Respýblıkalyq Ámire Qashaýbaev atyndaǵy dástúrli oryndaýshylardyń VIII konkýrsyn ótkizýdiń qaǵıdasy

Jalpy erejeler Qasıetti uly dala úninen qýat alyp, ásem ánderimen tyńdarman jur­ty­na shýaq bergen uly ánshi Á.Qashaý­baevtyń shyǵarmashylyǵy ulttyq mý­zy­ka ónerin­degi qaıtalanbas dara qu­bylys. Osy kıeli murany keńinen, te­reńinen nasıhattap, urpaqtan-urpaqqa jetkizý, talantty jas­tarymyzdy óner­­diń káýsar bulaǵy­nan nár alǵyzyp, sheberligin shyńdaýǵa yq­pal etý maq­sa­tynda Mádenıet mınıstr­ligi­niń Má­de­nıet komıteti Ámire Qashaý­baev atyn­daǵy respýblıkalyq dástúrli oryn­daý­shylardyń VIII konkýrsyn (ári qaraı - konkýrs) ótkizedi. Konkýrs 2011 jyldyń 20 - 22 sáýi­ri aralyǵynda Astana qala­syn­da ót­kiziledi. Konkýrsqa Qazaqstan Res­pýb­­lıkasynda jáne alys-jaqyn shet elderde turatyn 16 men 35 jas ara­ly­ǵyn­daǵy halyq jáne qazirgi za­man­ǵy kom­pozıtorlar ánderin dom­byra, qyl­qo­byz, syrnaı aspap­tary­nyń sú­ıe­meldeýinde oryn­daıtyn kásibı óner­­pazdar qatysa alady. Osynyń al­dyn­daǵy ótken konkýrstardyń júlde­li oryn­daryna ıe bolǵan jeńimpazdar atalmysh konkýrsqa qatysa almaıdy. Konkýrstyń maqsattary men mindetteri Konkýrstyń maqsattary men mindetteri: uly ánshi Á.Qashaýbaevtyń shyǵar­mashylyǵyn keńinen nasıhattap, urpaq­tan-urpaqqa jetkizý; da­ryndy adam­dar­dyń kásibı sheberligin jetildirý; ult­tyq án óneriniń eń jaqsy dástúrleri men jetistikterin jań­ǵyrtý, damytý jáne nasıhattaý; halyqtyń mádenı de­malysy men este­tıkalyq tárbıesin, rýhanı jáne máde­nı qundylyqtarmen al­ma­sý­dy uıym­­dastyrý; mádenıet sala­syn­­da­ǵy memlekettik saıasatty iske asy­rý; ónerdiń shy­ǵar­mashylyq jetistikterin anyq­taý jáne talantty, ózindik ereksheligi bar oryn­daýshylardy qol­­daý; mádenı murany nasıhattaý jáne olardyń damýyndaǵy sabaq­tas­tyqty qamta­ma­syz etý; jastar­dyń estetıka­lyq já­ne ultjandylyq tur­ǵyda tár­bıe­­le­nýi­ne, ulttyq jáne álem­dik máde­nıet qun­dylyqtaryna tar­tylýyna yqpal etý. Konkýrsty ótkizýdiń tártibi  jáne sharttary Úsh kezeńnen turatyn konkýrs kó­rermen aldynda ótedi. Konkýrsqa qa­ty­sýshylar ár kezeńde tórt shy­ǵar­ma­ny jatqa oryndaıdy. Ol al­dyn-ala kór­set­ken shyǵarmalar tizimin ózger­te almaıdy. Konkýrs laýreattary qorytyndy Gala-konsertte aqysyz óner kór­setedi. Konkýrs jeńimpazdaryna tómen­degi­deı júldeler taǵaıyndalady: Ámire Qashaýbaev atyndaǵy bas júl­de jáne laýreat ataǵy (aqshalaı syı­lyq); birinshi júlde jáne laýreat ataǵy (aqsha­laı syılyq); ekinshi júlde jáne laýreat ataǵy (aqshalaı syılyq); úshin­shi júlde jáne laýreat ataǵy (aqshalaı syılyq). Konkýrsqa qatysý úshin oblystyq, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń jáne astananyń mádenıet basqar­ma­lary, konserttik uıymdardyń dırek­sııasy men kórkemdik keńesiniń, shy­ǵarmashylyq oqý oryndarynyń usy­nystary bolýy qajet. Konkýrsqa qatysý úshin úmitkerler óti­nish beredi. О́tinishke tómendegi qu­jat­tar qo­sa usynylady: týýy tý­raly nemese jeke kýá­lik kóshirmesi; ómir­baıany, us­ta­zy­nyń aty-jóni; mýzyka­lyq bilimi týra­ly qu­jattyń kóshirmesi; oqı­tyn (oqýshy­lar men stýdentter úshin), jumys isteıtin jerinen anyq­tama; 13h18 kólemdegi túr­li-tústi eki fotosýret (elektrondy nus­qasyn qosa bergen jón); ár kezeń­de orynda­latyn shyǵar­malar tizimi; tıisti meke­meniń usynysy. Tapsyrylǵan qujattar qaıtary­lýǵa jatpaıdy. Konkýrsqa qatysýshylardyń ótinish­teri konkýrstyń bastalýyna 25 kún qal­ǵanǵa deıin myna meken-jaıda qa­byl­danady: 010000, Qazaqstan Respýb­lıka­sy, Astana qalasy, Abaı dańǵyly, 18 úı, «Qazaq áýenderi» aksıonerlik qoǵamy,  8 (7172) 39 01 40, 39 04 78, 39 05 14 (faks). Konkýrsqa qatysýshylar uıymdas­tyrý komıtetiniń saraptaýynan soń konkýrsqa shaqyrylatyn bolady. Kon­kýrsqa qatysý­shylardyń qaty­sýshylar tizimine kirgeni týraly resmı habar qajetti qujattar tolyǵy­men tap­sy­rylǵannan soń saıysqa 10 kún qalǵanǵa deıin habarlanady. Konkýrsqa qatysýshynyń baryp-qaıtý jol shyǵyndaryn joldama bergen, al olardyń jatyn orny men tamaqtanýyn konkýrsty ótkizetin jaq kóteredi. Konkýrsqa qatysýshyǵa qosa ere kelgen adamdardyń barlyq shyǵyn­dary óz taraptarynan óteledi. Kelesi kezeńge ótpegen konkýrsqa qa­ty­sýshylar nemese konkýrsqa qaty­sý­dan bas tartqandar konkýrstyń aıaǵyna deıin kórermen retinde qalýǵa nıet bildirgen jaǵdaıda óz qarajaty esebinen kúneltedi. Konkýrstyń qatysýshylaryna my­na­daı sharttar qoıylady: I kezeń: Á.Qashaýbaevtyń oryndaýyndaǵy án (saıyskerdiń tańdaýy boıynsha 14-tarmaqta kórsetilgen tizimdegi bir án); Halyq kompozıtorynyń áni (sa­ıys­kerdiń tańdaýy boıynsha); Halyq áni (saıyskerdiń tańdaýy boıynsha); Batys nemese Altaı-Tarbaǵataı ánderi. II kezeń: Á.Qashaýbaevtyń oryndaýyndaǵy án (saıyskerdiń tańdaýy boıynsha 14-tarmaqta kórsetilgen tizimdegi bir án); Halyq kompozıtorynyń áni (sa­ıys­kerdiń tańdaýy boıynsha); Syr nemese Qazyǵurt óńirindegi áýender; Qazaqstan kompozıtorlarynyń áni. III kezeń: Á.Qashaýbaevtyń repertýarynan min­detti túrdegi án: «Aǵash aıaq» - jigitterge, «Ardaq» - qyzdarǵa; Halyq kom­pozıtorynyń áni (saıyskerdiń tańdaýy boıynsha); Halyq áni (sa­ıys­kerdiń tańdaýy boıynsha); Arqa nemese Jetisý dástúrindegi án. Ámire Qashaýbaevtyń oryndaýyn­daǵy ánder tizimi: «Qos baraban», «Topaıkók», «Baıan­aýyl», «Shirkin-aı», «Syrǵaqty», «Kók­­­arshyn», «Qyzyl bıdaı», «Eki jıren», «Qor­lan», «Aq sısa», «Sary­moıyn», «Qar­ǵam-aý», «Haýlaý», «Úsh dos», «Bal­qadısha», «Gaýhar qyz», «Dýdar-aı», «Kelinshek», «Aq qaıyń», «Bes qarager», «Smet», «Qanapııa». Uıymdastyrý komıteti Mádenıet mınıstrliginiń Máde­nıet komıteti konkýrsty ótkizý bo­ıynsha uıym­dastyrý komıtetiniń qura­myn bekitedi. Uıymdastyrý komıteti memlekettik organdar men konkýrsty ótkizýge qatysýshy mádenıet uıymdary ókil­derinen quralady. Uıymdastyrý ko­mıtetiniń músheleri óz fýnksııalaryn qoǵamdyq bastamamen júzege asyrady. Uıymdastyrý komıteti konkýrsty daıyndaý jáne ótkizý boıynsha bas­shy­lyqty júzege asyrady. Uıymdastyrý komıteti konkýrs qa­tysýshylaryna qosymsha syıaqy tó­leý­siz konkýrstyń tyńdaýlary men qory­tyn­dy konsertterin radıo jáne teledıdar arqyly taratý, dybys jáne beıne­tas­paǵa jazý jáne ony odan ári taratý quqyǵyna ıe. Sondaı-aq, uıym­dastyrý komıteti basqa taraptarmen konkýrstyń atalǵan mate­rıaldaryn júzege asyrý jónindegi kelisim-shartqa otyrý quqyǵyna ıe. Uıymdastyrý komıteti is-shara­nyń aqparattyq-jarnamalyq qol­daý túr­lerin aıqyndaıdy. Uıymdastyrý komıteti kon­kýrs­ty daıyndaý jáne ótkizý bary­synda týyn­daıtyn ózge de uıymdastyrý másele­lerin sheshedi. Konkýrstyń qazylar alqasy Konkýrs qatysýshylarynyń ónerin baǵalaý, sondaı-aq, qorytyndy shy­ǵarý úshin qazylar alqasy qurylady. Qazy­lar alqasynyń quramy memlekettik o­r­gan­dardyń ókilderinen, má­de­nıet jáne ónerdiń kórnekti qaırat­kerlerinen qu­ra­lady jáne Mádenıet mınıstr­liginiń Mádenıet komıtetimen bekitiledi. Qazylar alqasynyń sany, tór­aǵany qosqanda, taq san bolýy tıis. Qazylar alqasynyń sheshimi túp­kilikti jáne qaıta qaraýǵa jatpaı­dy, hattamamen resimdeledi jáne bar­lyq qazylar alqasynyń múshe­leri qol qoıady. Qazylar alqasy músheleriniń daýys­tary teń bólingen jaǵdaıda tóraǵanyń daýysy sheshýshi bolyp tabylady. Qazylar alqasy belgilengen júl­deli oryndardy bermeýge nemese úmit­­kerler arasynda bólýge (bas júldeni qospaǵanda) quqyly. Qazylar alqasy qazylar alqasy­nyń barlyq músheleri kelisken jaǵ­daı­da baǵdarlamany qysqartý jáne/nemese shyǵarmalardy oryndaýdy toqtatý týra­ly sheshimdi qabyldaýǵa quqyly. Qazylar alqasy baǵalarynyń krı­terııleri: oryndaýshylyq sheberligi (oryndaýshynyń derbestigi); sapalyq deńgeıi; sahna mádenıeti; orynda­latyn shyǵarmalardyń kon­kýrs­tyń shart­taryna sáıkestigi. Konkýrsty qarjylandyrý Konkýrsty daıyndaý men ótkizýdi qarjy­landyrý respýblıkalyq bıýdjetpen kózdelgen qarajat sheginde júzege asyrylady. Konkýrsty ótkizýge kózdelgen aq­sha­laı qarajat uıymdastyrý komı­tetiniń sheshimi boıynsha bekitilgen smetalyq shyǵystarmen qatań sáı­kes­tikte jumsalady. Konkýrsty daıyndaý men ótkizý úshin demeýshi­lerdiń jáne basqa da qosymsha qarajat kózderi jumyl­dyrylýy múmkin. Demeýshiler konkýrstyń qatysý­shy­laryna zań­da belgilengen tártip­pen óziniń yntalandyrý syı­lyq­tary men syıaqylaryn taǵaıyndaı alady. Qorytyndy ereje Osy qaǵıdamen rettelmegen bar­lyq máseleler Qazaqstan Respýblı­kasynyń qoldanystaǵy zańnamasy­na sáıkes sheshiledi.