Bir buıryqtyń álegi

hımııalyq reaktıvtermen qamtamasyz etý tapshylyǵyn týyndatyp, zerthana ortalyǵyn jaýyp tyndy «Apam da ań-tań, men de ań-tań» demekshi, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń jergilikti jerdiń erekshelikterin jete eskermes­ten asyǵys qabyldaǵan shıki sheshimi óńirdegi farmasevtıka salasynyń ókilderin aıran-asyr qaldyryp otyr. Bir qaınaýy ishinde pármendi buıryq kóp jyldar boıy dári-dármek óndirisinde ónimdi jumys istep kele jatqan medısınalyq uıymdardyń alǵa basqan aıaǵyn artqa tartyp, tyǵyryqqa tirep qoıǵan jaıy bar. Salalyq vedomstvo byltyr 28 mamyrda «Daıyndalatyn dári-dármek preparattaryna ishki dárihanalyq baqylaý erejesi týraly» №405 buıryq shyǵaryp, onyń sońy dári-dármekterge, medı­sınalyq maqsattaǵy quraldar men tehnıkalarǵa saraptama jasaı­­tyn Ulttyq ortalyqqa qaras­ty Petropavl aýmaqtyq fılıa­ly­nyń ja­bylýyna ákelip soqtyrdy. Sóı­tip, óndiristik baǵyttaǵy dári­hanalar hımııalyq reaktıvter men eritindilerdi satyp alý quqynan aıyrylyp tyndy. Bulardyń qaty­sýynsyz sapaly da zalalsyz dári-dármek daıyndaý múmkin emestigi aıtpasa da túsinikti. – Dári-dármek óndirisimen aınalysatyn dárihanalar jaqpamaılar, sýǵa eritilgen birneshe dáriniń qos­pa túrlerin, fýrasılın, gıper­to­nııaǵa qarsy eritindiler, tamshy­dáriler, sýteginiń asqyn totyǵy, t.t. ázirleıdi. Bulardyń kardıo­orta­lyq, onkologııalyq, juqpaly teri aýrýlary, týberkýlezge qarsy dıs­panserlerdiń pasıentteri úshin paıdasy óte zor. Jáne de baǵa­sy qoljetimdi. Máselen, pro­tor­gol dárisiniń baǵasy 150 teńge ǵana. Alpaýyt monopo­lıs­ter 5-10 ese qymbatqa usy­nady. Aıyrmashylyǵy jer men kókteı. Osylardyń birqa­taryn farmasevtıkalyq kásip­oryndar shyǵarmaıtynyn eskersek, jurtshylyqqa kórsetip otyr­ǵan medısınalyq qyzmettiń mańyz­dylyǵy tipti arta túsedi. О́kinish­tisi sol, talaı jyldar boıy qalyp­tas­qan oń úrdisti bir sheshimmen belden basyp, syzyp tastaý túsi­niksiz, – deıdi Soltústik Qa­zaqstan farmasevtıka uıymynyń at­qarýshy dırektory Tamara Anohına. №87 dárihana óz qyzmetin Petropavl qalasy men aýdan­darǵa kórsetedi. Onyń ıesi, táji­rı­beli maman Záýre О́tenova tender­lerde jeńip, kelisim-mindette­melerin múltiksiz oryndap júr. Endi dárilik preparattarǵa qosylatyn tazalanǵan sýdyń tolyq hımııalyq quramyn qalaı, qaıdan ótkizerin bilmeı dal. О́ıtkeni, ónimniń sapalyq baqylaýyn qamtamasyz etetin hımııalyq reaktıvterdi satyp alý quqynan aırylǵandyqtan, jaǵdaı kúrdelenip ketken. Al, ishki dárihanalyq baqylaý jasaý quzyretin akkredıttelgen basqa aımaqtyq zerthanalarǵa berý jaıy qarastyrylmaǵan. Sonda qalaı, mınıstrliktegi jaýapty tulǵalar farmasevtıkalyq qyzmettiń sheshimder, buıryqtar sheńberinde júrgiziletinin esten shyǵarǵandary ma? Barlyq másele, aınalyp kelgende, ekiushty buıryqtaǵy orasholaq baptarǵa kelip tireledi. Onyń jaı-japsaryna úńile qaraǵan jan jaǵdaıdyń ábden zerttelip, ıini qanyp baryp qabyldanbaǵanyn birden sezedi. О́ıtkeni, reaktıvter qaıdan alynady, dári-dármektiń sapalyq baqylaýyn kim júrgizedi degen sekildi saýaldar jaýapsyz qalǵan. Farmasevtıka qyzmet­ker­leriniń janaıǵaıy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligin sel etkizbegen tárizdi. Ony syrǵytpa jaýap­tardan-aq ańǵarýǵa bolady. Má­sele ábden shı­ry­ǵyp, dop sııaqty árli-berli qaq­paqylǵa túsken­nen keıin dári­gerler «Atame­ken» ulttyq kásip­kerler palata­synyń jergilikti bólim­shesine qaırylýǵa májbúr bolǵan. Sarapshy Murat Jákenov úlken suranysqa ıe jáne qoljetimdi dárilik preparattardy óndirý isiniń tejelýinen turǵyndar men emdeý mekemeleri, ásirese, turmysy tómen adamdar, zeınetkerler, kóp balaly otbasylar úlken zardap shegetinin ashyq aıtty. Farmasevtıka jáne medısına qyzmetin qadaǵalaıtyn komıtettiń syńarjaq sheshimine barynsha yqpal jasaıtyndaryn, baqylaýǵa alǵandaryn jetkizdi. Iá, birneshe aıǵa sozylǵan sergeldeńge núkte qoıylyp, is ornynan alǵa jyljyǵan sııaq­ty. Biraq Astanadaǵy zerthana or­talyǵynan hımııalyq reaktıv­ter satyp alýǵa aýyzsha ruq­sat berilgenimen, jergilikti bólim­sheniń qalpyna keltirilmeıtini beseneden belgili bolyp otyr. Áli kúnge deıin mınıstrlik tarapynan túpkilikti sheshim alynbaı sozbalaqqa salynýyna qaraǵanda jańa normatıvtik qujatqa engizilgen uǵynyqty usynystar taǵy da sıyrquıymshaqtanyp kete me degen kúdik basym. Bárinen buryn farmasevtıka qyzmetkerlerin dári-dármek óndiretin hımııalyq reaktıvter qorynyń túgesilip bara jatqany qatty tolǵandyrady. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan» Soltústik Qazaqstan oblysy