Ǵylym men bilimge jumsalǵan qarajat bolashaqqa quıylǵan ınvestısııa degen aınymas qaǵıda bar. Elimizde ınnovasııalyq jobalardy, tehnologııalyq startaptardy qoldaý úshin 110 mıllıon dollar bólinetini týraly jańalyq osy ózekti qaǵıdany eske túsirdi. Sebebi, qomaqty qarajat taıaý bolashaqta ekonomıkalyq jaǵynan ózin-ózi aqtaıtyn jemisti jobalardy tabýǵa, qoldaýǵa jáne júzege asyrýǵa baǵyttalmaq.
Búgingi tańda elimizde ekonomıkany ınnovasııalyq turǵyda damytýǵa memleket tarapynan kóńil bólinip jatqany belgili. Osy oraıda, bıyl Dúnıejúzilik bankpen birlesken «О́nimdi ınnovasııalardy yntalandyrý» jobasy iske qosylatyny týraly ıgi jańalyq tarady. Bul týraly Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ókilderi habarlady.
Bilim jáne ǵylym mınıstriniń orynbasary Bıbigúl Asylova atap ótkendeı, qarjy kólemi qomaqty jobanyń maqsaty joǵary sapaly, ózekti zertteýlerdi júrgizýge, tehnologııalardy kommersııalandyrýǵa qoldaý kórsetý bolyp tabylady. Innovasııalyq jobalardy, tehnologııalyq startaptardy iriktep alý, olardy qoldaýdyń naryq tásilin paıdalaný, eń tıimdi degen jobalardyń bızneste qoldanysqa enýi syndy kezeńderdiń barlyǵynda olarǵa tıisinshe qoldaý jasalyp, júzege asyrylý barysy baqylaýǵa alynady.
– Jobanyń birinshi kezeńi 2016 jyly bastalady. Bul kezeńde ǵylymı-zertteý jumystaryn usynǵan aǵa ǵylymı qyzmetkerler men kishi ǵylymı qyzmetkerler arasynda granttyq qarjylandyrý boıynsha konkýrs josparlandy. Osy konkýrs aıasynda berilgen jobalardy is júzine asyrýǵa úsh jyl ýaqyt beriledi, – deıdi Bıbigúl Asylova.
Konkýrsqa qatysýǵa nıetti ǵalymdar, jas talanttar, kásipkerler bıylǵy jyldyń sońǵy kúnine deıin qujattaryn tapsyrýy tıis. Jalpy, 2016-2020 jyldardy qamtıtyn jobaǵa bas-aıaǵy 110 mıllıon AQSh dollary jumsalady dep josparlanǵan.
Jalpy, grant arqyly qarjylandyrý úshin ǵalymdar men jeke sektor ókilderiniń arasynda úsh konkýrs ótkiziledi. Aǵa ǵylymı qyzmetkerler men kishi ǵylymı qyzmetkerlerge jáne ǵylymı qyzmetkerlerge arnalǵan ınnovasııalyq konsorsıýmdar aıasynda jasalǵan jobalarǵa arnalǵan granttar qarastyrylyp otyr. Aǵa ǵylymı qyzmetkerlerge arnalǵan eń kólemdi grant – 230 mıllıon teńgeni, al kishi ǵylymı qyzmetkerlerge qarastyrylǵan grant 180 mıllıon teńgeni quraıdy.
Memleket basshysy N.Nazarbaev el ekonomıkasynyń ınnovasııalyq áleýetin arttyrý qajettigin óz joldaýlarynda aıtqany belgili. Bul oraıda, smart-tehnologııalar, bolashaqtyń energetıkasy, jobalaý jáne ınjınırıng salalarynda biliktilikti arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylýy tıis. Bilim jáne ǵylym mınıstri orynbasarynyń aıtýynsha, «О́nimdi ınnovasııalardy yntalandyrý» jobasy Memleket basshysynyń «100 naqty qadam» Ult Josparynda kórsetilgen mindetterge, atap aıtqanda, 64-qadamdy júzege asyrýǵa sáıkes keledi. Iаǵnı, óndiriske ınnovasııalar engizý jáne ǵylymı granttar men baǵdarlamalardy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń qajettiligine baǵyttaýdy qosymsha qarjylandyrý týraly bólimine saı keledi.
Brıfıngte búgingi tańda elimizde ashyq básekelestik júıesi qalyptasyp kele jatqany týraly aıtyldy. Qazir árbir ǵalymnyń, zertteý toptarynyń, ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń, ýnıversıtetter men kompanııalardyń túrli grant usynatyn konkýrstarǵa qatysýǵa múmkindikteri bar. «О́nimdi ınnovasııalardy yntalandyrý» jobasyn solardyń ishindegi biregeıi deýge tolyq negiz bar. Konkýrsqa qatysqysy keletinderdiń qulshynysyn arttyryp, ashyq básekelestiktiń odan ári damýyna bul jobanyń serpin bereri sózsiz.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»