Almaty bozdaqtarmen qoshtasty

Keshe qala halqy 25 mınýttyq zulmatta qaza tapqan polısııa qyzmetkerlerin aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy. Qaladaǵy Balýan Sholaq atyn­daǵy respýblıkalyq sport kesheni qaraly jıynǵa jınalǵan halyqqa lyq toldy. Bozdaq­tar­dyń rýhyna arnalǵan 1 mı­nýttyq únsizdik jarııalandy. Atshaptyryp keń  zal ishin­e jınalǵan myńdaǵan aza­mattyń oıy men sanasyna osynaý dúnıeniń qas-qaǵym tylsym sátinde ne kelip, ne ketpedi deseńizshi... Qaraly mıtıngide sóz sóı­legen qala ákimi Baýyrjan Baıbek Almaty tarıhyndaǵy qasiretti bul oqıǵany «25 mınýttyq zul­matqa» teńedi. Beıbit halyqtyń ómiri úshin ózderi ajal qushqan esil erlerdiń esimderin shyn júregimen tebirene turyp atady. – Búgin aqtyq saparǵa attanyp bara jatqan azamattar qoǵam­dyq tártipti qamtamasyz etip, tur­ǵyndardyń tynyshtyǵyn qor­ǵaý jolynda mert boldy. Olar osyn­da turǵan ár birimizdiń beı­bit ǵumy­rymyz úshin ózderiniń ómir­lerin qıyp, jandaryn pıda etti. Bul oqıǵa, ishki ister organy qyz­met­kerleriniń ár kúni, ár saǵaty bol­jaýsyz ekenin, son­dyq­tan da erlik­ke para-par bola­ty­nyn taǵy bir dáleldedi. Qamshynyń sabyndaı qysqa ǵumyrda halqyna adal eńbek etip, eren erlik kórsetken baýyr­­lary­myzdyń jarqyn beı­nesi biz­diń jadymyzda máńgi saqtalmaq. Batyrlarymyzdyń esimderi el men qala tarıhynda qashanda altyn árippen jazylady, – dedi qala ákimi. Ol kún, ıaǵnı 18 shilde Almaty tur­ǵyndaryna ashyq aspannan kenet naızaǵaı oınaǵandaı áser etti. Jurttyń kóbi bolǵan oqıǵa­nyń mán-jaıyn áli kúnge deıin durys­tap túsinip bolǵan joq. Polı­sııa starshınasy, arnaýly ekinshi batalonynyń polısııa qyz­­metkeri Aıan Ǵalıev qyl­mys­ker­­men betpe-bet kelip, mań­da­ıyn oqqa tósedi. Alaıda, aqyr­ǵy de­min jınap, qanisherge oq atyp úl­ger­gen. Aqyry jaýyz­dy Aıan­nyń oǵy aýyzdyqtaýǵa sebep­shi bol­dy. Jaraly kúıinde: «Or­talyq­qa ha­bar ber!..», dep aıtyp úlger­di. Jı­nal­ǵan qaýym Aıannyń er­lik qadam­daryn qulaǵymen estı tu­ryp, kúl­li zaldy kúńirente «ah» urdy. Alǵashqy bolyp oqqa ushqan podpolkovnık Ǵanı Nurımanov óziniń ulymen jasty jas jigitti sabyrǵa shaqyryp, shalys baspaýyn ótinip turǵan shaǵynda opat boldy. Ǵanı ótken jyldyń kúzinde ǵana kásibı eńbek ótiliniń tolýyna oraı eńbek demalysyna shyqqan edi. – Ǵanı Aıtbaıuly Nurımanov meniń týǵan ápkemniń uly bolyp keledi. О́ziniń úlkeni – Álisher Almatyda joǵary oqý ornyn bitir­­gen, qazir Polshada bilimin jal­­ǵas­tyrýda. Ekinshisi – Sanjar bıyl ǵana mektep bitirgen. Kelin – jesir, balalar jetim qaldy. Ǵanı jastaıynan balajan edi. Qylmyskerdi aqylmen toqtatamyn degen qarýsyz jıenim ózi oqqa ushty, – dep qaıǵyrǵan Ermekbaı Mantaev qaraly jıynǵa Almaty oblysynyń Jambyl mýzeıi aýylynan kelipti. Belgili saıasatker-saraptama­shy Aıdos Sarymmen pikir bólistik. – Bolǵan oqıǵa biz úshin úlken qasiretke teń. Sońǵy jyldyń ishinde mundaı oqıǵalar kóbeıip te ketti, – dedi saıasattanýshy. – Osynyń ózi pisip-jetilgen keshendi másele úlken de aýqymdy, jan-jaqty sharalardy qajet etedi dep esepteımiz. Myna qaraly jıyn ústinde men shyn máninde qoǵam bolyp, el bolyp bolǵan oqıǵadan sabaq alýymyzdyń kezi kelgenin uǵynýymyz kerek dep oılaımyn. Shetten kelgen dinı aǵymdardy budan ári erkeletýge, erkinsitýge tyıym salý kerek sııaqty. Qoǵam bolyp uıysyp, ózimizdiń táýelsiz jolymyz bar ekenin, óz minezimiz, óz pikir-paıymymyz, dástúrli dini­miz bar ekenin osyndaı kezde bar­sha­ǵa pash etýdiń artyqtyǵy joq. Bul kezde Almaty oblysynyń Jambyl aýdanyndaǵy Qaraqastek aýylynda da Almatydaǵy qandy oqıǵanyń aıaqtalar tusynda qurban bolǵan polısııa qyzmetkeriniń máıitin qara jerdiń qoınyna tapsyryp jatqan. Jol-patrýldik qyzmet polkiniń kishi serjanty Maqsat Sálimbaev qylmyskerdiń jolyn bógeý kezinde aýyr jaraqat alyp, aýrýhanaǵa jetpeı kóz jumǵan edi. Janazaǵa oblys ákimi Amandyq Batalov kelip, marqumnyń týǵan-týys­taryna oblys halqynyń aty­­nan kóńil aıtty. Maqsattyń jesi­rine «Asyl arman» shaǵyn aýda­nyn­­daǵy páter kiltin tabystady. Sálim­baev­tyń jas otbasy buǵan deıin Al­matyda páter jaldap turǵan eken. Qaraly jıynnan bir kún bu­ryn qantógiste aýyr jaraqat al­­ǵan jol-patrýldik polısııa leıte­nan­ty, altynshy qurban – Tımýr Begasylov dárigerlerdiń barynsha kúsh jumyldyrǵanyna qaramastan, aýrý­hanada kóz jum­dy. Leıtenant 25 shilde kúni 30-ǵa tolatyn edi. Keshe 23 jastaǵy shekara qyzmet­keri Azamat Ázim­janov­tyń denesi Al­maty oblysy­nyń Panfılov aýda­nyndaǵy Pıjim aýylyna, polı­sııa kapıta­ny 28 jastaǵy Baýyrjan Nurmu­han­betov­tiń denesi Jambyl oblysy­nyń Qor­daı aýylynda jerlendi. Almatyda ádettegideı taǵy da aıaq astynan nóser tópelep jaýdy. Qatty jaýdy da, 20 mınýttan soń kenet basyla qaldy... Beıne halyqtyń tynyshtyǵy úshin ómirin qurban etken bozdaqtarǵa arnap Tabıǵat-Ana egilip turyp kóz jasyn tókkendeı... Kún shaıdaı ashylǵanda qala­lyq­tardyń jańa legi – deni jas­tar, Ǵanı men Azamat mert bolǵan Muhtar Áýezov atyndaǵy drama teatry aldyndaǵy metro stan­sa­sy­nyń kirer aýzyna, Maqsat aýyr jaralanǵan, artynsha kóz jum­ǵan qalalyq UQK qaqpasyna, Baýyrjan men Aıan qaıtqan Abylaıhan men Tóle bı kóshesiniń qıylysyna, Almaly aýdanyq IIB qaqpasyna gúl shoqtaryn ákelip qoıýdy jalǵastyrdy. Sóıtip, Almaty turǵyndary qandaı da bolsyn qylmysqa ıyq tirestirip kúreskende ǵana qarsy tura alatynyn ańǵartty. Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY Sýretterdi túsirgen avtor