Innovasııa konkýrsyna qatysyńyzdar! Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Innovasııalyq damý saıasaty basqarmasynyń bastyǵy Jandos Hasan men «Tehnologııalyq damý jónindegi ulttyq agenttik» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary О́mirjan Táshimov baspasóz máslıhatyn ótkizip, barlyq otandastardy jańǵyrý baıqaýyna shaqyrdy.
Memleket basshysynyń 2014 jylǵy «Qazaqstan – 2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý maqsaty kórsetilgenin jetkizgen J.Hasan, mundaı asqaq armanǵa ınnovasııalyq damý arqyly ǵana jetý múmkin ekenin atap ótti. «Álemdegi eń damyǵan 30 eldiń bári de ınnovasııamen baǵdarlanǵan ekonomıka tobyna kiredi. Mundaǵy negizgi maqsat elimizdiń árbir azamaty álemdik naryqta básekege qabiletti bolýy tıis. Sebebi, adamı kapıtaldy damytý bilim ekonomıkasynyń basty uıytqysy bolyp tabylady. Al bilimdi jerde jańa tehnologııalar dúnıege kelip, olar ekonomıkanyń qalyptasýyna jáne odan ári damýyna yqpal etedi. Sondyqtan, bizge otandyq ınnovatorlardyń qalyptasýy óte mańyzdy», dedi J.Hasan.
Bıylǵy ınnovatorlar konkýrsynyń júlde qory 6 mln. teńge eken. Demek, jańashyldardyń osy jyldyń sáýir aıynda bastalǵan ulttyq ınnovasııa konkýrsyna qatysyp, júldeli bolýyna múmkindigi bar. «Tehnologııalyq damý jónindegi agenttik birneshe jyl qatarynan túrli joldarmen ınnovatorlardy qoldap keledi. Negizgi ádisterdiń biri – túrli baǵytta, túrli salada ınnovasııalyq granttardyń bólinýi. О́tken jyly jas ǵalymdar belsendi jumys atqardy. 2015 jyly ǵana biz 462 ótinish aldyq. Bul – rekordtyq kórsetkish. 2010 jyldan beri jumys isteıtin granttyq qarjylandyrý baǵdarlamasy boıynsha shamamen 2 mlrd. teńgeniń 58 jobasy qoldaýǵa ıe boldy. Jobalar kommersııalaý baǵytyn, kólik tehnologııalary baǵytyn, ınjenerlerdiń biliktiligin arttyrý, mamandardy shetelde oqytý baǵyttaryn qamtıdy», dedi О́.Táshimov.
Spıkerdiń aıtqanyna ılansaq, salany damytý maqsatynda 2005 jyldan bastap ınnovasııa konkýrsy jyl saıyn ótkizilip keledi. Osy jyldar ishinde oǵan elimizdiń barlyq aımaǵynan 5 myńnan astam ınnovator qatysqan. Byltyr atalǵan konkýrsqa 796 adam atsalysypty. Ásirese, oqýshylar úlken qyzyǵýshylyq tanytqan kórinedi. Olardan konkýrsqa 300-den astam ótinish túsken. Bıyl konkýrstyń nátıjesi shyqqannan keıin qatysýshylardyń jalpy sany belgili bolady. Baıqaý «Orta mektep oqýshylary arasyndaǵy eń úzdik ınnovasııalyq joba», «Stýdentter arasyndaǵy eń úzdik ınnovasııalyq joba», «Eń úzdik ónertapqyshtyq usynys» nomınasııalary boıynsha ótedi.
«Konkýrsqa qatysý úshin ótinishter onlaın rejimde qabyldanady. Baıqaýǵa adam faktory yqpal etpeıdi, konkýrs ádil básekege negizdeledi. Baıqaý nátıjesinde eń úzdik ıdeıalar iriktelip alynady. Onyń qorytyndysy 2016 jyldyń qyrkúıek aıynda HI Innovasııalyq kongreste jarııalanady. 2016 jyldyń júlde qory – 6 mln. teńge. Sondaı-aq, orta mektep oqýshylary arasyndaǵy eń úzdik ınnovasııalyq joba úshin British Council qoldaýymen Ulybrıtanııaǵa oqý-tanysý sapary uıymdastyrylady», dedi basqarma tóraǵasynyń orynbasary.
Innovasııaǵa bet burýdyń arqasynda Qazaqstanda óndiristiń qarqyndy damýymen qatar, jańa naryq, jańa kásiporyndar paıda bolyp jatyr eken. «Innovasııa elimizdiń damýyna óz septigin tıgizip otyr. Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń kórsetkishi boıynsha elimiz 8 pýnkt boıynsha joǵary kóterilip, 140 eldiń ishinde 42-orynǵa jaıǵasty. Bul Italııa men Polsha syndy elderdiń qatarynan oryn aldyq degendi bildiredi. Al TMD elderi boıynsha Ázerbaıjan elinen ǵana bir saty tómendemiz. Reseı – 45, Grýzııa – 66, Ýkraına 79-orynda. Osy jetistikterge jetýimizde órkendep kele jatqan otandyq ınnovasııanyń da úlesi bar», dedi J.Hasan.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan»