Oblysta óndiriletin elektr qýatyn anaǵurlym arttyrýdyń qarymdy qadamdary jasalýda. Sonyń aıqyn dáleli, jaqynda Jańajolda qýattylyǵy 160 MVt gaz-týrbınalyq elektr stansasy iske qosyldy.
Aıta ketý kerek, bul kásiporynda GTES-45 gaz-týrbınaly stansasy 2008 jyly paıdalanýǵa berilgen, mundaǵy óńdeletin elektr qýatynyń negizi tutynýshylary №3 Jańajol gaz óńdeý zaýytynyń birinshi kezektegi nysandary bolyp tabylady. GTES-45-tiń jıyntyq nomınaldy qýaty – 34 MVt, ıaǵnı bul Jańajol ken ornyndaǵy elektr energııasyna qajettilikti tolyq ótemeıdi. Osyǵan baılanysty elektr stansasyn keńeıtý týraly sheshim qabyldandy, bul elektr qýatymen jabdyqtaý máselesin tıimdi sheshýge múmkindik beredi.
Aıryqsha atap óterlik jaıt, óńdelgen elektr qýatyn «SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ bólimsheleri ǵana paıdalanyp qoımaıdy, «Energosıstema» JShS-nyń óńirlik energııamen jabdyqtaýdyń biryńǵaı júıesine beriletin bolady. Jospar boıynsha elektr energııasyn menshikti tutyný 2017 jyly 680 948 myń kVt/saǵ qurasa, al syrtqa 2017 jyly 72 652 myń kVt/saǵ beriletin bolady.
О́ńir basshysy Berdibek Saparbaev atalmysh jobanyń iske asyrylýy elimizdiń energetıkalyq táýelsizdigin ilgeriletýge eleýli úles qosatynyn atap ótti.
– Energetıka – ekonomıka damýynyń negizgi salalarynyń biri. Qazirgi tańda oblystyń elektr energııasyna qajettiligi 620 MVt quraıdy. Osy kúnge deıin elektr energııasyna tapshylyq 210 MVt qurady. Alaıda, osy stansanyń iske qosylýynyń arqasynda bul kórsetkish 60 MVt-ǵa deıin qysqardy. Osydan jeti-segiz jyl buryn oblys kórshiles Reseı elinen alynatyn elektr enregııasyna táýeldi boldy. Memleket basshysy sol kezde «SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ-qa ilespe gazdy shıkizat retinde paıdalanatyn elektr stansasyn salý týraly mindet júktegen bolatyn, – dedi oblys ákimi.
Elektr stansasyn keńeıtý jobasy boıynsha óndiristik prosestiń tıimdiligin arttyratyn birqatar ınnovasııalyq sheshimder qabyldandy. Mysaly, týrbınalardy salqyndatý úshin tikeleı aýamen salqyndatý júıesi qoldanylady. Bul sýmen salqyndatý týrbınalarymen salystyrǵanda sýdy 75 paıyzǵa únemdeıdi. Elektr qýatyn óndirý úshin shıkizat retinde tazartylmaǵan ilespe gaz qoldanylady. Bul gazdy paıdaǵa jaratý týraly strategııalyq máseleni sheshýge múmkindik beredi. Sonymen qatar ózi óndirgen gazdy paıdalaný ónimniń qunyn azaıtady.
Qurylystyń jalpy quny – 26,6 mlrd teńge, sonyń ishinde qural-jabdyqqa 12,6 mlrd teńge qarajat jumsalǵan. Qurylys barysynda 150-ge jýyq jergilikti turǵyn jumyspen qamtylǵan, stansanyń iske qosylýymen 130 jańa jumys orny ashyldy.
«SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ – jumys oryndary qysqarmaǵan jáne jumysshylar aldynda jalaqy bereshegi joq óńirdegi birden-bir kásiporyn.
Sodan keıin oblys ákimi Muǵaljar aýdanyndaǵy Muǵaljar selolyq okrýgine baryp, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi aıasynda jóndeý jumystary júrgizilip jatqan ǵımaratty aralady, bul jerde mádenıet úıin ashý josparlanyp otyr. Osy maqsatta «Kóktas» AQ qıyrshyq tas zaýytynyń basshylyǵy qarjy bólgen. Buǵan qosymsha «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha orta mektepke jóndeý jumystary qarqyndy júrýde. Atqarylatyn jumystyń jalpy quny 73 mln teńge.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan»
Aqtóbe oblysy,
Muǵaljar aýdany
Sýretti túsirgen
Haıreden RAÝShANOV