Almatydaǵy kókeıkesti taqyryptyń biri – ekologııa men tazalyq. Almaty qalasyn damytý baǵdarlamasyndaǵy basym baǵyt ta – «Taza qorshaǵan orta» bolyp tur. Osy máseleni sheshýge qalalyq ákimshilikten bastap qoǵamdyq uıymdar, áleýmettik jaýapkershilikti kompanııalar da kirisip júr. Biraq áli de nátıjesi kóńil kónshiterlikteı emes.
Endigi jerde «Turaqty óndiris jáne tutyný ortalyǵy» «Almaty qalasynyń aýmaǵynda tazalyqty saqtaýdy nasıhattaý is-sharalaryn júrgizý» jobasyn jarııa etip otyr. Bul bastama qalanyń ishki saıasat basqarmasynyń memlekettik tapsyrysymen 2016 jylǵy áleýmettik mańyzy bar jobalardy iske asyrý aıasynda júzege asyrylady.
Alǵa qoıylǵan maqsattarǵa jetýdiń eń qysqa joly: turmys qaldyqtaryn jınaý jáne shyǵarý tártipterin jetildirý, sonyń ishinde jınaý oryndaryna qatysty talaptardy jolǵa qoıý (qoqys salatyn saýyttar, konteınerler), qoqysty bólektep jınaýǵa jáne suryptaýǵa kezeń-kezeńmen aýysý tujyrymdamasyn jasaqtaý. Qalanyń lastanýyn aldyn-alý boıynsha is-sharalarǵa eriktilerdiń qatysýy (ekokúzetter).
Osy iske uıytqy bolyp otyrǵandar qala turǵyndarynyń da osy maqsatqa múddeli bolýyna baǵyttalǵan.
Sonymen jobany uıymdastyrýshylar isti alǵa jyljytý úshin turǵyndardy da osy iske tartyp, jaýapkershilikti bolýyn qalaıdy. Sol sııaqty kópe-kórneý tazalyq buzatyndardy jaýapkershilikke tartatyn reıdter júretindigin BAQ arqyly jarııalap, aqparattar berý oılastyrylǵan.
Máselen, naqty sharalar qatarynda «Qala qoqysqa qarsy» taqyrybynda «Fýtbolka men beısbolkaǵa arnalǵan urandy oılap tap» baıqaýy, qalanyń eki aýdanyn tazartý boıynsha naýqany, tártip buzýshylardy anyqtaý boıynsha demalys oryndary men saıabaqtarda, aıaldama keshenderinde reıdter ótkizý bar.
Onyń ishinde qýaty taýsylǵan, isten shyqqan batareıalardy bólek jınaý bastamasy da asa mańyzdy.
Aınash ESALI