«Teńizshevroıl» (TShO) jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi Batys Qazaqstanda ornalasqan Teńiz ken ornynyń óndiristik qýattylyǵyn arttyrýdyń kelesi satysy bolyp tabylatyn «Keleshek keńeıý» jobasy men «Uńǵy erneýindegi qysymdy basqarý» jobasyn (KKJ-UEQBJ) qarjylandyrýǵa qatysty aqyrǵy sheshimniń qabyldanǵany týraly habarlady.
Qazirgi tańda KKJ-UEQBJ quny kútilmeıtin shyǵyndar men ósimdi qosqanda 36,8 mlrd. AQSh dollaryna baǵalanyp otyr. Alǵashqy munaıdy alý 2022 jylǵa josparlanǵan. KKJ aıasynda 2008 jyly Teńiz ken ornyndaǵy óndiristik qýattylyqty arttyrý úshin TShO-nyń aldyńǵy jobasynda tabysty túrde daıyndalǵan jáne synalǵan shıki gaz aıdaý tehnologııasy paıdalanylady.
Nátıjesinde Teńiz ken ornyndaǵy shıki munaı óndiristik qýattylyq jylyna shamamen 12 mln. tonnaǵa nemese táýligine 260 myń barrelge artyp, jylyna shamamen 39 mln. tonnany nemese táýligine 850 myń barreldi quraıdy. Sharyqtaý kezinde bul kórsetkish táýligine 900 myń barrelden asady. KKJ-ny júzege asyrý arqyly óndiris kólemi artsa, UEQBJ atqylaıtyn uńǵylardyń erneýlik qysymyn tómendetip, qoldanystaǵy alty keshendi tehnologııalyq jeliniń kire berisindegi qysymdy arttyrý arqyly Teńiz ken ornynda jumys isteıtin zaýyttardyń tolyq qýatpen jumys isteýin qamtamasyz etedi.
«Iri halyqaralyq kompanııalar qabyldaǵan sheshim Qazaqstan Respýblıkasynyń qolaıly bıznes-klımaty bar el ekendigin, munda uzaq merzimdi ınvestısııalardy senimdilikpen júzege asyrýǵa bolatyndyǵyn taǵy da aıǵaqtady», – dedi Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev.
«Qazirgi tańda KKJ-UEQB jobasy júzege asyrýǵa daıyn tur. Demek, ol Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomıkasyna jáne TShO seriktesterine orasan zor paıda ákeledi», – dedi TShO bas dırektory Ted Etchıson.
TShO bas dırektorynyń orynbasary Ánýarbek Jákıevtiń aıtýynsha, jumys oryndaryn ashý, taýarlardy óndirý jáne qyzmetterdi satyp alýdan jalpy Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomıkasyna tıetin mýltıplıkatıvti áseri aıtarlyqtaı bolmaq.
KKJ-UEQBJ qurylysy qarqyndaǵan kezde 20 myńǵa jýyq jumys orny ashylady. TShO 1993 jyldan beri 20,8 mlrd AQSh dollarynan astam somaǵa qazaqstandyq taýarlar men qyzmetterdi satyp aldy. TShO jobalaý, satyp alý jáne modýlderdi jasaý jumystaryn oryndaý úshin KKJ-ǵa qazaqstandyq kásiporyndardy tartýda.
Qazirgi tańda 1600-den astam qazaqstandyq kompanııa aldyn-ala tańdaýdan ótken. KKJ-UEQBJ nobaılyq jobalaý boıynsha jumystardy aıaqtap, egjeı-tegjeıli jobalaý kóleminiń shamamen 52 paıyzyn oryndady. Joba toby jetkizilý merzimi uzaq jabdyqtardy satyp alýmen aınalysyp, Teńiz ken ornynda ornalasqan nysandarda jobanyń negizgi ınfraqurylymyn salý boıynsha erte daıyndyq jumystaryn júrgizip jatyr. TShO seriktesteri men KKJ-UEQBJ toby jobany júzege asyrý josparlarynyń senimdilik deńgeıin arttyrý jáne jobany oryndaýdy ońtaılandyrý maqsatynda olardy ári qaraı jetildiretin bolady.
Aınash ESALI