Elena Danılova bastaǵan is nátıjesiz bolǵan emes
Qazir Sarykól aýdanynda Elena Danılovany barlyǵy biledi. Jastar onyń belsendiligi úshin jaqsy kóredi. О́ıtkeni, ol bastaǵan istiń nátıjesiz qalǵany joq.
Osydan 4-5 jyl buryn Sarykól aýdanynda sýısıdtik oqıǵalar jıilep ketti. Aýdan sýısıdtiń sany jóninen aldyńǵy qatarda turdy. Osy kezde aýdandaǵy Sorochın selolyq okrýgindegi jastardyń «Raýan» qoǵamdyq birlestigi dereý iske kiristi. Olar aýdandaǵy árbir mektepke baryp, oqýshylar men sol aýyldaǵy jastarǵa sýısıdtiń qateri týraly áńgimeler ótkizdi. Psıhologtar maqalalaryn, vıdeomaterıaldar tapty. Qysy men boranǵa, aıazǵa qaramaı aýyldardy aralady, kóktemge taıaǵan laısań ýaqyttarda jumysty údete túskeni esinde. Sonyń arqasynda eki jyl boıy aýdandaǵy jastar men jasóspirimder arasynda birde-bir ózine-ózi qol jumsaý oqıǵasy tirkelmedi.
– Ras, sońǵy jyly Sarykól aýdanyndaǵy jasósipirimder arasynda osy qaterli oqıǵa qaıtadan bas kótere bastady. Biz sýısıdtik oqıǵalardyń aldyn alýǵa, profılaktıkalyq jumystarǵa taǵy da qaıtadan oralýdy jón kórip otyrmyz, – dedi Sarykól aýdandyq jastar resýrsy ortalyǵynyń dırektory, «Raýan» jastar qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi Elena Danılova.
Sarykólde Elena Sergeevnanyń bastamasymen, jetekshiligimen júrgizilip jatqan jumys munymen shektelmeıdi. Aýyldy jerlerde jastardy qoǵamdyq isterge tartý jáne olardyń belsendiligin kóterý ońaı emes.
– Nesin jasyramyz, aýyl jastaryn qalalyq zamandastarymen salystyrýǵa bolmaıdy. Aýylǵa qaraǵanda qalada jastar belsendi keledi. Sebebi, aýyldaǵy jaqsy oqıtyn, belsendi jastar qalaǵa ketip qalady. Sondyqtan, aýylda kolledjge qujat tapsyrǵandar men jumyssyzdar, óziniń aýlasyndaǵy sharýashylyǵyn kúıttegen jastar ǵana qalady, – deıdi Elena.
Qazir aýdanda 5 myńnan astam jas turyp jatyr. Solardyń arasynan aınalasyna yqpaly bar belsendi jastardyń sany júzden aspaıdy. Elena osynyń ózin sońǵy jyldary udaıy júrgizgen jumystardyń jemisi dep biledi. Al Elenanyń ózi aýyl mektebin jaqsy bitirip, qalada muǵalim mamandyǵyn alǵan soń týǵan aýylyna qaıtyp oralǵan sanaýly jastyń biri bolatyn. О́ıtkeni, mektep qabyrǵasynda dostasyp, dostyǵy shynaıy mahabbatqa aınalǵan Iýrıı ekeýi shańyraq kóterip, týǵan aýylynda turýǵa kelisti. Qazir eki qyzy bar. Elenanyń bala kezdegi belsendi minezin eshkim ózgerte alǵan joq. Ol otbasyn qurǵan soń da aıaǵy aýyr bolyp, demalysta otyrǵanda da qoǵamdyq jumystan bir kún qalǵan emes. Jastardyń resýrs ortalyǵy uıymy jumys istegeli onyń bastamasymen aýdanda kóptegen sharýany tyndyrdy.
– Aldymen jastar resýrsy ortalyǵynyń ózi óte jaqsy uıym bolyp tabylady. Memlekettiń qoldaýyn sezinesiń. Muny azamattyq qoǵam men memlekettik jumystyń úılesimi dep bilemin. Jergilikti jerdegi ózekti degen máselelerdi biz alyp shyǵyp otyramyz, – deıdi Elena Danılova.
Belsendi jastyń bul ımandaı shyny. Mysaly, bıyl jastar resýrsy ortalyǵynyń jobasymen aýdanda 30 jas jumysqa ornalasty. Ol qalaı boldy deńiz? Aldymen jastar resýrsy ortalyǵynyń belsendileri aýdandaǵy sharýa qojalyqtarymen áńgime júrgizdi. Aýdanda monıtorıng júrgizgende esh jerde jumys istemeıtin 125 jas bar eken. Aýdan ortalyǵyndaǵy Agrobıznes kolledjin bitiretin stýdentter de bul jobaǵa qosylýǵa tilek bildirdi. Aýyl sharýashylyǵynda jumys isteýge bel býǵan 30 jas jınaldy. Olar úshin aýdandyq jastar resýrsy ortalyǵy birneshe sharýa qojalyqtarymen kelisimshart jasady. Álgi otyz jasqa «Jasyl el» baǵdarlamasy aıasynda 17 myń teńge tólenedi, onyń syrtynda sharýa qojalyqtary eń tómengi eńbekaqy taǵaıyndaıdy. Sharýa qojalyqtaryna agronom mamandyǵyn alǵan jas barsa, olar ony tájirıbe júzinde mamandyqtyń qyr-syryna baýlıdy, al jumyssyz júrgen mehanızator barsa, ony traktorǵa otyrǵyzady. Olar 1 maýsymnan bastap jem-shóp daıyndaý naýqanyna kirisip ketti. Sharýa qojalyǵynyń jetekshisi úsh aıda ózin jan-jaqty kórsetken jastardy alyp qalady. Mine, aýyldaǵy jastar úshin munan artyq qandaı nátıje kerek?!
Aýyldaǵy jastar arasynda júrgiziletin jumystardyń barlyǵy da ózekti. Jastardyń demalysy, jumysy, ultaralyq tatýlyq, patrıottyqqa tárbıeleý jumystarynyń eshqaısysy Elenanyń qatysýymen qurylǵan jobalardan tys qalǵan joq. Sarykól aýdanynda jastardyń 8 úkimettik emes uıymy qurylyp, onyń beseýi belsendi jumys istep otyr. Elenanyń qatysýymen bes jyldyń ishinde 10 joba júzege asyryldy. О́tken jyly Sarykól aýdanynan shyqqan ataqty adamdar týraly kitap qurastyryp, ony aýdandaǵy barlyq mektepke aparyp, tusaýkeserin jasap taratty.
– Biz patrıottyq tárbıege kóp kóńil bólemiz. Jastar óz aýdanyn, aýylyn jaqsy kórmese, ol týraly jete bilmese, tutas eldi qalaı súıedi?—deıdi Elena Danılova.
Respýblıkalyq vıdeo-rolıkter baıqaýynda Elenanyń jumysy «Bilim» atalymy boıynsha BUU-nyń arnaıy syılyǵyna ıe boldy. О́tken jyly onyń esimi «Qostanaı oblysy jastarynyń «Altyn kitabyna» «Jastar kóshbasshysy» atalymy boıynsha engizildi.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan»
Qostanaı oblysy,
Sarykól aýdany