Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń  №623 2015 jylǵy 27 shilde, Astana qalasy

  Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń 2015 jylǵy 31 shilde №585 Astana qalasy Birlesken buıryǵy Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryn bekitý týraly jáne azyq-túlik emes taýarlar men kórsetiletin qyzmetterge shyǵystardyń tirkelgen úlesin belgileý týraly «Eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly» 2015 jylǵy 19 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 17-babynyń 2-tarmaǵyna jáne 18-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyz: 1. Qosa berilip otyrǵan Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Azyq-túlik emes taýarlar men kórsetiletin qyzmetterge jumsalatyn shyǵystardyń tirkelgen úlesi eń tómen azyq-túlik sebetiniń qunynyń 40% mólsherinde belgilensin. 3. «Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2005 jylǵy 2 jeltoqsandaǵy № 307/1-ó jáne Qazaqstan Respýblıkasy Statıstıka agenttigi tóraǵasynyń 2005 jylǵy 5 jeltoqsandaǵy № 194 birlesken buıryǵynyń (normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi tirkeýdiń memlekettik tiziliminde № 3980 tirkelgen jáne 2006 jylǵy 10 naýryzdaǵy «Zań gazeti» № 42-43 (1022-1023) basylymynda jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn. 4. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Áleýmettik kómek departamenti: 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde ony merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsyna ornalastyrýdy qamtamasyz etsin. 5. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri S.Q.Jaqypovaǵa júktelsin. 6. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń mindetin atqarýshy _______________ B.NURYMBETOV Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstriniń mindetin atqarýshy _____________T. JAQSYLYQOV Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 27 shildedegi №623 Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 31 shildedegi №585 birlesken buıryǵymen bekitilgen Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly» 2015 jylǵy 19 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 17-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi jáne eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý tártibin belgileıdi. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) azyq-túlik sebeti – ǵylymı negizdelgen tutyný normalary boıynsha adamnyń fızıologııalyq qajettilikterin qanaǵattandyrýǵa qajetti tamaq ónimderiniń eń tómen jıyntyǵy; 2) eń tómen kúnkóris deńgeıi – bul eń tómen tutyný sebetiniń qunyna teń keletin, bir adamǵa qajetti eń tómen aqshalaı kiris; 3) eń tómen tutyný sebeti – adamnyń tynys-tirshiligin qamtamasyz etýge qajetti tamaq ónimderiniń, taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń zattaı jáne quny túrindegi eń tómen jıyntyǵy; 4) memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organnyń vedomstvosy – óz quzyreti sheginde memlekettik statıstıka salasynda basshylyqty jáne salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn memlekettik organ; 5) halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ – halyqty áleýmettik qorǵaý salasynda basshylyqty júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ. 2. Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý tártibi 3. Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organnyń eń qajetti azyq-túlik emes taýarlar men kórsetiletin qyzmetterge jumsalatyn shyǵystardyń tirkelgen úlesine kóbeıtilgen azyq-túlik sebetiniń qunyna qaraı esepteıdi. 4. Eń tómen kúnkóris deńgeıi jalpy respýblıka, oblystar, respýblıkalyq mańyzy bar qala, astana, aýdandar jáne oblystyq mańyzy bar qalalar boıynsha orta eseppen jan basyna shaqqanda jáne negizgi jynystyq-jas toptary boıynsha esepteledi. 5. Oblys boıynsha ortasha eń tómen kúnkóris deńgeıi oblys ortalyǵy, aýdan ortalyqtary men oblystyq mańyzy bar qalalar boıynsha qalyptasqan shamalarǵa qaraı, olardy ólshemdeý jolymen, respýblıka boıynsha - oblystar, astana jáne respýblıkalyq mańyzy bar qala boıynsha aıqyndalady. 6. Astana, respýblıkalyq mańyzy bar qala, oblys, aýdan ortalyqtary jáne oblystyq mańyzy bar qalalar boıynsha eń tómen tutyný sebetiniń qunyna teń eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn (ETKDSh) esepteý azyq-túlik sebetiniń quny (ASQ) men azyq-túlik emes taýarlar men kórsetiletin qyzmetterge jumsalatyn shyǵystardyń (AETQ) qunyn jınaqtaý jolymen mynadaı formýla boıynsha júrgiziledi: ETKDSh = ASQ + AETQ 7. Eń tómen kúnkóris deńgeıi osy Qaǵıdalardyń 6-tarmaǵyna sáıkes mynadaı jynystyq-jas toptary boıynsha esepteledi: 1) balalar, jasy: 1 jasqa deıin; 1-3; 4-6; 7-10; 11-13; 2) jasóspirim uldar men erler, jasy: 14-ten 17-ge deıin; 18-29; 30-62; 63-ten joǵary; 3) jasóspirim qyzdar men áıelder, jasy: 14-ten 17-ge deıin; 18-29; 30-57; 58-den joǵary. 8. Memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organnyń eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn aı saıyn - bir aı buryn, toqsannyń (jyldyń) sońǵy aıynda – bir toqsan (jyl) buryn júrgizedi jáne ony halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy ár aıdyń 30-kúni osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń óńirleri boıynsha jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha jáne orta eseppen jan basyna shaqqandaǵy eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna enetin taýardyń quny» kesteleri túrinde usynady. 9. Azyq-túlik sebetin memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organ Zańnyń 18-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes bekitiletin tamaq ónimderin tutynýdyń ǵylymı negizdelgen fızıologııalyq normalary boıynsha eseptep shyǵarady. 10. ASQ halyqtyń ártúrli jynystyq-jas toptaryna arnalǵan azyq-túlik sebetine kiretin (gin – n jynystyq-jas nemese áleýmettik toptyń bir jylda i ónimdi tutynýdyń eń tómen shamasy) tamaq ónimderin tutynýdyń ǵylymı negizdelgen fızıologııalyq normalaryn aǵymdaǵy aıdaǵy jaǵdaı boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar qaladaǵy, astanadaǵy, oblys jáne aýdan ortalyqtaryndaǵy ortasha bólshek saýda baǵasyna (ri – i tamaq ónimine ortasha bólshek saýda baǵasy) kóbeıtý jolymen mynadaı formýla boıynsha esepteledi: ASQ = 11. О́ńirde naqty bir taýardyń baǵasy týraly málimetter bolmaǵan kezde, azyq-túlik sebetiniń quny osy taýardyń respýblıka boıynsha ortasha bólshek saýda baǵasy eskerile otyryp aıqyndalady. 12. Qazaqstan Respýblıkasynyń ártúrli áleýmettik jáne jynystyq-jas toptaryna arnalǵan azyq-túlik sebetiniń qurylymy osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń ártúrli áleýmettik toptary úshin negizgi tamaq ónimderin tutynýdyń eń tómen normalary (kılogramm/jylyna)» jáne osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasynyń erleri men áıelderiniń ártúrli jas toptary úshin negizgi taǵamdyq azyqtardy tutynýdyń eń tómen normalary (kılogramm/jylyna)» kestelerinde kórsetilgen. 13. Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń ártúrli áleýmettik jáne jynystyq-jas toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy osy Qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń ártúrli áleýmettik toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy» jáne osy Qaǵıdalarǵa 5-qosymshaǵa sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń erleri jáne áıelderiniń ártúrli jas toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy» kestelerinde kórsetilgen. 14. AETSh quny ASQ-ny azyq-túlik taýarlaryna jumsalatyn shyǵystardyń ATSh úlesine bólý jáne qajetti azyq-túlik emes taýarlar men kórsetiletin qyzmetterge jumsalatyn shyǵystardyń tirkelgen úlesine (ATÚ) kóbeıtý jolymen mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: AETSh = (ASQ : ATSh) h ATÚ Bul rette, ATSh mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: ATSh-100-ATÚ Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryna 1-qosymsha Nysan Qazaqstan Respýblıkasynyń óńirleri boıynsha jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha jáne orta eseppen jan basyna shaqqandaǵy eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna enetin taýardyń quny Qazaqstan Respýblıkasynyń óńirleri boıynsha jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna enetin taýardyń 200_ jylǵy __________quny aı teńge Jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha Qazaqstan Respýb­lıkasy Aqmola Aqtóbe Almaty Atyraý Shyǵys Qazaqstan Jambyl Batys Qazaqstan Tegistelgen jáne jyltyratylǵan kúrish Birinshi sortty bıdaı uny Untaq jarma Suly jarmasy Qaraqumyq jarmasy Qara bıdaı nany Qara nan Birinshi sortty unnan jasalǵan bıdaı nany Makaron ónimderi Sıyr eti Shoshqa eti Qoı eti Taýyq eti Jylqy eti Sıyr baýyry Pisirilgen shujyq Jańa aýlanǵan balyq Sút, lıtr Maılylyǵy 20% qaımaq Kesteniń jalǵasy Jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha Qara­ǵandy Qostanaı Qyzy­l­orda Mań­ǵystaý Pavlodar Soltúst­ik Qazaqstan Ońtústik Qazaqstan Astana qalasy Almaty qalasy Jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha Qazaqstan Resp­ýb­lıkasy Aqmola Aqtóbe Almaty Atyraý Shyǵys Qazaqstan Jambyl Batys Qazaqstan Súzbe Qatty máıek irimshigi Jumyrtqa, ony Tuzdalmaǵan sary maı Margarın Shekildeýik maıy Alma Júzim Qarbyz Keptirilgen jemis-jıdekter (órik qaǵy) Aq qaýdandy qyryq qabat Túınekti pııaz Ashanalyq qyzylsha Sábiz Jas qııar Jas qyzanaq Kartop Arshylǵan burshaq Qumsheker Dámde- ýishter Tuz Maıonez Ashytqy Shaı Azyq-túlik jıyntyǵy Azyq-túlik emes taýarlar jáne aqyly qyzmetter Kesteniń jalǵasy Jynystyq-jas jáne áleýmettik-demografııalyq toptar boıynsha Qara­ǵandy Qostanaı Qyzy­l­orda Mań­ǵystaý Pavlodar Soltúst­ik Qazaqstan Ońtústik Qazaqstan Astana qalasy Almaty qalasy Qazaqstan Respýblıkasynyń óńirleri boıynsha orta eseppen jan basyna shaqqandaǵy eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna enetin taýarlardyń 200_ jylǵy __________ quny aı teńge Orta eseppen jan basyna shaqqanda Qazaqstan Respýb- lıkasy Aqmola Aqtóbe Almaty Atyraý Shyǵys Qazaq­stan Jambyl Batys Qazaqstan Tegistelgen jáne jyltyra-tylǵan kúrish Birinshi sort bıdaı uny Untaq jarma Suly jarmasy Qaraqumyq jarmasy Qara bıdaı nany Qara nan Birinshi sort unynan bıdaı nany Makaron ónimderi Sıyr eti Shoshqa eti Qoı eti Taýyq eti Jylqy eti Sıyr baýyry Pisirilgen shujyq Jańa aýlanǵan balyq Sút, lıtr Maılylyǵy 20% qaımaq Kesteniń jalǵasy Orta eseppen jan basyna shaqqanda Qara­ǵandy Qostanaı Qyzy­l­orda Mań­ǵystaý Pavlodar Soltúst­ik Qazaqstan Ońtústik Qazaqstan Astana qalasy Almaty qalasy Orta eseppen jan basyna shaqqanda Qazaqstan Respýb­lıkasy Aqmola Aqtóbe Almaty Atyraý Shyǵys Qazaqstan Jambyl Batys Qazaqstan Irimshik Qatty máıek irimshigi Jumyrtqa, ony Tuzdalmaǵan sary maı Margarın Shekildeýik maıy Alma Júzim Qarbyz Keptirilgen jemis- jıdekter (órik qaǵy) Aqqaýdandy qyryqqabat Túınekti pııaz Ashanalyq qyzylsha Sábiz Jas qııar Jas qyzanaq Kartop Arshylǵan burshaq Qum-sheker Dámdeýishter Tuz Maıonez Ashytqy Shaı Azyq-túlik jıyntyǵy Azyq-túlik emes taýarlar jáne aqyly qyzmetter Kesteniń jalǵasy Orta eseppen jan basyna shaqqanda Qara­ǵandy Qostanaı Qyzy­l­orda Mań­ǵystaý Pavlodar Soltúst­ik Qazaqstan Ońtústik Qazaqstan Astana qalasy Almaty qalasy Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryna 2-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasynyń ártúrli áleýmettik toptary úshin negizgi tamaq ónimderin tutynýdyń eń tómen normalary (kılogramm/jylyna) (Azyq-túlik sebetiniń qurylymy) Azyq-túlik Barlyq halyq Onyń ishinde 0-13 jas araly­ǵyndaǵy balalar 14-17 jas aralyǵyndaǵy jasós pirimder 18 jastan >eńbekke qabiletti halyq Zeınetker­ler jáne egde jastaǵy adamdar bala qyz erler áıelder 1 sort baıytylǵan bıdaı uny 13 6.5 17.2 13.2 16.6 13.2 12.7 1 sort baıytylǵan bıdaı unynan pisirilgen nan 70.7 39.6 91.7 70.2 88.6 70.2 69.3 Qara bıdaı nany 31.0 17.4 35.8 27.4 40.1 32.3 25.1 Qara nan 4.8 2.5 7.4 5.7 5.8 4.6 5.5 Makaron buıymdary 4.4 3.5 5.4 4.2 5.2 4.1 4.0 Kúrish 8.5 6.5 10.7 8.2 10.3 8.2 7.9 Qaraqumyq 2 1.8 2.5 1.9 2.4 1.9 1.8 Suly jarmasy 2 1.8 2.5 1.9 2.4 1.9 1.8 Untaq jarma 2 2.9 2.1 1.6 2.1 1.6 1.6 Burshaq 2 1.0 2.7 2.1 2.6 2.0 2.0 Kartop 95 66.5 110.9 84.9 117.9 94.1 85.3 Aqqaýdandy qyryqqabat 25 13.6 32.8 25.2 31.6 25.0 24.5 Sábiz 20 19.2 23.9 18.3 23.0 18.2 17.8 Pııaz 20 8.5 27.0 20.7 26.0 20.6 20.2 *Qyzynaq 5 3.1 6.5 5.0 6.2 4.9 4.8 *Qııar 5 3.1 6.5 5.0 6.2 4.9 4.8 Qyzylsha 5 3.1 6.5 5.0 6.2 4.9 4.8 *Baqsha daqyldary (qarbyz) 10 4.7 12.7 9.7 12.8 9.7 11.4 Jańa pisken jemis (alma) 25 37.3 26.8 20.5 25.8 20.4 19.6 *Jıdek (júzim) 4.5 11.1 4.1 3.1 3.9 3.1 2.9 Keptirilgen jemis-jıdekter (órik qaǵy) 0.5 1.7 0.5 0.4 0.4 0.3 0.3 Qant 18 13.3 22.7 17.4 22.0 17.4 16.6 Sıyr eti 15 12.3 19.5 14.9 17.4 13.9 14.3 Shoshqa eti 9 2.8 12.9 9.9 12.0 9.5 9.3 Qoıe ti 6.3 5.7 7.8 6.0 7.3 5.8 6.0 Qus eti 5 4.6 6.2 4.7 5.8 4.6 4.6 Jylqy eti 3.2 1.6 4.5 3.4 4.0 3.2 3.2 Pisirilgen shujyq 3 1.5 4.1 3.1 3.8 3.0 3.0 Maldyń 1 sanattaǵy qosymsha ónimder (baýyr) 0.4 1.5 0.2 0.2 0.2 0.2 0.2 Jańa aýlanǵan jáne/nemese jańa muzdatylǵan kókserke 8.4 7.8 10.3 7.9 9.0 7.1 7.6 Sút, lıtr 84.5 64.0 110.7 84.8 100.3 79.5 81.3 Maılylyǵy 20% qaımaq 3.2 2.8 3.9 3.0 3.7 2.9 3.1 Jartylaı maıly irimshik 4.9 4.4 5.9 4.5 5.6 4.5 4.8 Máıekti irimshik 2.3 2.8 2.8 2.1 2.5 2.0 2.0 Sary maı 4.4 3.9 5.5 4.2 5.2 4.1 4.1 Jumyrtqa, dana 142 205 167 128 147 117 113 Shekildeýik maıy 7 4.6 8.9 6.8 8.5 6.7 7.1 Margarın 1.5 0.3 2.4 1.8 2.1 1.6 1.6 Maıonez 0.5 0.04 0.77 0.59 0.72 0.57 0.56 Shaı 0.67 0.28 0.91 0.69 0.87 0.69 0.67 Astuzy 2.19 0.92 3.00 2.30 2.89 2.29 2.21 Ashytqy 0.05 0.03 0.08 0.06 0.07 0.05 0.05 Dámdeýishter 0.02 0 0.03 0.02 0.02 0.02 0.02 Eskertpe: azyq-túlik sebetiniń qurylymy osy nemese ózge taǵamnyń maýsymdylyǵy eskerile otyryp túzetiledi: *tomattar men qııarlar - eń tómen tutyný deńgeıi bes aıǵa taratylyp bólinedi (maýsym-qazan); **qarbyzdar, jıdekter (júzim) - eń tómen tutyný deńgeıi úsh aıǵa taratylyp bólinedi (tamyz-qazan). Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryna 3-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasynyń erleri men áıelderiniń ártúrli jas toptary úshin negizgi taǵamdyq azyqtardy tutynýdyń eń tómen normalary Qazaqstan Respýblıkasynyń erlerdiń ártúrli jas toptary úshin negizgi tamaq ónimderin tutynýdyń eń tómen normalary (kılogramm/jylyna) (Azyq-túlik sebetiniń qurylymy) О́nimderdiń ataýy Jas toptary (jasy) 0.5- 1.0 1-3 4-6 7-10 11-13 14-17 18-29 30-62 63+ 1 sort baıytylǵan bıdaı uny  1.55 3.51 6.33 10.98 12.43 17.18 16.92 16.30 13.64 1 sort baıytylǵan bıdaı unynan pisirilgen nan 3.68 25.56 52.53 59.45 69.53 91.66 90.26 86.92 74.34 Qara bıdaı nany 0 15.58 20.72 26.91 29.51 35.8 40.89 39.27 26.96 Qara nan 0 0 2.63 4.98 5.63 7.39 5.86 5.64 5.91 Makaron buıymdary 1.55 3.09 4.26 4.55 4.94 5.42 5.31 5.12 4.32 Kúrish 5.82 5.84 6.63 7.63 8.64 10.69 10.47 10.08 8.48 Qaraqumyq 1.55 1.70 1.86 1.94 2.18 2.45 2.40 2.31 1.93 Suly jarmasy 1.55 1.70 1.86 1.94 2.18 2.45 2.40 2.31 1.93 Untaq jarma 3.66 3.27 3.04 2.48 2.55 2.13 2.09 2.01 1.70 Burshaq 0 0.7 1.14 1.53 1.72 2.67 2.62 2.52 2.13 Kartop 33.38 45.62 82.12 92.03 98.68 110.89 120.07 115.69 91.58 Aq qaýdandy qyryqqabat 4.00 7.82 16.65 20.66 23.27 32.84 32.19 31.00 26.26 Sábiz 19.10 19.08 20.17 20.65 22.02 23.93 23.46 22.59 19.11 Pııaz 2.13 2.69 5.41 14.99 20.49 27.03 26.49 25.51 21.65 *Qyzynaq 1.55 1.92 3.50 4.51 5.10 6.47 6.32 6.08 5.12 *Qııar 1.55 1.92 3.50 4.51 5.10 6.47 6.32 6.08 5.12 Qyzylsha 1.55 1.92 3.50 4.51 5.10 6.47 6.32 6.08 5.12 *Baqsha daqyldary (qarbyz) 0 2.19 3.65 9.12 10.88 12.70 12.74 12.85 12.63 Jańa pisken jemis (alma) 58.22 42.07 37.84 30.72 26.11 26.80 26.26 25.28 20.98 *Jıdek (júzim) 27.18 12.50 8.04 5.53 4.38 4.06 3.97 3.83 3.09 Keptirilgen jemis-jıdekter (órik qaǵy)  4.16 2.31 0.81 0.70 0.63 0.53 0.37 0.35 0.27 Qant 8.85 10.81 15.66 16.40 18.45 22.72 22.37 21.54 17.86 Sıyr eti 8.83 10.41 14.10 14.95 16.92 19.47 17.67 17.12 15.35 Shoshqa eti 0 0 0 5.78 9.09 12.86 12.24 11.78 9.94 Qoı eti 5.24 5.40 5.92 6.28 6.96 7.80 7.40 7.13 6.46 Qus eti 4.23 4.35 4.86 5.12 5.62 6.19 5.86 5.65 4.95 Jylqy eti 0 0.77 1.86 2.48 3.51 4.48 4.11 3.95 3.46 Pisirilgen shujyq 0 0.77 1.86 2.21 2.99 4.05 3.89 3.75 3.17 Maldyń 1 sanattaǵy qosymsha ónimder (baýyr) 3.88 1.93 1.22 0.62 0.23 0.23 0.23 0.23 0.21 Jańa aýlanǵan jáne/nemese jańa muzdatylǵan kókserke 7.49 7.60 8.29 8.60 9.29 10.26 9.17 8.84 8.11 Sút, lıtr 43.73 54.27 68.46 77.59 94.83 110.69 102.21 98.42 87.29 Maılylyǵy 20% qaımaq 2.33 2.70 3.04 3.22 3.51 3.91 3.78 3.64 3.34 Jartylaı maıy irimshik 4.08 4.24 4.66 4.88 5.36 5.89 5.75 5.54 5.14 Máıekti irimshik 3.32 3.08 3.04 2.65 2.68 2.76 2.56 2.46 2.16 Sary maı 3.11 3.62 4.34 4.50 4.83 5.48 5.26 5.06 4.42 Jumyrtqa, dana 349.37 192.66 189.07 172.16 168.33 166.81 150.20 144.60 120.82 Shekildeýik maıy 1.16 3.85 6.12 6.41 6.98 8.86 8.64 8.31 7.61 Margarın 0 0 0 0.69 0.78 2.36 2.10 2.03 1.72 Maıonez 0 0 0 0.11 0.12 0.77 0.73 0.70 0.60 Shaı 0 0.19 0.27 0.41 0.64 0.91 0.89 0.85 0.72 Astuzy 0.38 0.57 0.85 1.18 1.91 3.00 2.94 2.83 2.37 Ashytqy 0 0.02 0.02 0.06 0.07 0.08 0.07 0.07 0.06 Dámdeýishter 0 0 0 0 0.02 0.03 0.02 0.02 0.02 Eskertpe: azyq-túlik sebetiniń qurylymy osy nemese ózge taǵamnyń maýsymdylyǵy eskerile otyryp túzetiledi: *tomattar men qııarlar - eń tómen tutyný deńgeıi bes aıǵa taratylyp bólinedi (maýsym-qazan); **qarbyzdar, jıdekter (júzim) - eń tómen tutyný deńgeıi úsh aıǵa taratylyp bólinedi (tamyz-qazan). Qazaqstan Respýblıkasy áıelderiniń ártúrli jas toptary úshin negizgi taǵam ónimderin tutynýdyń eń tómen normalary (kılogramm/jylyna) (Azyq-túlik sebetiniń qurylymy) О́nimderdiń ataýy Jas toptary (jasy) 0.5- 1.0 1-3 4-6 7-10 11-13 14-17 18-29 30-57 58+ 1 sort baıytylǵan bıdaı uny  1.46 3.32 5.70 9.70 10.33 13.16 13.16 13.16 11.78 1 sort baıytylǵan bıdaı unynan pisirilgen nan 3.46 24.21 47.32 52.51 57.79 70.20 70.20 70.20 64.20 Qara bıdaı nany 0 14.75 18.66 23.77 24.53 27.42 32.34 32.34 23.28 Qara nan 0 0 2.37 4.40 4.68 5.66 4.56 4.56 5.10 Makaron buıymdary 1.46 2.93 3.84 4.02 4.11 4.15 4.13 4.13 3.73 Kúrish 5.47 5.53 5.97 6.74 7.18 8.19 8.15 8.15 7.32 Qaraqumyq 1.46 1.61 1.68 1.71 1.81 1.88 1.86 1.86 1.67 Suly jarmasy 1.46 1.61 1.68 1.71 1.81 1.88 1.86 1.86 1.67 Untaq jarma 3.44 3.10 2.74 2.19 2.12 1.63 1.63 1.63 1.47 Burshaq 0 0.66 1.02 1.35 1.43 2.05 2.04 2.04 1.84 Kartop 31.39 44.06 73.98 81.28 82.01 84.93 94.06 94.06 79.09 Aq qaýdandy qyryqqabat 3.76 7.41 15.00 18.25 19.34 25.15 25.04 25.04 22.68 Sábiz 17.96 18.08 18.17 18.24 18.30 18.33 18.24 18.24 16.50 Pııaz 2.00 2.55 4.87 13.24 17.03 20.70 20.61 20.61 18.70 *Qyzynaq 1.46 4.82 3.15 3.98 4.24 4.95 4.91 4.91 4.42 *Qııar 1.46 4.82 3.15 3.98 4.24 4.95 4.91 4.91 4.42 Qyzylsha 1.46 4.82 3.15 3.98 4.24 4.95 4.91 4.91 4.42 *Baqsha daqyldary (qarbyz) 0 1.82 3.15 7.96 8.48 9.71 9.66 9.66 10.14 Jańa pisken jemis (alma) 54.74 39.85 34.09 27.13 21.70 20.53 20.42 20.42 18.12 *Jıdek (júzim) 25.55 11.84 7.24 4.88 3.64 3.11 3.09 3.09 2.67 Keptirilgen jemis-jıdekter (órik qaǵy) 3.91 2.19 0.73 0.68 0.58 0.44 0.29 0.29 0 Qant 8.32 10.24 14.11 14.48 15.33 17.40 17.40 17.40 15.42 Sıyr eti 8.30 9.85 12.70 13.21 14.06 14.92 13.94 13.94 13.18 Shoshqa eti 0 0 0 5.11 7.55 9.85 9.52 9.52 8.58 Qoı eti 4.92 5.12 5.34 5.55 5.78 5.98 5.75 5.75 5.58 Qus eti 3.98 4.12 4.38 4.53 4.67 4.74 4.56 4.56 4.27 Jylqy eti 0 0.73 1.68 2.19 2.92 3.43 3.19 3.19 2.99 Pisirilgen shujyq 0 0.73 1.68 1.95 2.48 3.10 3.03 3.03 2.74 Maldyń 1 sanattaǵy qosymsha ónimderi (baýyr) 3.65 1.82 1.09 0.55 0.18 0.18 0.18 0.18 0.18 Jańa aýlanǵan jáne/ nemese jańa muzda-tylǵan kókserke 7.03 7.19 7.47 7.60 7.72 7.87 7.14 7.14 6.99 Sút, lıtr 41.12 51.39 61.68 68.53 78.81 84.77 79.50 79.50 75.38 Maılylyǵy 20 % qaımaq 2.19 2.55 2.74 2.85 2.92 2.99 2.94 2.94 2.88 Jartylaı maıly irimshik 3.83 4.01 4.20 4.31 4.45 4.51 4.47 4.47 4.43 Máıektik irimshik 3.12 2.92 2.74 2.34 2.23 2.12 1.99 1.99 1.86 Sary maı 2.92 3.43 3.91 3.98 4.01 4.20 4.09 4.09 3.81 Jumyrtqa, dana 328.50 182.50 170.33 152.08 139.92 127.75 116.80 116.80 104.33 Shekildeýik maıy 1.09 3.65 5.51 5.66 5.80 6.79 6.72 6.72 6.57 Margarın 0 0 0 0.61 0.65 1.81 1.64 1.64 1.48 Maıonez 0 0 0 0.09 0.10 0.59 0.57 0.57 0.52 Shaı 0 0.18 0.24 0.36 0.53 0.69 0.69 0.69 0.62 Astuzy 0.36 0.54 0.77 1.04 1.58 2.30 2.29 2.29 2.05 Ashytqy 0 0.02 0.02 0.05 0.05 0.06 0.05 0.05 0.05 Dámdeýishter 0 0 0 0 0.02 0.02 0.02 0.02 0.02 Eskertpe: azyq-túlik sebetiniń qurylymy osy nemese ózge taǵamnyń maýsymdylyǵy eskerile otyryp túzetiledi: *tomattar men qııarlar - eń tómen tutyný deńgeıi bes aıǵa taratylyp bólinedi (maýsym-qazan); **qarbyzdar, jıdekter (júzim) - eń tómen tutyný deńgeıi úsh aıǵa taratylyp bólinedi (tamyz-qazan). Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryna 4-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń ártúrli áleýmettik toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy Nýtrıentter Barlyq halyq Onyń ishinde 0-13 jas araly­ǵyndaǵy balalar 14-17 jasqa aralyǵyn­daǵy jas óspirimder 18 jastan > eńbekke qabiletti halyq Zeınetkerler jáne egde jastaǵy adamdar bala qyz erler áıelder Energııa, kılokalorııa 2175 1521 2755 2110 2646 2100 2052 Beloktar barlyǵy, gramm 76.0 55.5 96.7 74.1 91.7 72.8 71.5 Janýar beloktary, gramm 38.9 32.6 49.9 38.2 45.4 36.0 36.7 Maılar barlyǵy, gramm 72.2 51.2 92.4 70.9 86.5 68.6 69.6 ósimdik maılary, gramm 29.8 17.4 39.0 29.8 37.0 29.4 29.9 NJK, gramm 25.7 19.8 32.8 25.1 30.4 24.1 24.4 MNJK, gramm 20.6 14.7 26.7 20.4 24.6 19.5 19.7 PNJK, gramm 20.2 13.0 25.9 19.8 24.6 19.5 20.1 Holesterın, mıllıgramm 247 248 298 229 270 215 213 Kómirsýlar, gramm 300 205 378 289 369 293 279 monodısaharıdter, gramm 90 73 112 86 107 85 82 Tamaq talshyqtary, gramm 10.4 8.9 12.9 9.9 12.3 9.8 9.5 Kalsıı, mıllıgramm 597 476 760 582 706 560 561 Magnıı, mıllıgramm 283 189 356 273 348 276 263 Fosfor, mıllıgramm 1199 873 1485 1137 1420 1129 1095 Temir, mıllıgramm 20.8 13.1 26.3 20.1 25.7 20.5 19.5 Myrysh, mıllıgramm 11.9 8.0 14.9 11.4 14.3 11.3 11.1 Iod, mıkrogramm 208 121 276 212 262 208 203 Selen, mıkrogramm 89 53 113 87 109 86 85 A vıtamıni, mıkrogramm (RE) 1143 1565 1286 985 1220 967 961 Folat, mıkrogramm 438 288 556 426 541 429 416 E vıtamıni, mıllıgramm 18.6 12.3 23.6 18.1 23.0 18.3 18.0 V1 vıtamıni, mıllıgramm 1.67 1.05 2.13 1.63 2.07 1.65 1.58 V2 vıtamıni, mıllıgramm 1.55 1.25 1.98 1.51 1.86 1.47 1.46 Nıasın (NE), mıllıgramm 30.0 21.2 37.8 29.0 36.4. 29.0 27.8 V6 vıtamıni, mıllıgramm  2.07 1.47 2.55 1.95 2.54 2.02 1.9 S vıtamıni, mıllıgramm 55 40 68 52 67 53 51 Eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyn esepteý qaǵıdalaryna 5-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy halqynyń erleri jáne áıelderiniń ártúrli jas toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy Erlerdiń ártúrli jas toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy О́lshem birligi Jas toptary (jasy) 0.5- 1.0 1-3 4-6 7-10 11-13 14-17 18-29 30-62 63+ Energııa kkal 920 1230 1715 1970 2220 2755 2700 2600 2200 Beloktar - barlyǵy onyń ishinde janýar beloktary  gramm gramm 37.8 30.1 45.6 28.6 60.4 33.3 70.1 37.3 80.0 43.0 96.7 49.9 93.4 46.2 90.0 44.5 76.7 39.4 Maılar-barlyǵy onyń ishinde ósimdik maılary gramm gramm 33.6 5.0 43.1 13.7 56.3 21.4 64.6 24.9 73.2 27.4 92.4 39.0 88.1 37.7 84.9 36.3 74.7 32.1 NJK gramm 15.6 17.3 21.1 23.8 27.0 32.8 31.0 29.8 26.2 MNJK gramm 11.3 12.2 15.3 18.2 21.0 26.7 25.0 24.1 21.2 PNJK gramm 5.1 10.5 15.8 17.7 19.6 25.9 25.0 24.1 21.6 Holesterın mıllıgramm 329 227 239 246 262 298 275 265 229 Kómir sýlar barlyǵy gramm 112 161 237 272 305 378 377 363 300 onyń ishinde monodı- sahara gramm 64 63 80 84 93 112 109 105 88 Tamaq talshyqtary gramm 9.0 7.8 9.1 10.3 10.9 12.9 12.6 12.1 10.2 Kalsıı mıllıgramm 376 418 511 563 648 760 719 693 602 Magnıı mıllıgramm 104 151 211 250 287 356 354 341 282 Fosfor mıllıgramm 608 731 947 1090 1241 1485 1446 1393 1175 Temir mıllıgramm 5.4 9.9 15.4 18.2 20.7 26.3 26.2 25.2 20.9 Myrysh mıllıgramm 4.5 6.3 9.0 10.6 12.1 14.9 14.5 14.0 11.9 Iod mıkrogramm 83 91 122 147 198 276 267 257 218 Selen mıkrogramm 19 36 62 75 87 113 111 107 91 A vıtamıni (RE) mıkrogramm 2636 1714 1466 1241 1127 1286 1242 1197 1032 Folat (Vs vıt.) mıkrogramm 145 213 338 390 439 556 551 531 447 E vıtamıni mıllıgramm 4.6 10.0 15.1 16.8 18.5 23.6 23.4 22.6 19.3 Tıamın (V1 vıt.) mıllıgramm 0.52 0.76 1.14 1.46 1.70 2.13 2.11 2.03 1.70 Rıboflavın (V2 vıt.) mıllıgramm 1.09 1.08 1.33 1.46 1.64 1.98 1.89 1.82 1.57 Nıasın (V3 vıt.) mıllıgramm 13.8 17.2 22.9 27.3 31.0 37.8 37.1 35.7 29.9 Pırıdoksın (V6 vıt.) mıllıgramm 0.95 1.16 1.63 1.92 2.14 2.55 2.58 2.49 2.04 S vıtamıni mıllıgramm 28 30 45 51 55 68 68 66 55 Áıelderdiń ártúrli jas toptary úshin azyq-túlik sebetine engizilgen tamaq ónimderiniń hımııalyq quramy men energetıkalyq qundylyǵy О́lsh­em birligi Jas toptary (jasy) 0.5- 1.0 1-3 4-6 7-10 11-13 14-17 18-29 30-57 58+ Energııa kkal 865 1165 1545 1740 1845 2110 2100 2100 1900 Beloktar - barlyǵy onyń ishinde janýar beloktary  gramm gramm 35.7 28.3 43.0 27.0 54.5 30.0 61.9 32.9 66.6 35.8 74.1 38.2 72.8 36.0 72.8 36.0 66.3 34.0 Maılar-barlyǵy onyń ishinde ósimdik maılary gramm gramm 31.7 4.7 40.7 13.0 50.9 19.3 57,1 22.0 60.9 22.8 70.9 29.8 68.6 29.4 68.6 29.4 64.6 27.7 NJK gramm 14.7 16.4 19.0 21.0 22.4 25.1 24.1 24.1 22.6 MNJK gramm 10.6 11.6 13.8 16.1 17.4 20.4 19.5 19.5 18.2 PNJK gramm 4.8 10.0 14.3 15.6 16.3 19.8 19.5 19.5 18.7 Holesterın mıllıgramm 310 215 215 217 218 229 215 215 198 Kómirsýlar - barlyǵy gramm 105 153 213 240 253 289 293 293 259 onyń ishinde monodısahara gramm 60 60 72 74 77 86 85 85 76 Tamaq talshyqtary gramm 8.5 7.4 8.2 9.1 9.1 9.9 9.8 9.8 8.7 Kalsıı mıllıgramm 353 396 460 497 538 582 560 560 518 Magnıı mıllıgramm 98 143 190 221 239 273 276 276 243 Fosfor mıllıgramm 572 693 853 963 1031 1137 1129 1129 1014 Temir mıllıgramm 5.1 9.4 13.8 16.1 17.2 20.1 20.5 20.5 18.0 Myrysh mıllıgramm 4.2 5.9 8.1 9.3 10.0 11.4 11.3 11.3 10.2 Iod mıkrogramm 79 87 110 130 165 212 208 208 188 Selen mıkrogramm 18 34 56 67 73 87 86 86 79 A vıtamıni (RE) mıkrogramm 2477 1624 1321 1096 936 985 967 967 890 Folat (vıt.Vs) mıkrogramm 137 202 304 344 365 426 429 429 386 E vıtamıni mıllıgramm 4.3 9.5 13.6 14.8 15.4 18.1 18.3 18.3 16.7 Tıamın (V1 vıt.) mıllıgramm 0.49 0.72 1.02 1.29 1.41 1.63 1.65 1.65 1.46 Rıboflavın (V2 vıt.) mıllıgramm 1.03 1.02 1.20 1.29 1.36 1.51 1.47 1.47 1.35 Nıasın (V3 vıt.) mıllıgramm 13.0 16.3 20.7 24.1 25.8 29.0 29.0 29.0 25.8 Pırıdoksın (V6 vıt.)  mıllıgramm 0.89 1.11 1.47 1.69 1.77 1.95 2.02 2.02 1.76 S vıtamıni mıllıgramm 27 29 41 45 46 52 53 53 47 Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 26 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11944 bolyp engizildi.