniń zardaby sebep bolýda.
«Suńqar» tálimbaǵynyń dırektory Ashot Anzorovtyń aıtýynsha, balapandar aldymen volerlerge ornalastyrylady. Bul qustardyń erkin ortaǵa beıimdelýi úshin mańyzdy sát. Arnaıy oryndarda olar adamdardy kórmeıdi, óz azyǵyn óz betinshe taýyp jeýge mashyqtanady, sodan soń tabıǵı jaǵdaıda kóbeıýine jaǵdaı jasalady.
– Tabıǵatta tabıǵı iriktelý, tabıǵı shyǵyn degen bolady ǵoı. Iаǵnı, ómirge beıimdelmegen álsiz qus óledi. Onyń ústine búrkit jylyna bar bolǵany bir nemese eki jumyrtqa ǵana salady. Al biz, mamandardyń arqasynda sol shyǵyndardy azaıtyp, qustardyń kóbeıýine jol ashamyz. Biz tipti, embrıonnyń jumyrtqada durys damýyna kómek kórsete alamyz. Bul úshin, búrkit jumyrtqalaǵan kezde, onyń jumyrtqasy búrkitke baıqatpaı alynyp, ornyna ótirik jumyrtqa, ıaǵnı mýlıaj qoıylady. Al shyn jumyrtqa 45 kún ınkýbatorda 37,3 gradýs jáne 60-90 paıyzdyq ylǵaldylyqta saqtalady. Jumyrtqany jaryp shyqqan soń, balapan 2 aıdan astam ýaqytqa «ata-anasyna» qaıtarylady. Atalyq búrkit pen analyq búrkit balapandaryn jaqsy qabyldaıdy. Olardy baýyryna basady, qorektendiredi, tárbıeleıdi, – dedi A.Anzorov.
Búrkittiń balapandary tabıǵatqa 4-5 aılyǵynda jiberiledi. Anzor Amıranulynyń aıtýynsha, ushyrýdy bul mezgilden keshiktirýge bolmaıdy. О́ıtkeni, dál osy kezde tabıǵatta jas qustar, saryshunaqtar kóp bolady. Al olardy aýlaý jas búrkitterge ońaıǵa túsedi.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY