OQYRMAN
...másele kóteredi
Bardy uqsata almaımyz
Ortasha dáýleti bar Rústemmen qaısybir kúni kezdesip qalǵam. Az-kem áńgimeden keıin: «О́r Altaıdaǵy baýyrlarǵa baryp qaıttyq. Kásipker jigitter aqsha, azyq-túlik jınaǵan edik, sony jetkizip keldim», deıdi.
– Ne apardyńyzdar? Eldiń jaıy qalaı eken? – dedim men.
– Jurttyń eńsesi bıik. Qant qymbat bolǵan soń az aparyp edik, qant jetpeı ábigerge tústik, – dedi Rústem.
Rústemmen bolǵan áńgimeden keıin jol-jónekeı ózim de qalyń oı qushaǵynda qaldym. Shynynda, osy biz nege bardy uqsata almaımyz? Qyzylsha bar ma? Bar. Egis alqaby she? Salamyn degen dıqanǵa jer tabylady. Al sonda bizdiń qant tappaı sabylyp júrgenimiz, qara bazarda uzyn-sonar kezekte turǵanymyz ne? Ásirese, elimizdiń soltústik aımaǵyndaǵy jaǵdaı qıyn. Qumshekerdiń bir kelisi 400 teńgege satylypty. Al kóterme saýda oryndaryna kelýshiler 2-3 saǵattap kezekke turýda. Onyń ózinde bir adamǵa tek 5 keli ǵana satylǵan... Bardy uqsata almasaq, jaǵdaı osylaı jalǵasa bermek.
Jaras KEMELJAN
Almaty
...oı bólisedi
Kimge eliktep júrmiz?
Qazaqtyń jańa týǵan nárestege esim tańdaýda basqaǵa uqsamaıtyn artyqshylyqtaryna qaradaı qyzyǵamyn. Ata-analar balalaryn aıǵa, kúnge, gúlge teńep, «aıym», «kúnim», «gúlim» dep erkeletedi. Kóptegen esimderdiń qoıylý tarıhy bar. О́mirin maǵynaly súrgen, el esinde esimi qalǵan adamdarǵa uqsasyn dep jaqsyǵa elikteıtin ata-analar az emes. Búginde osy dástúrdiń qadir-qasıetin joǵaltyp alǵandaımyz. Ásirese, jas otaý ıeleri sábıine túsiniksiz bir attardy qoıa salady.
Balabaqshaǵa alǵash kelgen súıkimdi búldirshinderden: «Balaqaı, atyń kim?» – deseń, Eldar, Damır, Zamır, Samıra, Elvıra, Elmıra degen sııaqty jańyltpashtarmen, sheteldik telehıkaıalardaǵy jasandy attarmen jaýap beredi. Árıne, basqa ulttyń dástúrin, tilin qurmettegen jón. Alaıda, ultqa jat, túsiniksiz, maǵynasyz sózderdi tilge engizý durys pa? Kóńil qynjyltatyn taǵy bir jaıt, ádemi esimderiniń burmalanýy. Máselen, Ásem degendi Asema, Anar degendi Anara dep tilimizdi buzamyz.
Eń soraqysy, olardyń aýyzeki tilde aıtylýy bylaı tursyn, qujattarda da solaı toltyrylady. Esimimizdiń durys atalýy men durys jazylýyna mán berýimiz kerek. О́z ultyńnyń tili men dástúrin umytpaı, qashanda aıalaı bilý árbir ata-ananyń abzal boryshy, basty paryzy der edim.
Marına VENING,
tárbıeshi
Soltústik Qazaqstan oblysy,
Shal aqyn aýdany
...úmit artady
Mádenıet oshaǵyna muqtajbyz
Men uzaq jyldar boıy respýblıkamyzdyń bilim berý salasynda eńbek etken adammyn. Bizdiń aýyldyń turǵan jeri sharýaǵa jaıly, turmys-tirshilikke qolaıly. Tipti, qoǵamdyq qurylym men menshikti qatynastar túbirimen ózgergen táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary men ótpeli kezeńde de bul jerden eshkim údere kóshken joq.
Búgingi kezde shalǵaıdaǵy shaǵyn eldi mekenderdiń kópshiligi «qartaıyp» barady ǵoı. Al Qyzyljar jóninde bulaı dep aıta almaımyn. О́ıtkeni, aýylymyzda jastar men jas mamandar qudaıǵa shúkir, barshylyq. Demalys kúnderi men kanıkýl, meıram kezderinde joǵary oqý ornynda oqıtyn qyzyljarlyq stýdentter týǵan aýyldaryna kelip turady. Alaıda olardyń bas qosyp, bos ýaqyttaryn mándi de maǵynaly ótkizetin mádenıet oshaǵy joq.
Aıtaıyn degenim, bizdiń aýylǵa shaǵyn da bolsa mádenıet úıi qajet. Qysqasy, mádenıet oshaǵyna óte muqtajbyz. Naýryz, Qazaqstan halqynyń birligi, Jeńis merekesi kúnderi men táýelsizdik meıramy sekildi memlekettik merekeler kezinde aýyldyń úlken-kishisi bas qosyp, arqa-jarqa bolyp otyratyn bir rýhanı oryn joq.
Hamıt SALAHIEV,
respýblıka oqý-aǵartý isiniń úzdigi, ardager ustaz
Batys Qazaqstan oblysy,
Terekti aýdany,
Qyzyljar aýyly
...alǵys aıtady
Qýanyshymda shek joq
Bıyl meniń jasym 67-ge keldi. О́zim Qaraǵandy qalasynyń týmasymyn. Atam qaladaǵy №1 nan zaýytynyń alǵashqy dırektory boldy. Birde zaýytta urlyq bolyp, atam eki jylǵa sottalyp kete bardy. Al kip-kishkentaı balalarymen dalada qalǵan ájemdi qazaqtar ashtyqtan aman alyp qalǵan edi. Sol úshin de osy meıirban halyqqa basymdy ıip alǵys aıtam, taǵzym etem!
Endigi aıtaıyn degenim, kópten beri qulaǵym aýyryp, estý qabiletim álsirep júrgen bolatyn. Sonan tanystarymnyń jón silteýimen oblystyq medısına ortalyǵyna qaralǵan edim, qulaǵyma otany bes adam jasady. Olar – lor bólimshesiniń meńgerýshisi Nurlan Qulmaǵambetov, dárigerler Tımýr Ahmetov, Dıas Esnııazov, aǵa medbıke Dına Kısımbekova jáne medbıke Janar Otarbaeva.
Qudaıǵa shúkir, qazir qulaǵym jas kúnimdegideı estıtin bolyp, qýanyshymda shek joq. Osy oraıda qymbatty medısına qyzmetkerlerine zor alǵysymdy aıtyp, sizderdiń júrekterińizge árqashan beıbitshilik, tynyshtyq jáne qýanysh uıalaı bersin degim keledi!
Taısııa SÝBBOTINA,
zeınetker
Qaraǵandy
...keńes beredi
Shaǵyn nesıeniń sharttary
Taıaýda Tarbaǵataı aýdanynda «Nur Otan» partııasynyń «Aýyl halqyn jumyspen qamtý» partııalyq jobasy aıasynda dóńgelek ústel ótti. «Aýyl: keleshegi men damýy» atty sharaǵa aýylsharýashylyq qurylymdarynyń jas jetekshileri, jeke kásibin ashýǵa nıetti azamattar qatysty. Partııanyń aýdandyq fılıaly tóraǵasynyń keńesshisi Birjan Nyǵyzbaev, aýdandyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik bólim basshysynyń mindetin atqarýshy Qýanysh Qyryqbaev, «Orda-nesıe «NS» JShS zańgeri Abdýlla Qasenov, «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy Tarbaǵataı aýdandyq fılıaly tóraǵasynyń keńesshisi Talant Toqtarov aýyl turǵyndaryna shaǵyn nesıeler alýdyń sharttary men memlekettik qoldaý túrleri týraly aqparat berdi.
Atalǵan joba sheńberinde aýdanda 19 adam áleýmettik jumys oryndaryna ornalasqan. Sondaı-aq, «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy arqyly Samat Amangeldi esimdi turǵyn dóńgelek jóndeý ornyn ashý úshin 2,5 mıllıon teńge nesıe alsa, Dıdar Qasymjanov 3 mıllıon teńgeniń nesıesine kólik jýý ornyn ashqan.
E.Bapanov kásibin ashýǵa qajetti 3 mıllıon teńge nesıe alý úshin qandaı kepildik sharttardy oryndaý kerektigin surady. Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bóliminiń ókili Q.Qyryqbaev óz jaýabynda áýeli «Aýyl sharýashylyǵyn qoldaý qory» AQ oblystyq fılıalyna barý qajettigin túsindirdi jáne atalǵan nesıeni alý úshin azamattyń ıeliginde 6 mıllıon teńgelik kepildemesi bolýy shart ekeni de aıtyldy.
Nazerke KО́PENOVA
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Tarbaǵataı aýdany