Kúmis júldegerler

Gúzel Tagırqyzy MANIýROVA Balýan. Eńbek sińirgen sport sheberi Astana qalasy 1978 jyly 24 qańtarda Reseı Federasııasy Mordva Respýblıkasynyń astanasy – Saransk qalasynda týǵan. 2010 jylǵy qańtardan beri Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty. – Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rıo-de-Janeıro, 2016), 75 kg; – Olımpııalyq oıyndardyń qola júldegeri (London, 2012), 72 kg; – Álem chempıonatynyń kúmis júldegeri (Stratkona, 2012), 72 kg; – Azııa oıyndarynyń chempıony (Gýanchjoý, 2010), 72 kg; – Azııa oıyndarynyń kúmis júldegeri (Inchhon, 2014), 75 kg; – Azııa chempıony (Nıý-Delı, 2010), 72 kg; – Azııa chempıony (Tashkent, 2011), 72 kg; – Azııa chempıony (Kýmı, 2012), 72 kg; – Azııa chempıony (Astana, 2014), 75 kg. «Qurmet» ordeniniń ıegeri. Reseı quramasy sapynda 2004 jylǵy Afına Olım­pıa­dasynyń kúmis júldegeri (72 kg), álemniń 2007 jylǵy kúmis júldegeri (Baký, 72 kg), Eýropanyń 2004 jylǵy chempıony (Haparanda, 72 kg), 2008 jylǵy kúmis júldegeri (Tampere, 72 kg), 2007 jylǵy qola júldegeri (Sofııa, 72 kg) atanǵan. Jattyqtyrýshysy: Aleksandr Kolyvanov. Boz kilemniń ardageri atanatyndaı jasqa jaqyndap qalǵan Gúzel Manıýrovanyń Rıo-de-Janeırodaǵy Olım­pııa­lyq oıyndardyń fınalyna de­ıin jetýiniń ózi úlken erlikke para-par nár­se edi. Osynda 75 kıloǵa deıingi sal­maq­ta el namysyn qorǵaǵan atlet altyn medal úshin talasta arystandaı alys­ty. Bi­raq ózinen on jastaı kishiligi bar qar­sy­lasy – kanadalyq Erıka Ýıbe shalym­dy da alymdy kórindi. Basynda biraz yr­ǵa­­syp júr­gen balýandar aqyrynda ashyq aıqasqa ketti. Sol kezde jas básekelestiń tyń ekeni kórinip qaldy. Degenmen, Gúzel ońaılyqpen berile qoımady. Ol aqyryna deıin aıqasyp baqty. Qos qarsylas arasyndaǵy beldesý asa tartysty ótti. Birinshi kezeńde Erıka 2 upaı alyp, alǵa shyqty. Ekinshi kezeńde kanadalyq balýan oǵan taǵy eki upaı qosty. Qorytyndy esep 4:0. Nátıjesinde Ýıbe basym tústi. Altyn medal sonyń qanjyǵasynda ketti. Al Manıýrova Qazaqstanǵa besinshi kúmis medaldy syılady. Bizdiń atlet buǵan Majarstan úmiti Janett Nemetti, odan keıin shırek fınalda kamerýndyq Annabel Álıdi jeńgen bolatyn. Al jartylaı fınalda Gúzel reseılik Ekaterına Býkınamen kezdesýdi asa qıyn jaǵdaıda óz paıdasyna sheshe bildi. Ol beldesý aıaqtalýyna 8 sekýnd qalǵan kezde jeńilip jatyr edi. Kenet shalt qımyl kórsetip, qarsylasyn alyp urdy da, aqyryna deıin aparyp, jaýyrynyn jerge tıgizdi. Osymen Gúzel qatarynan úshinshi ret Olım­­pıa­dada júldegerler sapynan kórindi.  Damır QOJAMQUL Ádilbek Sábıtuly NIIаZYMBETOV Boksshy. Eńbek sińirgen sport sheberi Aqtaý qalasy 1989 jyly 19 mamyrda О́zbekstannyń Qaraqalpaq Respýblıkasy astanasy – Nókis qalasynda týǵan. – Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (London, 2012), 81; – Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rıo-de-Janeıro, 2016), 81; – Álem chempıonatynyń kúmis júldegeri (Baký, 2011), 81 kg; – Álem chempıonatynyń kúmis júldegeri (Almaty, 2013), 81 kg; – Azııa oıyndarynyń chempıony (Inchhon, 2014), 81 kg; – Azııa chempıony (Bangkok, 2015), 81 kg; – Azııanyń kúmis júldegeri (Amman, 2013), 81. «Qurmet» ordeniniń ıegeri. Jattyqtyrýshysy: Marat Isaǵalıuly Jákıev. Rıo Olımpııalyq oıyndarynda kúmis medal jeńip alǵan boks­shy Ádilbek Nııazymbetov bylǵary qolǵap sheberleri arasynda jıi kezdese bermeıtin turaqty nátıjege qol jetkizdi. Ol osylaısha 2012 jyly Londonda ótken Oıyndardaǵy jetistigin qaıtalady. Qalaı degende de, qatarynan eki Olımpıadanyń fınalyna shyǵý ońaı emes-ti. Ulynyń Olımpıadadaǵy ónerine tánti bolǵan ákesi Sábıt Nııazymbetov fınaldyq aıqas aıaqtalǵan boıda: «Men úshin ulym – chempıon» degen edi. Biz de solaı oılaımyz. Ádilbek Brazılııa jerinde de namysty qoldan bergen joq. Ol naǵyz chempıonsha shaıqasty. Urystarynyń bárin klassıkalyq úlgide, óte taza etip ótkizdi. Biraq topjarǵannyń ózi kileń ekinshi pozısııada qalyp qoıa bergenine renishti sııaqty. «Árıne, Rıo Olımpıadasy men úshin buǵan deıingi Olımpııalyq oıyndardan aýyr boldy. Shynyn aıtsam, men onda altyn medal úshin barǵanmyn. Halyqtyń, bapkerlerimniń úmitin aqtaı almaǵanyma baılanysty qazir múldem kóńil-kúıim joq. Bul sezimnen jaqyn ýaqytta aryla almaıtyn da sekildimin. Álbette, Olımpıadanyń «kúmisin» alý ekiniń biriniń qolynan kelmeıdi, sonda da bolsa, men áldenemdi joǵaltyp alǵan sııaqtymyn», – deıdi Ádilbek Nııazymbetov. Sondaı-aq, ol qazirgi tańda bokspen qoshtasý týraly da oılanyp júrgenin aıtyp qaldy. Ázirge belindegi jaraqatyn emdetip jatqan boksshy bapkerlerimen aqyldasyp bolǵan soń naqty sheshimge keletinin aıtady. «Ázirge naqty eshnárse aıta almaımyn. Bul máseleni jattyq­ty­rý­shylarymmen taǵy aqyldasyp sheshermin. Qazir demalyp alamyn, ózime kelýim kerek. Adamǵa eń aldymen densaýlyq qajet. Sol kisiler­men sóıleseıin, boksta qalatyn-qalmaı­tynymdy sodan keıin sheshemiz», – dep oıyn tııanaqtady boksshyi. Ádilbek Nııazymbetov fınalda óziniń baıyrǵy qarsylasy, kýbalyq Hýlıo Sezar La Krýzben kezdesken edi. Buǵan deıin bul eki boksshy álem chempıonattarynyń fınalynda jáne Qazaqstan Prezıdenti Kýbogy úshin týrnırde ushyrasqan bolatyn. Osy jolǵy jeńisimen Bostandyq aralynyń ókili bul jekpe-jekterdi 3:1 etip, óz paıdasyna sheship tur. Rýslan IGILIK Eldos Baqtybaıuly SMETOV Dzıýdoshy. Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Taraz qalasy 1992 jyly 9 qyrkúıekte Taraz qalasynda týǵan. – Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rıo-de-Janeıro, 2016), 60 kg; – Álem chempıony (Astana, 2015), 60 kg; – Azııa oıyndarynyń chempıony (Inchhon, 2014), 60 kg; – Azııanyń qola júldegeri (Bangkok, 2013), 60 kg. Jattyqtyrýshysy: Ermek Imanbaev. Qazaq jastary arasynda dzıýdodan álem chempıony ataǵyna birinshi bolyp qol jetkizgen Eldos Smetov Rıo-de-Janeırodaǵy aıtýly alamannyń birinshi jarys kúninde kúmis medal alyp, Ashat Jitkeevtiń 2008 jylǵy Beıjińdegi jetistigin qaıtalady. Ol fınalda Beslan Mýdranovpen beldesýdiń qosymsha ýaqytynda bir ádiske túsip qalyp, bas júldege jete almady. Beldesýdiń negizgi ýaqyty 0:0 esebimen teń aıaqtalǵan. Alǵashqy upaı úshin bolǵan sońǵy kezeńde reseılik balýan 10 upaı enshilep, jeńisti qarsylasynan julyp aldy. Al el-jurty Eldostyń osy kúmis medaliniń ózin úlken tabysqa balap, qatty qýanyp jatyr. – Kishkentaı kezimnen tek qana birinshi oryn alamyn degen úlken maqsat qoıǵanmyn. Bes jasymnyń ózinde qolymmen jerdi tirep júre alatynmyn. Jáne sol jasymnyń ózinde túrli saltolardy qınalmaı jasap, shpagatqa erkin otyratynmyn. Aǵalarym Baqbergen, Jandospen jattyǵý zalyna barǵan kezimde ózim biletin sporttyq elementterge qosymsha, jańasha bir dúnıeler qosyp ónerimdi kórsetip jatqanymda, jattyqtyrýshym Ahmet Jumaǵuldyń: «Myna bala kim?» dep tańyrqaı qaraǵany jadymnan óshpek emes. Sol zaldaǵy dzıýdo kúresiniń tásilderi maǵan birden unady. Kóńilime qondy. Jattyǵyp júrdim. Ýaqyt óte kele otbasymnan kásipqoı sportshy bolyp men ǵana qaldym, – deıdi ótken shaqty eske alyp Eldos. Eldostyń jarqyn jeńisteriniń biri – 2014 jyly Ońtústik Koreıanyń Inchhon qalasynda ótken Azııa oıyndaryndaǵy altyn júldesi. Atalmysh dodaǵa tyńǵylyqty daıyndalǵan saıypqyran Azııa oıyndarynda atoı salý úshin Chelıabınskide ótetin álem chempıonatyn «qurbandyqqa» shalyp jiberdi. Tórt jylda bir ótetin qurlyqtyq dodada qarsylastarynyń aldy bolýdy maqsat etken Eldos úshin bul synnyń bási joǵary bolatyn. Munda ol aqtyq synda mońǵoldyń myqty balýany Boldbaatar Ganbatty sabasyna túsirip, chem­pıondyq ataqqa qol jetkizdi. Osylaısha ol Azııa oıyndarynda dzıýdo kúresinen alǵash ret chempıon atanǵan qazaq balasy retinde tarıhqa endi. Azııa oıyndarynda óziniń shyn myqty ekenin dáleldeı bilgen Eldos budan keıin biraz dodalarǵa tústi. Sonyń bárinde juldyzy janyp júrdi. Endi tarazdyq tarlan Tokıoda top jarýdy armandap júr. Oralhan DÁÝIT,  «Egemen Qazaqstan» TARAZ Vasılıı Alekseevıch LEVIT Boksshy. Sport sheberi. Astana qalasy 1988 jyly 24 aqpanda Qostanaı oblysy, Fıodorov aýdany, Fıodorov kentinde týǵan. Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rıo-de-Janeıro, 2016), 91 kg; – Azııa chempıony (Chjýhaı, 2009), 91 kg. Qazaqstandyq 28 jastaǵy boksshy Vasılıı Levıttiń reseılik Evgenıı Tıshenkomen fınaldyq aıqasy áli talaı jerde jyr bolatyn syńaıly. Keıingi kezderi eki jaqty da jaqtaýshylardyń kóbeıip kele jatqany baıqalady. Áıtkenmen, bir nárse aıqyn: Vasılıı Olımp shyńyna shyǵý úshin eshbir aıanǵan joq. Ol osy joly chempıon  bolmasa da, soǵan ábden laıyqty ekenin kórsetip berdi. Al buǵan deıin, 2009 jyly Azııa chempıony degennen ózge, halyqaralyq arenada birde-bir úlken tabysy joq boksshynyń jarty álemdi bulaısha ózine qaratýy shyn máninde úlken erlik edi. – Meniń boksshy bolyp qalyptasýymnyń alǵashqy negizin qalaǵan búginde marqum bolyp ketken Asylhan Busyrmanov esimdi jattyqtyrýshym edi. Sol kisiniń tabandy eńbegi men yjdaǵatty áreketiniń arqasynda men shyn máninde boksshy bolyp shyqtym, – deıdi Vasılııdiń ózi qazir ótken ómir joldary týraly sóz etkende. Sóıtken boksshynyń baq juldyzy jasy 21-ge kelgende jandy. Ol 2009 jyly Qazaqstan chempıonatynda ozdy. Altyn medal úshin talasta óziniń jerlesi Jan Kosobýskııdi upaı sanymen utty. Sol jyly maýsym aıynda Qytaıdyń Chjýhaı qalasynda ótken Azııa chempıonatynyń fınalynda alań ıeleriniń úki taqqan úmiti Lı Bındi ekinshi raýndta iske alǵysyz etip sabap, qurlyqtyń da myqtysy atandy. Al qyrkúıek aıynda Italııanyń Mılan qalasynda jalaý jelbiretken álem birinshiligine qatysyp, 1/16 fınaldyq ekinshi urysynda ıtalıannyń tájirıbeli boksshysy Klemente Rýssoǵa jol berdi. Bul sátsizdik kelesi jyly da jalǵasty. Aldymen Qazaqstan chempıonatynyń fınalynda manaǵy Janǵa ese berip qoıdy. Sodan keıin Qytaıdyń Gýanchjoý shaharynda sharshy alańdy terbetken Azııa oıyndarynyń 1/8 fınalynda sırııalyq Mohammed Chossoýnnan utylyp qaldy. Rıodaǵy boks týrnırinde Vasılıı Levıt teńdessiz tórt urys ótkizdi. Onyń birinshisinde qytaılyq Iý Fengkaıdy úshinshi raýnd­ta tehnıkalyq nokaýtpen jeńdi. Ekinshi shaıqasynda mavrıkııalyq Djems Kennedı st. Pıerreni, al jartylaı fınalda kýbalyq Erıslandı Savondy upaı sanymen tize búktirdi. Bul jeńis oǵan kúmis medal bolyp oraldy. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan» ASTANA Jazıra Ábdirahmanqyzy JAPPARQUL Aýyr atlet. Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Shymkent qalasy. 1993 jyly 22 jeltoqsanda Ońtústik Qazaqstan oblysy, Arys qalasy, Maqtaly aýylynda týǵan. – Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rıo-de-Janeıro, 2016), 69 kg; – Álemniń kúmis júldegeri (Almaty, 2014), 69 kg; – Álemniń kúmis júldegeri (Hıýston, 2015), 69 kg. Jattyqtyrýshysy: Rashıd Tólegenov. Aýyr atlet Jazıra Japparqul da iri halyqaralyq jarystarda kil kúmis medal alatyndyǵymen kózge túsip júr. Ol óziniń buǵan deıingi álem chempıonatynda alǵan osyndaı kúmis júlde úrdisin Rıoda da jalǵastyrdy. – Men ózi «kúmis qyz» boldym ǵoı, – dep emen-jarqyn kúledi atlettiń ózi. Ol sonymen birge 2020 jyly Tokıoda ótetin kezekti Olımpııalyq oıyndarda alatyn júldesi altyn bolatynyn da aıtyp qoıady. Laıym solaı bolsyn! Jazıra Brazılııada qazaq jastary arasynda Oıyndardyń júldeli tuǵyryna birinshi bolyp kóterilý quqyna qol jetkizdi. Saıysta 69 kıloǵa deıingi salmaqta synǵa túsken jerlesimiz qos jattyǵý qorytyndysynda 259 kılony baǵyndyryp, aldyna tek qytaılyq sportshyny ǵana jiberip aldy. Julqa kóterýde áýeli 111 kılony qınalmaı kótergen atlet ekinshi talpynysynda 115 kılony asyra aldy. Al úshinshi talpynysynda 117 kılolyq snarıadty ıkemge kóndire alǵan joq. Mundaǵy basty favorıt sanalǵan Qytaı aýyr atleti Sıan Iаnmeı jattyǵýdyń bul túrin 116 kılo kórsetkishimen bitirdi. Serpe kóterý jattyǵýyn Jazıra sátsiz bastady. Tapsyrys berilgen 140 kılolyq ziltemirdi birinshi umtylysynda kótere almaǵan ol qalǵan eki múmkindigin durys paıdalandy. Sóıtip, aldymen – 140, sosyn 144 kılolyq shtangyny kótergen qazaq qyzy ekinshi orynǵa turaqtady. Biz osy kúnderi Jazıranyń Arys qalasynyń túbinde týyp-ósken aýyly – Maqtalyǵa arnaıy baryp-qaıtqan edik. Qazaq qyzdary arasynan tyńnan túren salǵandaı bolǵan onyń sporttaǵy qazirgi tabystaryna búkil el-jurty bolyp qýanady eken. Olar Jazıranyń aldaǵy alatyn asýlary budan da joǵary bolatynyna rııasyz senedi. Biz de sondaı senimdemiz. Ǵabıt SAPARBEKOV ShYMKENT