Qańtarylǵan qurylys, ańtarylǵan jumysshylar

Biz «Astana-Pavlodar» tas joly qurylysyna qa­ty­sýshy 300 jumysshy qol qoıǵan shaǵym hat boıynsha ju­mysy toqtap turǵan jol boıyndaǵy ýchaske ókilderimen kezdestik. Qurylysshylar shaǵymyna oraı biz sóz etkeli otyrǵan bul má­selede «Nurly Jol» mem­lekettik baǵdarlamasy sheńber­in­­de júzege asyrylatyn «Or­ta­­lyq-Shyǵys» dálizi jobasyn júr­gizetin kompanııalar ara­syn­daǵy daý-janjal sotqa deıin jet­ken. Bul joba Astanadan Eki­­bastuzǵa, Ekibastuzdan Pav­lo­darǵa deıingi aralyqta júrgi­zilip jatqan jol qurylysyn odan ári Shyǵys Qazaqstanǵa jet­kizýi kerek. Aldymen 2014 jyly «Ortalyq-Shyǵys» dálizi aıa­synda Aqmola oblysynyń shekarasynan Pavlodardyń Le­nın kentine deıingi aralyqtaǵy jol­dy jóndeý jumystary bastal­dy. Bizdiń oblys boıynsha 6 bólikten turatyn joldyń jalpy uzyndyǵy 215 shaqyrymdy quraıdy. Bolashaqta, 2017 jyldary «Astana-Pavlodar» baǵytyndaǵy avtomobıl jolyn paıdalanýshylar 1-sanat­ty, 4 jolaqty avtomobıl jo­ly­men qaýipsiz jáne jaıly jetýine jaǵdaı jasaý úshin «Qaz­av­tojol» ulttyq kompanııa­sy» AQ-tyń oblystyq fılıaly barlyq kúsh-qýatyn salady de­lindi. Bul aralyqty qamtyǵan jobany júzege asyrý merzimi 2017 jyldyń sońyna belgilengen. Jol tórt jolaqtan turady. Jańa tehnologııalar úrdisimen jolǵa beton jáne asfalt-beton jabyny tóselýde. «Qazavtojol» AQ-tyń jergilikti fılıalynyń habaryna qaraǵanda, oblys aýmaǵyndaǵy jol qurylysyna «Iýnıserv», «Aq jol», «Avtodorservıs» já­ne «DenaRahsazKonstrakshn» kom­pa­nııalary kelip, jumys basta­ǵan kórinedi. 2015 jyly jol qury­ly­symen aınalysyp jatqan 7 negizgi merdiger uıym bizdiń oblys­ta fı­lıaldaryn ashypty. Olar: «Qaz­aq­dorstroıdyń» Soltústik-Shy­ǵys fılıaly, «MO-11», «Avto­dor­servıs», «Uniserv», «Aq jol», «Dena­RahsazKonstrakshn», «ABK Av­todor NS» kompanııalary. Bul – bir. Ekinshiden, Ertis ózeni arqyly ótetin oblys orta­lyǵy men Aqsý qalasyn qosatyn jańa kópir qurylysy «Ortalyq-Shyǵys» dálizi sheńberinde 2013 jyly bastalǵan-dy. «Qaz­av­tojol» AQ jergilikti fılıa­lynyń málimetterinshe, kópirdiń qu­rylys jumystarymen «Qaz Dor­stroı» kompanııasy aınalysýda. Kópirdiń uzyndyǵy 12,3 shaqyrymdy quraıdy. О́zenniń eki jaǵalaýynan qarama-qarsy baǵytta bir ýaqytta bastalǵan qu­ry­lys túıisip, sý ústindegi aspa­ly kópirdiń ortasy jalǵanyp ta qoıdy. Jobanyń quny 53 mlrd 808 mıllıon teńgege baǵala­nyp­ty. Kópirdi iske qosý úshin 10 myń tonna metall jáne 30 myń tekshe metr beton paıdalanylady eken. Al elimizdiń órkendeýindegi osyndaı jarqyn maqsatqa óz úles­terin qosyp, jumys oryn­darynyń tabylǵanyna qýanǵan qu­rylysshylardyń kóńil lebi «Or­talyq-Shyǵys» tasjolynyń 25 shaqyrymdyq ýchaskesine, Lenın kentimen Pogranıchnık aralyǵyna kelgende sý sepkendeı basylyp qalǵany ókinishti-aq. Qazir jol qurylysy toqtap tur. Sebebi, bas merdiger kompanııa 300-deı ju­mysshy, qurylysshyǵa úsh-tórt aı eńbekaqy tólemepti. Qajetti qu­ry­lys materıaldary, janar-jaǵar­maı qory da taýsylýǵa jaqyn. Jol boıyndaǵy 6 qurylys ýchas­­­kesiniń biri – Pavlodar-As­tana baǵy­tyndaǵy joldyń Lenın ken­­tinen Pogranıchnık aýylyna deıin­gi 25 shaqyrym qazir jumysy toq­tap turǵan aralyq. Qurylys ju­mys­taryn júrgizgen «Avtodorservıs» kom­pa­nııasynyń qu­ry­lysshy jigitteriniń aıtýlaryn­sha, bir kúnde 400 metrden astam jerge beton quıylady. Qıyrshyq tas, qum Ekibastuzdan, Maıqaıyńnan jet­kiziledi. Qoldanystaǵy joldyń eski qabaty túgeldeı alynyp, jańa topyraq salynypty. Qum, qıyrshyq tas tóselip, beton quıylyp, asfaltty qyryp, usaqtaý úshin nemis tehnologııa­sy qol­danylǵan. Ekibastuz ben Lenın ken­tine deıingi aralyqtaǵy jolǵa beton tóselipti. Beton fırmanyń ón­diristik bazasynda ornalasqan shaǵyn zaýytta daıyndalady. Zerthanada tekserýden ótedi. Zaýyt jumysy avto­mattandyrylǵan. Daıyn beton júk kólikterine tıelip, jol ýchas­ke­sine jóneltiledi. Beton quıatyn tehnıka nemis tehnologııasy boıynsha júrgiziledi. Qalyńdyǵy – 25 santımetr, eni – 9 metr. Betondy kún kózinen saqtaıtyn arnaıy qospa sebiledi. – Biz de basqalar sekildi jol qury­lysyn sapaly aıaqtaý úshin, ózińiz kórip turǵandaı, kúndiz-túni jumys istedik. Mańdaı ter tógildi. Eńbekaqymyzdy der kezinde tólemegen soń jumysty toqtatýǵa májbúr boldyq. Qazir bizdiń mekemede 3 merdiger kompanııa bar, 450 adam jumysqa jumyldyq, 250-deı tehnıka bar. Bul endi qandaı jumys bolmaq, sonda? Eńbekaqylarynyń tólenýin talap etken bálenbaı jumysshy qol qoıǵan aryzymyzdy kórip tursyz, – deıdi merdiger kompanııa ókilderiniń biri Rahymberli Ábilov. Jalpy, 2014 jyly «QazAvtoJol» AQ pen «Avtodorservıs» fırmasy» JShS arasynda Pavlodar oblysynyń aýmaǵyndaǵy joldyń 25 shaqyrymyn jóndeý týraly kelisimge qol qoıylady. Qazir «Avtodorservıs» fırmasy» JShS-niń quryltaıshylary arasynda ózara daý-damaı týyndap, daýlasqan osy qos quryltaıshynyń arasynda qalǵan qarapaıym eńbek adamdarynyń taǵ­dyry, qurylysshylardyń jan­aı­qaı­lary, eki aralyqta bitpeı qalatyn jobanyń, ıaǵnı joldyń jaǵdaıy alań­datyp tur. Lenın kenti men Pogranıchnık ara­lyǵyndaǵy 25 shaqyrymdyq jol qurylysyn toqtatpaı, qurylys­shy­lardy jumysqa qaıta tartý úshin «QazAvtoJol» AQ qazir bankten «es­kroý-shot» ashyp, jol ýchaskesiniń qurylysyn tolyq baqylaýǵa alsa kerek. «QazAvtoJol» zań boıynsha «Avtodorservıs» fırmasy» JShS-da oryn alǵan jaǵdaıǵa aralasa almaıdy. Biraq, «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha salynyp jatqan jobanyń toq­taýyna nemese ýaqytynda aıaqtal­maýyna jol bermeımiz, deıdi «Qaz­AvtoJol» AQ ókilderi. Áýelde «QazAvtoJol» AQ ob­lys­tyq fılıaly «barlyq qurylys ýchas­keleriniń jumysy, joldardyń jón­delýi men qalpyna keltirý sharala­ry qatań túrde qadaǵalanady. Mer­diger kompanııanyń qyzmet sapasy, avtorlyq baqylaý, tehnıkalyq baqy­laý qyzmetteri, tapsyrys berý­shiniń qyzmet sapasy men jumys sapa­syn «Pavlodar-Jol laboratorııa» respýblıkalyq memlekettik meke­mesi baqylaıdy...» degen-di. Endi ob­lystyq eńbek basqarmasy «jumys­shy­lardyń shaǵymy 30 kún boıy qa­ralady. Jumys berýshiniń kinási anyq­talsa, ákimshilik hattama tolty­ry­lyp, oǵan 100 aılyq eseptik kórset­kishke deıingi kólemde aıyppul saly­nady. Basqarmanyń uıǵarymy oryn­dalmaǵan jaǵdaıda, materıaldardy sotqa joldaımyz», deıdi. Bastysy, «As­ta­na-Pavlodar» avtojolynyń 25 sha­qy­ry­myndaǵy qurylystyń toqtaǵa­nynan, jumysshylardyń jalaqy al­ma­ǵa­nynan, qurylysqa qajetti materıal­dar boıynsha qaryzdyń 100 mıl­lıon teńgeden asyp ketkeninen, tipti Astanadaǵy sheneýnikter de habar­dar eken. Olaı bolsa, «Nurly Jol» baǵ­dar­­lamasy aıasynda júrgizilip jat­qan Astana-Pavlodar baǵytyn­daǵy jol qurylysynyń aıaqta­lýyna «Avtodorservıs» JShS quryl­taı­shylary nege kedergi keltiredi?.. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy