Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń buıryǵy  №744

  2015 jylǵy 30 qarasha, Astana qalasy Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Memlekettik statıstıka týraly» 2010 jylǵy 19 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 12-1-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyna naqtylaý júrgizý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Statıstıka komıteti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesiniń merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka birinshi vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa jatady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri E.DOSAEV «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri __________________ A.S.MAMYTBEKOV 2015 jylǵy 3 jeltoqsan Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2015 jylǵy 30 qarashadaǵy № 744 buıryǵymen bekitildi Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Memlekettik statıstıka týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 19 naýryzdaǵy Zańynyń (budan ári – Zań) 12-1-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi jáne ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdarynyń mamandary sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý tártibin belgileıdi. 2. Osy Qaǵıdalarda kelesi uǵymdar qoldanylady: 1) aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn birdeılendirý jónindegi derekqor (budan ári – AShJ BQ) – dıagnostıkalyq zertteýler nátıjelerin qosa alǵanda, janýardyń jeke nómiri týraly, ony veterınarııalyq daýalaý týraly derekterdi, sondaı-aq janýardyń ıesi týraly derekterdi tirkeýdiń biryńǵaı, kópdeńgeıli júıesin kózdeıtin, jergilikti atqarýshy organdar qurǵan memlekettik veterınarııalyq uıymdar júzege asyratyn janýardyń ıesi týraly derekterdi jáne veterınarııa salasyndaǵy ýákiletti organ paıdalanatyn veterınarııalyq esepke alýdyń bir bóligi; 2) memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organ – óz quzyreti sheginde memlekettik statıstıka salasyndaǵy basshylyqty, sondaı-aq salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvosy (budan ári – ýákiletti organnyń vedomstvosy); 3) elektrondyq sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizýge arnalǵan baǵdarlamalyq qamtamasyz etý (budan ári – EShBEA BQ) – kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimine sharýashylyq boıynsha esepke alý derekterin engizýge, túzetýdi jáne saqtaýdy júzege asyrýǵa, sondaı-aq engizilgen aqparat negizinde jıyntyq biriktirilgen derekterdi qalyptastyrýǵa múmkindik beretin qoldanbaly baǵdarlamalyq qamtamasyz etý. 3. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdarynyń laýazymdy adamdary mynadaı baǵyttar boıynsha: 1) sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizýdiń Qazaqstan Respýblıkasy Statıstıka agenttigi tóraǵasynyń 2010 jylǵy 10 maýsymdaǵy №136 buıryǵymen bekitilgen, Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde 2010 jylǵy 15 shildedegi № 6334 bolyp tirkelgen «Ár sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizý jáne tirkeý jazbalaryn júrgizýdi uıymdastyrý nysandary boıynsha statıstıkalyq ádisnama» (budan ári – Ádisnama) talaptaryna sáıkestigin; 2) sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń jazbalaryn turǵyn úı qory statıstıkalyq tirkeliminiń (budan ári – TQST) derekterimen salystyrý arqyly naqtylaýdy; 3) AJB DB bar aqparatty qoldanyp, sharýashylyq boıynsha esepke alý jazbalaryn naqtylaýdy júzege asyrady. 4. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn eldi mekenderge shyǵý arqyly naqtylaý 2015 jylǵy 29 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipkerlik Kodeksine sáıkes tekseris uıymdastyrý jáne júrgizý talaptaryna sáıkes júzege asyrylady. 2. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý tártibi 1. Memlekettik statıstıka salasyndaǵy Táýekelder dárejesin baǵalaý krıterıılerine sáıkes bekitilgen Iriktemeli tekserý júrgizý tizimin (budan ári – Tizim) ýákiletti organ vedomstvosy qalyptastyrady. 6. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý is-sharasy eki kezeń boıynsha júrgiziledi. 1) birinshi kezeńde Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizýdiń Ádisnama talaptarynyń sáıkessizdikterin anyqtaý, EShBEA BQ-daǵy jazbalardy AShJ BQ jáne TQST derekterimen salystyrý jumystaryn júrgizýdi qamtıdy. Sharýashylyq boıynsha esepke alýdyń EShBEA BQ «Turǵyn úı jaǵdaılary» bólimi boıynsha naqtylaý TQST derekterimen iriktep salystyrý arqyly júrgiziledi. Bul salystyrýdy júrgizý úshin ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdary TQST derekteriniń negizinde naqtylaýmen qamtylǵan eldi meken boıynsha turǵyn úılerdiń qalyptastyrady. Tizbede úıdiń sáıkestendirý kody, úı sharýashylyǵynyń jeke shoty, jer ýchaskesiniń kadastrlik nómiri, úı tıpi, úıdiń jaǵdaıy, menshik túri, jalpy jáne turǵyn úı alańynyń mólsheri, bólme sany, abattandyrýdyń bolýy, syrtqy qabyrǵalardyń materıaldary, turatyndardyń sany jáne úı sharýashylyqtarynyń sany kórsetile otyryp, eldi mekenniń úıleri boıynsha aqparat qamtylady. Salystyrý úshin úı sany sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júzege asyratyn laýazymdy adamdarǵa túsetin júktemeni eskere otyryp anyqtalady. Úıdiń sáıkestendirý kody boıynsha TQST derekterimen naqtylaý kezinde jalpy jáne turǵyn alań kóleminiń, turǵyn úı tıpiniń, turǵyn úıdiń menshik túriniń, bólmeler sanynyń, syrtqy qabyrǵa materıaldarynyń, turǵyn úı-jaıdy abattandyrýdyń (elektr, sý qubyry, ystyq sýmen qamtamasyz etý, káriz, vanna, sebezgi, jylý elektr ortalyqtarynan jylytý, jeke qondyrǵylardan jylytý, gaz, elektr peshi, jeke sý jylytqyshtan ystyq sýmen jabdyqtaý, peshten jylytý) sáıkestigine jazbalardy salystyrý júzege asyrylady. 2) ekinshi kezeńdegi jumystardy júrgizý tártibi AJB DB-da qamtylǵan aqparatty paıdalanyp, úı sharýashylyqtaryna barý arqyly EShBEA BQ jazbalaryn naqtylaý jumystaryn júrgizýdi qamtıdy. Ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organynyń laýazymdy adamy aralaýǵa jatatyn úı sharýashylyqtarynyń sany men tizbesin anyqtaıdy. Aralaýǵa qajetti úı sharýashylyqtarynyń sany sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júzege asyratyn laýazymdy adamdarǵa túsetin júktemeni eskere otyryp anyqtalady. Ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organynyń laýazymdy adamy veterınarııa salasyndaǵy mamanmen birlesip (kelisim boıynsha) barýǵa jatatyn úı sharýashylyqtarynyń tizbesi boıynsha EShBEA BQ-da AJB DB kórsetkishterimen janýarlardyń túrleri jáne sany boıynsha naqtylaýdy júzege asyrady. AJB DB-da izdestirý úı sharýashylyǵy ıesiniń nemese múshesiniń JSN-i nemese tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolǵan jaǵdaıda) boıynsha júrgiziledi. Budan ári EShBEA BQ «Sharýashylyqtyń jeke menshigi bolyp tabylatyn mal (basy)» bóliminde kórsetilgen mal basynyń sany boıynsha aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń sany AJB DB-daǵy aýyl sharýashylyǵy malynyń sany boıynsha jazbalar sanymen salystyrylyp tekseriledi. Aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń túrleri men sany boıynsha EShBEA BQ-da naqty úı sharýashylyǵy boıynsha aǵymdaǵy jylǵy 1 qańtardaǵy jáne 1 shildedegi jaǵdaıǵa sáıkes derekterin naqtylaý aǵymdaǵy jylǵy 1 qańtardan jáne 1 shildeden keıin bolǵan aýylsharýashylyǵy janýarlarynyń qozǵalysyn (satyp alynýyn, tóldeýin jáne qatardan shyǵýyn) esepke ala otyryp júzege asyrylady. Aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń qozǵalysyn esepke alý úshin AJB DB «Esepke qoıý kúni» jáne «Esepten shyǵarylý sebebi» baǵandaryndaǵy aqparat paıdalanylady. EShBEA BQ derekterin naqtylaý jáne olardyń anyqtyǵyn rastaý úshin kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýg ákiminiń nemese ákimdiginiń, ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdarynyń laýazymdy adamdarynyń qatysýymen jáne veterınarııa salasyndaǵy mamanmen (kelisim boıynsha) birge úı sharýashylyqtaryna barý júzege asyrylady. Úı sharýashylyqtaryn aralaý kezinde sharýashylyq boıynsha esepke alýdyń tirkeý jazbalaryn naqtylaý aýylsharýashylyq janýarlaryn naqty qaıta esepteý jáne kartop, kókónister men jemis-jıdekter jáne basqa da daqyldarǵa arnalǵan egistik alańdaryn ólsheý arqyly júrgiziledi. Eger naqty qaıta esepteýdi júzege asyrý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda naqtylaý aýylsharýashylyq janýarlarynyń jáne egistik alańdarynyń naqty bolýy týraly úı sharýashylyǵynyń ıesi nemese osy úı sharýashylyǵynyń kámeletke tolǵan múshesine pikirterim júrgizý arqyly júzege asyrylady. 7. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyna júrgizilgen naqtylaý qorytyndysy boıynsha ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdarynyń laýazymdy adamdary osy Qaǵıdalardyń 1-qosymshasyna sáıkes nysan boıynsha mindetti túrde Sharýashylyq boıynsha esepke alýdy tirkeý jazbalarynyń sáıkessizdigi nemese sáıkestigi týraly akt (budan ári – Akt) jasaıdy. Akt úsh danada jasalady. Aktiniń bir danasy aýyldyq okrýgtiń ákimdigi úshin, ekinshisi veterınarııa salasyndaǵy maman úshin, úshinshisi ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organy úshin. 8. Sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizýdiń Ádisnamanyń talaptaryna sáıkessizdigi, sondaı-aq AJB DB-daǵy derektermen sáıkessizdikteri anyqtalǵan jaǵdaıda sáıkessizdikter týraly aqparatty ýákiletti organ vedomstvosynyń aýdandyq statıstıka organdarynyń laýazymdy adamdary erkin nysanda qurastyrylatyn qorytyndy anyqtamada kórsetedi jáne toqsan saıyn aýdan ákimine jáne Aktiniń (aktilerdiń) kóshirmesi qosymshasymen statıstıka ýákiletti organy vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdaryna jiberedi. 9. Úı sharýashylyǵy ıesiniń nemese osy sharýashylyqtyń kámeletke tolǵan múshesiniń anyqsyz derekterdi usynýy anyqtalǵan jaǵdaıda kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimi nemese jergilikti atqarýshy organnyń mamany nemese veterınarııa salasyndaǵy maman EShBEA BK nemese AJB DB-ǵa tıisti ózgerister engizedi. Anyqtalǵan sáıkessizdikter týraly aqparat ýákiletti organ vedomstvosynyń aýdandyq statıstıka organdarynyń laýazymdy adamdary qorytyndy anyqtamada kórsetedi jáne úı sharýashylyǵynyń ıesimen nemese úı sharýashylyǵynyń kámeletke tolǵan múshesimen túsindirý jumystaryn júrgizedi. 10. Kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimi jáne veterınarııa salasyndaǵy maman naqtylaý negizinde anyqtalǵan buzýshylyqtar týraly aqparatty alǵan kezde sáıkessizdikterdiń Aktide kórcetilgen merzimde tıisinshe joıylýyn qamtamasyz etedi jáne ýákiletti organ vedomstvosynyń aýdandyq statıstıka organyna atqarylǵan jumys týraly aqparat jiberedi. 3. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy qorytyndylaý boıynsha ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdarynyń is-áreketi 11. Kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimderi sáıkessizdikterdi joıý boıynsha atqarylǵan jumystar týraly aqparatty osy Qaǵıdalardyń 10-tarmaǵyna sáıkes Aktide kórsetilgen merzimde usynbaǵan jaǵdaıda ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdary iriktemeli tekserý barysynda anyqtalǵan sáıkessizdikterdi joıý talaptarymen aqparat qalyptastyrady jáne joǵarǵy turǵan jergilikti atqarýshy organǵa úsh jumys kúni ishinde jiberedi. 12. Aýdandyq statıstıka organdary tıisti ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organyna aı saıyn kelesi aıdyń 3-shi kúnine deıingi merzimde osy Qaǵıdalardyń 2-qosymshasyna sáıkes nysan boıynsha Aktiler men sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyna naqtylaý júrgizý týraly aqparat joldaıdy. 13. Kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimderi laýazymdy adamdaryn ákimshilik jaýapkershilikke tartý («Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 62-babynyń 1-tarmaǵyna sáıkes) múmkin bolmaǵan jaǵdaıda statıstıka organdary ákimnen sáıkessizdikterdi joıý týraly aqparat alǵan kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde qaraýǵa jáne sharýashylyq boıynsha esepke alýdy júrgizýge jaýapty laýazymdy adamdardy tártiptik jaýapkershilikke tartý úshin aýdandardyń ákimdikterine materıaldar joldaıdy. 14. Buzýshylyqqa jol bergen laýazymdy adamdarǵa qatysty qoldanylǵan sharalar týraly aqparatty, atap aıtqanda tártiptik jaýapkershilikke tartylǵandar týraly buıryqtyń kóshirmesin ne tártiptik jaýapkershilikke tartýdyń múmkin bolmaý sebepteri týraly aqparatty aýdandardyń ákimdikteri naqtylaý qorytyndylary týraly aqparatty alǵan kúnnen bastap otyz kúntizbelik kún ishinde ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdaryna usynady. 15. Naqtylaýdyń qorytyndylary boıynsha ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdaryna esepti toqsannan keıingi on jumys kúni ishinde tıisti oblys ákiminiń atyna tártiptik jazaǵa tartý týraly aýdandyq ákimdikterdiń jaýaptaryn qosa usyna otyryp anyqtalǵan buzýshylyqtar týraly aqparatty toqsan saıyn joldaıdy. 16. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaý júrgizý nátıjeleri boıynsha kentterdiń, aýyldardyń, aýyldyq okrýgterdiń jaýapkershilikke tartylǵan ákimderi týraly aqparatty ýákiletti organ vedomstvosynyń oblystyq aýmaqtyq statıstıka organdary ýákiletti organ vedomstvosyna esepti toqsannan keıingi on bes jumys kúni ishinde osy Qaǵıdalardyń 3-qosymshasyna sáıkes tapsyrady. Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalaryna 1-qosymsha Nysan «_________________________ oblysynyń Statıstıka departamenti» MM ___________________________________ aýdanynyń statıstıka basqarmasy Sharýashylyq boıynsha esepke alý nysandary boıynsha tirkeý jazbalarynyń sáıkessizdigi nemese sáıkestigi týraly AKTi ______________________ aýdanynyń ______________________ kenti, aýyly, 20__ jylǵy « ___ » ________ aýyldyq okrýgi Biz, tómende qol qoıýshylar, memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organnyń ókilderi: ______________ ______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ ákiminiń qatysýymen «Memlekettik statıstıka týraly» 2010 jylǵy 19 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 12-1 babynyń, 16-babynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Kásipkerlik kodeksi negizinde sharýashylyq boıynsha esepke alý nysandaryndaǵy tirkeý jazbalaryna salystyrýdy júrgizdik. Salystyrý nátıjeleri boıynsha memlekettik statıstıka salasyndaǵy ýákiletti organǵa ákimniń «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 499-babynda kózdelgen dáıeksiz ákimshilik derekterdi usynýynyń mynadaı faktileri anyqtaldy: ______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ Buzýshylyqtardy joıý merzimderi: osy Aktige qol qoıylǵan kúnnen bastap 5 (bes) jumys kúni ishinde. Eskertpe (oryndalǵany týraly aqparat Aktige qol qoıylǵannan keıin 10 jumys kúni ishinde aýmaqtyq statıstıka organyna usynylady). Qoldary __________________________________ Mórge arnalǵan oryn __________________________________ __________________________________ Tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolǵan jaǵdaıda) jáne ákimniń qoly __________________ _______________________________________________ Mórge arnalǵan oryn Eskertý (ákim qol qoıýdan bas tartqan jaǵdaıda «Qol qoıýdan bas tartty» degen jazý jazylady jáne kúni qoıylady). Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalaryna 2-qosymsha Nysan Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý týraly 20__ jylǵy______________ aqparat (aıy) Oblys___________________________________________________________ Aýdan___________________________________________________________ Kent, aýyl, aýyldyq okrýg__________________________________________ r/n № Eldi mekenniń (kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń) ataýy Úı sharýa-shylyq-tarynyń jalpy sany Birinshi kezeńde anyqtalǵan sáıkessiz-dikter sany Ekinshi kezeńde barǵan úı sharýashy-lyqtary­nyń sany Sáıkessiz­dikter anyqtalǵan úı sharýashy-lyqtary­nyń sany Buzýshylyqtardy joıý boıynsha qabyldanǵan sharalar (EShBEA BQ ózgerister engizildi, akt jazyldy, qorytyndy anyqtama boıynsha ákimshilik jaza qoldanyldy jáne kenttiń, aýyldyń, aýyldyq okrýgtiń ákimderi tártiptik jaýapkershilikke tartyldy) 1 2 3 4 5 6 7 Barlyǵy Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyna naqtylaýdy júrgizý qaǵıdalaryna 3-qosymsha Sharýashylyq boıynsha esepke alý derekteriniń anyqtyǵyn naqtylaýdy júrgizý nátıjeleri boıynsha ákimderdi jaýapkershilikke tartý týraly 20___ jylǵy _____ toqsandaǵy aqparat Oblys____________________________________________________________ r/s № Oblys aýdanynyń ataýy Aýyldyq okrýgterdiń sany Úı sharýashylyq­tarynyń sany Tartylǵan adamdar, sany barlyǵy baryl­ǵany sáıkessiz­dikter anyq­talǵany baryl­ǵany sáıkessiz­dikter anyq­talǵany ákimshilik jaýap-kershilikke tártiptik jaýapker­shilikke 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Barlyǵy Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12525 bolyp engizildi.