Aq tarynyń atasy, dańqty dıqan Shyǵanaq Bersıevtiń 135 jyldyǵy týǵan jeri – Oıyl aýdanyndaǵy Qaratal aýylynda aıshyqty atalyp ótti. Mereıtoılyq shara rekordtyq ónim alǵan alqaptyń qasyndaǵy Qarasý aýylynyń irgesindegi 1946 jyly boı kótergen «Dańq munarasy» men taryshynyń beıitine táý etýden bastaldy. Túıe shyǵyrmen alqapqa sý shyǵaryp, ketpenimen sýarmada tary ósirip, mańdaı terimen qazaqty álemge tanytqan dıqannyń arýaǵyna quran baǵyshtaldy. Sodan keıin Qaratal aýylyndaǵy dańqty dıqan eskertkishine gúl shoqtaryn qoıǵan qonaqtar aýyl klýbynda «Shyǵanaq baǵyndyrǵan shyń!» taqyrybynda ǵylymı-tanymdyq konferensııaǵa qatysty. Shyǵanaq Bersıev atyndaǵy aýdandyq óner jáne ólke tarıhy mýzeıinde «Aq tarynyń aqtańgeri – Shyǵanaq» atty kórmemen tanystyrylyp, mýzeı qyzmetkerleri daıyndaǵan beınefılm kórermender nazaryna usynyldy.
Shyǵanaq Bersıev ısi qazaqqa jaqsy tanys. Ol týraly qazaq jazýshysy Ǵabıden Mustafın «Shyǵanaq» romanyn jazsa, nemis aqyny Bertold Breht «Tary týraly» poemany ómirge ákeldi. Jazýshy G.Fısh «Bolmasty boldyrǵan adam» degen tamasha ocherk jazdy. Eńbek adamynyń atyn álemge áıgilegen onyń eńbekqorlyǵy, jyldar boıy jınaǵan tájirıbesi deý oryndy. Onyń taryshylar zvenosy 1942 jyly 40 gektar tary alqabynyń ár gektarynan orta eseppen 175 sentner tary alsa, 1943 jyly 4 gektar jerdiń ár gektarynan 201 sentner tary jınap, dúnıe júzilik rekordqa qol jetkizdi. Bul Shyǵanaq baǵyndyrǵan shyń retinde el esinde máńgi qaldy.
Konferensııada sońǵy jyldary taryshy eńbegin zerdeleı zerttep júrgen ardager jýrnalıst Idosh Asqar baıandama jasady. Ol «Shyǵanaq – jaratqannyń jaralymy, naǵyz fenomen tulǵa», – deı kelip, ataqty taryshynyń rekordtyq kórsetkishine qalaı jetkenin eńbek jáne ómir jolymen baılanystyra baıandady. Taryshy týraly derekter jınaýǵa, zertteýge oqýshylaryn jumyldyrǵan ustaz Aıjan Almanııazova aq tarynyń atasy týraly tujyrymdaryn ortaǵa saldy. Eńbek ardagerleri Keldibaı Espaǵambetov, Elýbaı Qalıev, Turar Sherııazdanov, Qarakóz Qosaeva men jıeni Muhambetqalı Eshmuqan Shyǵanaq týraly jáne izbasarlarynyń eseli eńbegi jaıly estelikter aıtsa, aqyn Jaqsylyq Aıjan men aýyl turǵyny Salamat Shańǵala da óz oılarymen bólisti. Konferensııa sońynda aýdan ákimi Bulbul Kúzembaeva qonaqtarǵa izgi tilegin bildirdi.
Konferensııadan soń kórermender nazaryna jergilikti aqyn-jýrnalıst, Nurlybek Qalaýovtyń pesasy boıynsha qoıylǵan «Shyǵanaq» spektakli usynyldy. Odan soń aýyl ortasyndaǵy saıabaqta «Qurmet taqtasy» saltanatpen ashyldy.
Saıabaqta ornatylǵan sahnada oblystyq aqyndar aıtysy uıymdastyryldy. Oǵan segiz aqyn qatysyp, aıtystyń kórigin qyzdyrdy. Olar Shyǵanaqqa óleń shýmaqtaryn arnap, kókeılerine kelgen kórikti oılardy jyrlaryna arqaý etti.
Kelesi kúni Oıyl selosynda Sh.Bersıev atyndaǵy selolyq okrýginiń kúni ótkizilip, aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jármeńkesi uıymdastyryldy, konserttik baǵdarlama usynyldy.
...Bıyl jaz jańbyrly boldy. Oıyldyq sharýalar aq tarynyń atasy Shyǵanaq Bersıevtiń tary ósirý dástúrine den qoıyp, laıyqty jalǵastyrýda. Sharýa qojalyqtary bıyl tary alqabynan mol ónim alypty. Bul da Shyǵanaq ónegesiniń ómirsheńdigin kórsetse kerek.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan»
Aqtóbe oblysy,
Oıyl aýdany