2015 jylǵy 29 mamyr, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Veterınarııa týraly» 2002 jylǵy 10 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 8-babynyń 29) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Veterınarııa jáne tamaq qaýipsizdigi departamenti zańnamada belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesiniń merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy
mınıstriniń mindetin atqarýshy S.OMAROV
«KELISILGEN»
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri ____________ E.Dosaev
2015 jyl 7 shilde
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 29 mamyrdaǵy №7-1/496 buıryǵymen bekitilgen
Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Veterınarııa týraly» 2002 jylǵy 10 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 8-babynyń 29) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne respýblıka aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı uǵym paıdalanylady:
tasymaldaý – kez kelgen tasymaldaý quraldaryn (avto, temir jol, áýe, sý) paıdalaný arqyly bir pýnkten ekinshisine orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdiń ornyn aýystyrýmen baılanysty rásimder kesheni.
2. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrýdyń jalpy tártibi
3. Tasymaldaýǵa jatatyn orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektiler Zańnyń 8-babynyń 46-4) tarmaqshasyna sáıkes bekitilgen Veterınarııalyq qujattardy berý qaǵıdalaryna jáne olardyń blankilerine qoıylatyn talaptarǵa sáıkes berilgen veterınarııalyq qujattarmen qosa júredi.
Hımııalyq jáne mıkrobıologııalyq sıntezdi dárilik zattardy, sondaı-aq jemshóp qospalaryn ákelý, tasymaldaý veterınarııalyq sertıfıkatsyz, daıyndaýshy-kásiporyn bergen olardyń sapasyn jáne qaýipsizdigin rastaıtyn ilespe qujatymen júzege asyrylady.
4. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaý úshin paıdalanylatyn jáne paıdalanylǵan kólik quraldary Zańnyń 21-baby 4-tarmaǵyna sáıkes mindetti dezınfeksııalaýǵa jatady.
5. Janýarlar men qustardy tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde júk jóneltýshi olardy júrý kezeńine sýmen, paıdaly jemshóppen jáne tósemmen qamtamasyz etedi.
6. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi memlekettik veterınarııalyq-sanıtarııalyq baqylaýdy jáne qadaǵalaýdy (budan ári – baqylaý) olardy tasymaldaý (ornyn aýystyrý), tıeý, túsirý kezinde olardy tıeý, túsirý, sondaı-aq tasymaldaý (ornyn aýystyrý) marshrýttary ótetin aýmaqtardyń memlekettik veterınarııalyq-sanıtarııalyq ınspektorlary (budan ári – ınspektor) júzege asyrady.
Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi ımportpen jáne eksportpen baılanyspaıtyn tasymaldaý (ornyn aýystyrý), tıeý, túsirý kezinde, olardy baqylaýdy tıeý, túsirý, sondaı-aq tasymaldaý (ornyn aýystyrý) marshrýttary ótetin aýmaqtardyń memlekettik veterınarııalyq dárigerleri (budan ári – dáriger) júzege asyrady.
7. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tıeý (túsirý) kezinde ınspektor, dáriger:
1) tasymaldaýǵa jatatyn orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerge Zańnyń 8-babynyń 46-4) tarmaqshasyna sáıkes bekitilgen Veterınarııalyq qujattardy berý qaǵıdalaryna jáne olardyń blankilerine qoıylatyn talaptarǵa sáıkes berilgen veterınarııalyq qujattardyń bolýyna (veterınarııalyq qujattardy toltyrýdyń durystyǵy (tolyqtyǵy), qoldary jáne mórleri bederiniń bolýy);
2) kólik quraldarynyń jaı-kúıine jáne temperatýralyq rejımniń (kólik quraldary men ónimniń) veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarııalyq) talaptarǵa sáıkes saqtalýyna;
3) orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaý úshin paıdalanylatyn kólik quraldaryna júrgizilgen dezınfeksııalaý týraly kýálandyratyn qujattardyń bolýyna;
4) veterınarııalyq qujattarda kórsetilgen orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektiniń ataýynyń, onyń salmaǵynyń (kóleminiń), jalpy sanynyń, tańbalaýdyń sáıkestigine;
5) orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektini tasymaldaý rejımi men sharttaryna qoıylatyn veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarııalyq) talaptardyń saqtalýyna baqylaýdy júzege asyrady.
Inspektor, dáriger tiri janýarlardyń ornyn aýystyrý kezinde janýarlardy veterınarııalyq qarap-tekserýdi, iriktep termometrııa júrgizýdi, tamyr soǵysy men tynys alýyn ólsheýdi júzege asyrady.
Janýarlardy ákelý, áketý, tranzıti jáne ornyn aýystyrý (tasymaldaý) kezinde sýarý jáne azyqtandyrý pýnktterinde ár janýar qarap-tekserýge jatady.
Janýarlardy tıeý oryndaryna (temirjol stansııasy, port, kemejaı) tıeý bastalǵanǵa deıin keminde 3 saǵat buryn jetkiziledi jáne olardy tıisti aýmaqtyń ınspektory, dárigeri tekserýi tıis. Inspektor, dáriger janýarlardyń saýlyǵyn, sondaı-aq olardy tasymaldaý (ornyn aýystyrý) múmkindigin anyqtaıdy.
8. Janýarlar men qustar aýrýlarynyń klınıkalyq belgileri, veterınarııalyq qujattarda kórsetilgen derekterdiń sáıkessizdigi nemese veterınarııalyq qujattardyń bolmaýy anyqtalǵan kezde ınspektor, dáriger júk jóneltýshiniń qatysýymen veterınarııalyq-sanıtarııalyq baqylaý aktisin jasaıdy.
9. Baqylaý nátıjeleri boıynsha ınspektor, dáriger veterınarııalyq qujatta orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tıeýge, túsirýge ruqsat berilgendigi týraly belgi jasaıdy.
3. Janýarlar men qustardy (bal aralaryn qosa alǵanda), janýarlardan alynatyn ónimdi avtokólik quraldarymen tasymaldaý (ornyn aýystyrý) tártibi
10. Iri qara maldy jáne jylqylardy tasymaldaý úshin edeni aǵash, tósem qabatymen (aǵash úgindisi, saban) jabylǵan jáne bortynyń bıiktigi shanaqtyń edeninen 2 metrge deıin jáne qoılardy, eshkiler men shoshqalardy tasymaldaý úshin 1,5 metrge deıin bolatyn jáne kóldeneń jáne tiginen qyrly jýan aǵashtar ornatylǵan avtokólik quraldary (mal tasyǵyshtar) paıdalanylady.
11. Tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) jatatyn janýarlar mynadaı tártippen ornalastyrylady:
1) basyn alǵa qaratady jáne iri janýarlardy (jylqylardy, sıyrlardy, buqalardy, túıelerdi) myqtap baılaıdy. Tıeýdiń aldynda jylqylardyń taǵalaryn alyp tastaıdy;
2) baılaýsyz, barlyq janýarlarǵa avtokólik shanaǵynda jatýǵa múmkindik beretin mólsherde (eki jasqa deıingi iri qara mal tólderi, shoshqa, qoı men eshkiler jáne basqa usaq janýarlar);
3) qustardy qalyń, ylǵal ótkizbeıtin edeni, jetkilikti mólsherdegi tósemi bar arnaıy jabdyqtalǵan torlarda jáne aýa aınalymynyń erkin aınalymy qamtamasyz etilgen torlarda tasymaldaıdy. Torlardy qabattap tıeýge jol beriledi (biraq tórteýden artyq emes).
12. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) janýarlar orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) janýarlardyń sanyna qaramaı jolserikpen qosa júredi. Janýarlardyń jolserigi avtokólik quralynyń kabınasynda nemese janýarlardan oqshaýlanǵan arnaıy jabdyqtalǵan oryn bolǵan kezde janýarlardyń janynda avtokólik quralynyń shanaǵynda bolady.
13. Janýarlardy jolda sýarý qysqy kezeńde kúnine keminde eki ret, jazǵy kezeńde keminde úsh ret júrgiziledi.
Janýarlar demalatyn jáne olardy azyqtandyrý, sondaı-aq mashınalardy qıdan tazalaý oryndary Zańnyń 21-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes belgilenedi.
Janýarlardy tasymaldaýdyń únemi qoldanystaǵy marshrýttarynda sýarý jáne mashınalardy qıdan tazartý oryndary aıqyndalady jáne jabdyqtalady.
Janýarlardy avtokólik quraldarynda erekshe saqtyqpen, qatty julqymaı jáne tejemeı tasymaldaıdy (ornyn aýystyrady).
Júrý jolynda janýarlar men qustar aýrýlarynyń klınıkalyq belgileri anyqtalǵan kezde júk jóneltýshi nemese birge júretin adamdar qajetti sharalar qabyldaý maqsatynda tıisti aýmaqtardyń jergilikti atqarýshy organdardyń veterınarııa salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn bólimshelerine, jergilikti atqarýshy organdar qurǵan memlekettik veterınarııalyq uıymdarǵa, memlekettik veterınarııalyq-sanıtarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý organdaryna kidirmesten habarlaýy tıis.
14. Tiri balyqty, shaıan tárizdilerdi, ulýlardy, omyrtqasyzdardy, gıdrobıonttardy jáne basqa sý janýarlaryn (budan ári – sý janýarlary), uryqtanǵan ýyldyryqty tasymaldaý (ornyn aýystyrý) osy maqsatqa laıyqtalǵan arnaıy ydystarda júzege asyrylady.
Júk jóneltýshi sý janýarlaryn tıeýge balyq, shaıandardyń sapar kezinde qalypty tirshilik áreketi úshin qajetti zııandy qospalary joq jáne konsentrasııasynda ottegisi bar taza, móldir sýda jetkizedi.
Sý janýarlaryn alys qashyqtyqtarǵa tasymaldaǵan (ornyn aýystyrǵan) kezde júk jóneltýshi sý janýarlary bar ydystarda sýdy aýystyrýǵa nemese qosýǵa jol beriletin pýnktterdi aldyn ala aıqyndaıdy.
15. Bal aralaryn tasymaldaý úshin tıisti túrde daıyndalǵan uıalarda, jáshikterde – paketterde, al paketterdi aýa aınalymyna arnalǵan metall torlary bar berik faneralyq jáshikterde tasymaldaıdy.
Uıalardy tuǵyryqtarda tasymaldaý kezinde olardy bolat lentamen qysyp býady, arnaıy ramalardyń kómegimen eki, úsh nemese tórt qabattap qoıady.
16. Janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý (ornyn aýystyrý) tehnıkalyq sharttardy (etti qatarlaý nemese asyp qoıý, temperatýralyq rejım, tońazytý júıesiniń áser etý tártibi) saqtaı otyryp, arnaıy jabdyqtalǵan avtokólikterde júzege asyrylady. Janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes avtokólikterde janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaýdyń temperatýralyq rejımi saqtalady.
17. Salqyndatylǵan nemese tońazytylǵan etti (qus ushalarynan basqa) jaqyn qashyqtyqtarǵa tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde ony úıip, biraq eki qabattan asyrmaı tıeýge ruqsat etiledi. Avtokólik shanaǵynyń edeni jýylady, taza brezent, odan keıin taza mata tóseledi. Ettiń beti taza materıalmen jabylady.
Qustyń ushalary jáshikterge salynady.
18. Janýarlar etin avtokólik quraldarymen tońazytylǵan, muzdatylǵan nemese sýyǵan qalpynda (kebý qabyǵy túzile otyryp, 6 saǵat boıy sýytylǵan) tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) jol beriledi.
19. Avtokólik quralynyń shanaǵynda júk tıeýshi jumysshylarǵa nemese basqa adamdarǵa tıelgen etpen nemese et ónimderimen birge bolýǵa jol berilmeıdi.
20. Etti:
1) munaı ónimderimen nemese ótkir ıisti zattarmen sińirilgen (lastanǵan);
2) ótkir erekshe ıisi bar ónimdermen birge avtokólik quraldarynda tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) jol berilmeıdi.
21. Balyqty salqyndatylǵan, muzdatylǵan, tuzdalǵan jáne óńdeýdiń basqa túrlerinde tasymaldaıdy. Salqyndatylǵan balyqty tasymaldaýǵa jáshikterde nemese bóshkelerde, muzdatylǵandy – jáshikterde, qoraptarda, tuzdalǵandy – bóshkelerde jetkizedi.
22. Tasymaldaýǵa arnalǵan balaýyzdy taza, aldyn ala ishine qaǵaz nemese bir ret qoldanylatyn polıetılen úldir aınaldyra tóselgen, bógde ıisi joq jáshikterge nemese aǵash bóshkelerge salady.
23. Sút flıagalarda, sútti quıýǵa jáne quıyp alýǵa jáne sısternalardy jýýǵa arnalǵan zattarmen jabdyqtalǵan ızometrııalyq sút sısternalarynda tasymaldanady.
24. Jumyrtqalar tyǵyz qoraptarda tasymaldanady (orny aýystyrylady). Jumyrtqalardy jońqamen nemese sabanmen oraýǵa jol berilmeıdi.
25. Bal bóshkelerde, flıagalarda, sondaı-aq emaldanǵan ydysta tasymaldanady (orny aýystyrylady).
4. Janýarlar men qustardy, janýarlardan alynatyn ónimderdi áýe kóligimen tasymaldaý (ornyn aýystyrý) tártibi
26. Janýarlar men qustardy áýe kóligimen jónelter aldynda jóneltýshi áýe kompanııasynyń ókilimen:
1) janýarlardy tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) paıdalanylatyn ushaq túrin;
2) olardy tasymaldaý (ornyn aýystyrý) ushaqtyń qandaı júk bólimderinde jáne qandaı temperatýralyq rejımde júzege asyrylatynyn;
3) janýarlar men qustardy tasymaldaý úshin qosymsha jabdyqtardyń qajettiligin jáne múkkámalmen qamtamasyz etilýin (arnaıy torlar, tóseme materıal túri, azyqtandyrýǵa arnalǵan qurylǵylar jáne t.b.) kelisedi.
27. Ushaq jabdyqtarynyń zaqymdalýynyń aldyn alý, lastanýdyń aldyn alý úshin ushaq edenin brezentpen nemese sý ótkizbeıtin materıalmen jáne ylǵal sińirgish zattarmen jabady. Barlyq qajetti múkkámaldy, tóseme materıaldy jóneltýshi qamtamasyz etedi.
28. Tez buzylatyn orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektiler (ystyq ystalǵan balyq, uzaq saqtaýǵa shydamaıtyn et jáne sút ónimderi, asyl tuqymdy jumyrtqalar, usaq úı janýarlary, táýliktik balapandar) áýe kóligimen tasymaldanady. Obektilerdiń ushaqqa jetkizilý ýaqyty júk jóneltýshiniń áýejaımen kelisimi boıynsha belgilenedi.
29. Et jáne et ónimderin tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes ushaqtyń júk úı-jaıynda et jáne et ónimderin tasymaldaýdyń temperatýralyq rejımi saqtalady.
30. Sút, kilegeı, qaımaq ushaqtyń júk úı-jaıynda, myqtap jabylatyn bekitpesi bar flıagtarda tasymaldanady.
31. Jumyrtqalar qalyń qoraptarda arnaıy oraý materıaldarynda tasymaldanady (orny aýystyrylady). Jumyrtqalardy jońqamen nemese sabanmen oraýǵa jol berilmeıdi.
32. Sýyq ystalǵan, qaqtalǵan jáne basqa da balyqty ydysta (jáshikter, qoraptar, sebetter, bankalar) tuzdalǵandy – bóshkelerde tasymaldaıdy.
5. Janýarlar men qustardy (bal aralaryn qosa alǵanda), janýarlardan alynatyn ónimdi jáne shıkizatty temirjol kóligimen tasymaldaý (ornyn aýystyrý) tártibi
33. Janýarlar men qustardy vagondarǵa (-dan) tıeý jáne túsirý maldy tıeý platformalarymen jabdyqtalǵan stansııalarda júrgiziledi.
34. Janýarlar men qustardy vagondarda tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde janýarlardy azyqtandyrýǵa, sýarýǵa arnalǵan jabdyqtardy, janýarlardy kútýge arnalǵan quraldardy júk jóneltýshi usynady.
35. Temirjol kóligimen tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) jatatyn janýarlar mynadaı tártippen ornalastyrylady:
1) jylqylar vagonnyń kóldeneń boıyna paralelldi, bastarymen esik aralyq keńistikke qaraı, jolserik júrýi úshin ortańǵy qatarda shetki qatarǵa qaraǵanda bir jylqy az ornalastyrylady. Jylqylardy taǵasyn alyp tastap tasymaldaýǵa (opnyn aýystyrýǵa) jol beriledi;
2) iri qara mal uzynnan nemese kóldeneń tásilmen ornalastyrylady. Kóldeneń tásil kezinde tıeý aldynda vagonnyń kóldeneń qabyrǵasynyń alynbaıtyn taqtaılaryna 1-2 malǵa bir shyǵyrshyq esebimen burandamen mal baılaýǵa temir shyǵyrshyqtar (nemese qapsyrmalar) bekitiledi. Vagonnyń eki basynda árqaısysy eki taqtaıdan quralatyn, vagonnyń alynbaıtyn taqtaıyna kóldeneńinen, vagonnyń betki qabyrǵasyna tirep sóreler ornatylady. Iri qara maldy tıegennen keıin vagondar esikteriniń oıyqtarynda torlar ornatylady.
Uzynnan tásili kezinde esiktegi oıyqtarǵa torlar ornata otyryp, iri qara maldy vagonnyń kóldeneń boıyna paralelldi, bastarymen esik aralyq keńistikke qaratyp ornalastyrady.
36. Ártúrli janýarlar men qustardy bir vagonda birge tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) olardy bir-birinen myqty sharbaqpen bólgen jaǵdaıda jol beriledi.
37. Usaq janýarlardy (atjalmandar, teńiz shoshqalary jáne basqalar) vagonnyń búıir qabyrǵasy boıynsha ústińgi tor men tóbeniń aralyǵy keminde 0,2 metr aralyqpen birneshe qabatty torlar men jáshikterde tasymaldaıdy (ornyn aýystyrady). Uzynnan ornalasqan qabyrǵalarǵa jáshikter men torlardy janýarlarǵa kútim jasaý jáne aýa aınalymy úshin jol qaldyryp ornalastyrady. Torlar men jáshikterdiń sý ótkizbeıtin túbi bolady jáne tıelgennen keıin jaqsylap bekitiledi.
Terisi baǵaly ańdar olardyń túrine qaraı ózdiginen ashylý múmkindigin boldyrmaıtyn myqty tıekti metaldan jasalǵan torly esikteri bar metall nemese myqty aǵash torlarda orny aýystyrylady.
38. Janýarlardy tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde júrý jolynda kólik quraldaryn tazartýdy jolserikter júrgizedi jáne júrý marshrýty boıynsha mejeli pýnktte nemese stansııa bastyǵymen belgilengen jáne kelisilgen stansııalarda túsiredi.
39. Sý janýarlary zııandy qospalary joq jáne jolda olardyń qalypty tirshiligine qajetti konsentrasııadaǵy ottegisi bar taza, móldir sýda tasymaldanady. Sý janýarlaryn alys qashyqtyqtarǵa tasymaldaǵan (ornyn aýystyrǵan) kezde júk jóneltýshi sý janýarlary bar syıymdylyqtardaǵy sýdy aýystyrý nemese qosý pýnktterin aldyn ala anyqtaıdy.
40. Bal aralaryn tıisti túrde daıyndalǵan uıalarda, jáshikterde - paketterde, al paketterdi aýa aınalymyna arnalǵan metall torlary bar berik faneralyq jáshikterde tasymaldaıdy.
Uıalardy tuǵyryqtarda tasymaldaý kezinde olardy bolat lentamen qysyp býady, arnaıy ramalardyń, kómegimen eki, úsh nemese tórt qabattap qoıady.
41. Janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaǵan (ornyn aýystyrǵan) kezde veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarlyq) normalar men talaptardyń (etti salý nemese asyp qoıý tártibi, temperatýralyq rejım, tońazytý júıesiniń áseri) saqtalýyn qamtamasyz etetin arnaıy jabdyqtalǵan vagondar paıdalanylady.
Janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes temir jol kóligimen janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý kezindegi temperatýralyq rejım saqtalady.
Oramasyz tasymaldanatyn etti vagonnyń torlary men qabyrǵalarynyń arasyna sýyq aýanyń almasýyna arnalǵan sańylaýlar qaldyra otyryp, aldyn ala eden torlarymen, sondaı-aq qabyrǵalardy tıeý bıiktigine nemese qaǵazben tósep, tyǵyz qatarlarmen tıeıdi.
42. Tońazytylǵan jáne sýytylǵan etti vagondarǵa ilmekke ilip, ushalardyń, jartylaı ushalardyń jáne shırek ushalardyń ózara, edenmen jáne vagonnyń qabyrǵalarymen janasýyna jol bermeı tıeıdi.
Sıyr etiniń jartylaı ushalaryn oń jaq jartylary vagon esiginiń bir jaǵyna, sol jaq jartylary basqa jaǵynda, al ishki jaqtary vagonnyń tik qoıylǵan qabyrǵalaryna qaraıtyndaı asyp qoıady.
Sıyr etiniń shırek ushalary jáne qoı ushalary eki qabat bolyp ilinedi – sıyr eti men qoı etiniń ekinshi qabaty birinshi qabatqa jippen ilinedi. Sıyr etiniń úlken kólemdegi jartylaı ushalary nemese shırek ushalary shahmattyq tártippen ilmekke ilinedi. Salqyndatylǵan qalypta sıyr eti, qoı eti jáne jylqy eti tasymaldanady.
43. Uzynynan jartylaı ushalarǵa shabylǵan shoshqa etin sıyr eti men qoı eti sekildi ilip qoıady.
Kesilgen shoshqa etin tońazytylǵan kúıde tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) jol berilmeıdi.
Inspektor, dáriger tasymaldaýǵa usynylǵan barlyq oryndardyń kem degende 5% - da bulshyq et qabaty men súıekterdiń temperatýrasyn ólsheıdi.
44. О́ndiristik qaıta óńdeýge arnalǵan etti muzdatylǵan kúıinde tasymaldaıdy (ornyn aýystyrady), mundaı et qandaı maqsatta jóneltiletini týraly veterınarııalyq qujattarda kórsetiledi.
45. Muzdatylǵan et jáne kıtterdiń baýyry býyp-túıilgen bloktarda tasymaldanady (orny aýystyrylady).
46. Qus eti ydystarda tasymaldanady (orny aýystyrylady):
1) muzdatylǵan kúıinde – tazalanǵan jáne jartylaı tazalanǵan;
2) salqyndatylǵan kúıinde – tazalanǵan.
47. Úı qoıanynyń ushasy terissiz, bassyz jáne ishki múshelerisiz (búırekten basqasy), kógerýdiń, kilegeılenýdiń, ylǵaldanýdyń izi joq jáshikterde tasymaldanady (orny aýystyrylady).
48. Sýbónimderi (tilder, mı, erin, júrek, baýyr, búırek, quıryqtar, asqazandar) balaýsa, taza, buzylý belgileri joq kúıinde tasymaldanady (orny aýystyrylady).
Inspektordyń, dárigerdiń ruqsaty boıynsha sýbónimderdiń ańdarǵa arnalǵan azyq ekenin taýarlyq-ilespe qujattarda kórsete otyryp, azyqqa arnalǵan brıkettelgen muzdatylǵan sýbónimder, ydyssyz tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) ruqsat etiledi.
49. Ystalǵan etter (taýyqtyń jambas eti, tós eti, koreıka jáne basqa ónimder) aıqyn ystalǵan ıispen, qurǵaq, taza, birkelki ystalǵan betki qabatymen, et jáne maı ustamalarynsyz, ettiń shashaqtarysyz, qylshyq qaldyǵy jáne zeńsiz tasymaldanady. Ystalǵan etter sańylaýlary bar jáshikterde tasymaldanady (orny aýystyrylady).
50. Shıkileı ystalǵan jáne jartylaı ystalǵan shujyqtar syrtqy beti taza qurǵaq, qabyǵy zaqymdalmaı tasymaldanady (orny aýystyrylady).
51. Mynadaı krıterıılerge sáıkes keletin shpıkty tasymaldaý (ornyn aýystyrý):
1) túsi – aq nemese sarǵaıýsyz, qaraıýsyz nemese basqa reńdersiz qyzǵylt reńi bar aq;
2) konsıstensııasy – tyǵyz, maıly emes, tutqyr emes;
3) ıisi men dámi – balaýsa, tuzdalǵan nemese tuzdap ystalǵan, tuz jáne basqa da bógde dám men ıissiz shpıkke tán.
52. Janýarlardyń taǵamdyq eritilgen maılary (sıyr maıy, qoı maıy, shoshqa maıy jáne súıek maıy) maı ótkizbeıtin qaǵazǵa oralyp jáne jáshikterge býyp-túıilip aǵash bóshkelerde, qańyltyr jáne shyny bankalarda tasymaldanady (orny aýystyrylady).
53. Tuzdalǵan et kesegi tuzdyq quıylǵan bóshkelerde tasymaldanady, tuzdyqtyń jaramdylyq merzimi 10 kúnnen az bolsa, tasymaldaýǵa jiberilmeıdi.
54. Balyqty salqyndatylǵan, muzdatylǵan jáne tuzdalǵan túrinde tasymaldaıdy. Salqyndatylǵan balyqty jáshikterde nemese bóshkelerde, muzdatylǵandy – jáshikterde, qoraptarda, tuzdalǵandy – bóshkelerde tasymaldaıdy. Sýyq ystalǵan, qaqtalǵan jáne basqa balyqty ydyspen tasymaldaıdy.
55. Tasymaldaýǵa standartty emes jáne álsiz ydysqa oralǵan jumyrtqalar, sondaı-aq qabyǵynyń tutastyǵy buzylǵan jáne kebýdiń belgileri bar jumyrtqalar jiberilmeıdi.
Jumyrtqa ónimderi (jumyrtqa melanjy, jumyrtqanyń aqýyzy men sarýyzy) aq qańyltyrdan jasalǵan, tyǵyz jáshikterge salynǵan germetıkalyq jabylǵan bankalarda tasymaldanady.
56. Sút jáne sút ónimderi balaýsa kúıinde (flıagalarda, sısternada) ydysta tasymaldanady.
Sút jáne sút ónimderin ótkir ıisi bar ónimdermen birge tasymaldaýǵa tyıym salynady.
57. Bal bóshkelerde, flıagtarda, sondaı-aq emaldanǵan ydystarda tasymaldanady (orny aýystyrylady).
58. Iri qurǵaq teriler (túıeniń, býıvoldyń) uzyndyǵy boıynsha ekige búktelip nemese jippen baılanbaı oralyp tasymaldanady. Tuzdalmaǵan qurǵaq jáne tuzdalǵan qurǵaq teriler – qatty nemese jumsaq ydysta, sýly tuzdalǵan teriler – aǵyp ketýge jol bermeıtin bóshkelerde nemese jáshikterde tasymaldanady (orny aýystyrylady).
59. Jún, túk, qyl, túbit jáne qaýyrsyn jumsaq ydysqa oralyp, al usaq partııalar jáshikterde nemese tyǵyz jumsaq ydystarda tasymaldanady. Inspektor, dáriger veterınarııalyq qujattardaǵy júnniń túri (jýylǵan nemese jýylmaǵan), jýýdyń ádisi (sýyq nemese ystyq) týraly málimetterdiń bolýyn tekseredi. Júndi jýý oryndarynan jóneltiletin júnniń ár teńderinde fabrıkalyq marka bolady.
60. Qurǵaq ishekter jáshikterde, sebetterde nemese tyǵyz jumsaq ydysqa oralǵan teńderde tasymaldanady. Qurǵaq tuzdalǵan jáne sýmen tuzdalǵan ishekter aǵyp ketpeıtin bóshkelerde tasymaldanady.
61. Múıizder, tuıaqtar jáne súıekter jumsaq bólikteri men lastan tazartylǵan, jaqsylap keptirilgen kúıinde, jabyq vagondarda, ydyssyz, usaq partııalarmen – qatty ydysta (jáshikter, bóshkeler) tasymaldanady.
62. Jumsaq bólikterinen tazartylǵan shıki súıek qysqy mezgilde kúndizgi ýaqyttaǵy aýanyń - 5oS jáne tómen temperatýrasynda júk qabyldaýshynyń mundaı tasymaldaýǵa kelisken jaǵdaıynda júk qujattamalarynyń «Erekshe ótinishter jáne jóneltýshiniń belgileri» degen baǵanynda «Shıki súıekti tońazytylǵan kúıinde tasymaldaýǵa kelisemin. Júk qabyldaýshymen kelisildi» degen belgi qoıylyp, tońazytylǵan kúıinde tasymaldanady.
Eger júk jóneltýshi shıki súıekti muzdatylǵan kúıinde tasymaldaýǵa (ornyn aýystyrýǵa) kelispese, tasymaldaý veterınarııalyq qujattarda onyń shyqqan jeri (ashanalyq, dalalyq) týraly belgi qoıylyp, tez buzylatyn júk retinde refrıjeratorlyq qozǵalmaly quramda júzege asyrylady.
63. Dalalyq súıekter jáne tuıaqtar tıeýdiń aldynda aldyn ala hlorlyq áktiń tússizdendirilgen eritindisimen óńdeledi jáne keptiriledi, bul týraly veterınarııalyq sertıfıkatta kórsetiledi.
64. Bólinip alynbaǵan terilerdiń kesindileri keptirilgen túrde jókeden jasalǵan qaltada, kenep qaptarda nemese jáshikter men qoraptarda tasymaldanady.
65. Sheldi jyly mezgilde qurǵaq túrinde qaptarda, jókeden jasalǵan qaltada, al áktik sútpen konservilengenderdi aǵyp ketpeıtin bóshkelerde tasymaldaıdy.
Jyldyń sýyq mezgilinde aýanyń temperatýrasy nól gradýstan tómen bolǵan kezde sheldi jaqyn mańdaǵy jelim pisirý zaýyttaryna tasymaldaý qatty kesekter túrinde muzdatylǵan kúıinde, jabyq vagondarda jiberiledi.
Sheldi ydyssyz tasymaldaǵan (ornyn aýystyrǵan) kezde júk jóneltýshi vagonnyń edenin sóndirilmegen ákpen tóseıdi. Kesindilerdi jáne shelderdi usaq partııalarmen ornyn aýystyrý olardy aǵyp ketpeıtin bóshkelerge oralǵan jaǵdaıda jiberiledi.
66. Qaýyrsyn men túbit kenep mataǵa oralady.
67. Endokrındik shıkizat (uıqy, qalqansha, qarbalas qalqansha bezderi) - 12oS joǵary emes temperatýrada refrıjeratorlyq vagondarda muzdatylǵan kúıinde tasymaldanady (ornyn aýystyrady).
6. Tasymaldaý (ornyn aýystyrý) kezinde aýrý
janýarlardy anyqtaǵan jaǵdaıdaǵy is-sharalar
68. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdiń arasynda (tıeý, túsirý kezinde, júrý jolynda) aýrý janýarlar, sondaı-aq janýarlardyń ólekseleri anyqtalǵan kezde ınspektorlar, dárigerler olardy orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) partııanyń qalǵan janýarlarynan bólip alady. Bul týraly tıisti aýmaqtyń ınspektoryna, dárigerine sondaı-aq janýarlar partııasynyń shyqqan aýmaǵynyń ınspektoryna, sondaı-aq veterınarııa salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organ vedomstvosyna habarlaıdy.
69. Aýrý janýarlar anyqtalǵan kezdegi barlyq jaǵdaılarda veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarııalyq) jáne epızootııaǵa qarsy is-sharalar júrgiziledi.
70. Júrý jolynda nemese janýarlardy túsirý ornynda ólekseler tabylǵan kezde olardyń ıesi (jolserik) ólim-jitimniń sebebi týraly qorytyndy negizinde tıisti veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarııalyq) sharalar qabyldaıtyn veterınarııa salasyndaǵy ýákiletti organ vedomstvosynyń jaqyndaǵy aýmaqtyq bólimshesine júginedi.
71. Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi kidirtý nemese alyp tastaýdyń barlyq jaǵdaılarynda ınspektor, dáriger júk jóneltýshiniń (júk qabyldaýshynyń) qatysýymen akt jasaıdy. Aktide qabyldanǵan sharalardyń sebepterin (anyqtalǵan aýrýdy), sondaı-aq veterınarııalyq (veterınarııalyq-sanıtarııalyq) jáne epızootııaǵa qarsy is-sharalardy kórsetedi. Aktiniń bir danasy akti jasalǵan oryn boıynsha ınspektorda, dárigerde qalady, ekinshisi – júk jóneltýshige (júk qabyldaýshyǵa) beriledi nemese júktiń qujattaryna qosa beriledi.
Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalaryna 1-qosymsha
Avtokólikterde janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý
kezindegi temperatýralyq rejımder
№ Orny aýystyrylatyn
(tasymaldanatyn) obektiniń ataýy Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektini tıeý kezindegi temperatýra, oS Shanaqtaǵy
temperatýra, oS
1. Muzdatylǵan et, et ónimderi jáne balyq,
janýar maılary, shujyqtar, ystalǵan, jartylaı ystalǵan -8 artyq emes
0
0-den +4-ke deıin -12-den joǵary emes
0-den -3-ke deıin
0-den -3-ke deıin
2. Tońazytylǵan et, qus, balyq 0-den +4-ke deıin 0-den -1-ge deıin
3. Sýyǵan et +4-ten +12-ge deıin +4-ten -10-ǵa deıin
4. Flıagtardaǵy sút +5 +5-ten 0-ge deıin
5 Jumyrtqa - 0-den +20-ǵa deıin
Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalaryna 2-qosymsha
Ushaqtyń júk úı-jaıynda et jáne et ónimderin tasymaldaýdyń temperatýralyq rejımderi
№ Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektiniń ataýy Tıeýdiń tempe-ra-týralyq rejımi, oS О́nimniń ishindegi temperatýra, oS
1. Muzdatylǵan sıyr eti, shoshqa eti, qoı eti (ushalar, jartylaı ushalar) -12 artyq emes -6-den -8 deıin
2. Muzdatylǵan et bloktary -12 artyq emes -3 artyq emes
3. Tońazytylǵan et 0-den - 1-ge deıin 0-den -4-ke deıin
4. Sýyǵan et 0 +4-den -12-ge deıin
5. Muzdatylǵan qus eti +5 -6 artyq emes
6. Úı qoıandarynyń ushalary (muzdatylǵan) -8 artyq emes -6 artyq emes
7. Endokrındik shıkizat -12 artyq emes -12 artyq emes
8. Ystalǵan etter jáne shujyqtar +2 artyq emes +4 artyq emes
Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektilerdi tasymaldaýdy júzege asyrý qaǵıdalaryna 3-qosymsha
Temir jol kóligimen janýarlardan alynatyn ónimderdi tasymaldaý kezindegi temperatýralyq rejımder
№ Orny aýystyrylatyn
(tasymaldanatyn)
obektiniń ataýy Orny aýystyrylatyn (tasymaldanatyn) obektini tıeý kezindegi
temperatýra, oS
1. Muzdatylǵan et (ushalar, jartylaı ushalar)
Muzdatylǵan et bloktary
Tońazytylǵan et
Sýyǵan et -12 -8 artyq emes
-8 artyq emes
0-den + 4-ke deıin
+4-ten + 12 deıin
2. Muzdatylǵan et jáne kıtterdiń baýyry -10 artyq emes
3. Qus eti:
muzdatylǵan kúıinde
salqyndatylǵan kúıinde
-18 artyq emes
0-den + 4-ke deıin
4. Úı qoıandarynyń ushalary -6 artyq emes
5. Sýbónimderi (tilderi, mı, erin, júrek, baýyr, búırek, quıryqtar, asqazandar) -6 artyq emes
6. Ystalǵan etter (jambas eti, tóstik, koreıka jáne basqa buıymdar) +4 artyq emes
7. Shıkileı ystalǵan jáne jartylaı ystalǵan shujyqtar +4 artyq emes
8. Janýarlardyń taǵamdyq eritilgen maılary (sıyr maıy, qoı maıy, shoshqa maıy jáne súıek maıy) +4 artyq emes
9. Salqyndatylǵan balyq
Muzdatylǵan balyq
muzdatylǵan as shaıandardy, mıdııalardy, trepangalardy jáne basqa da teńiz ónimderin +1-den +5 deıin
-6
-15
10. Jumyrtqa ónimderi (jumyrtqa melanjy, jumyrtqanyń oqýyzy men sarýyzy) -6
11. Sút jáne sút ónimderi +8 artyq emes
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 5 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11845 bolyp engizildi.