«Bul – ańyzdyń aqyry emes. Qaıta talaı ańyzǵa arqaý bolar abyzdyq ómirdiń bastaýy ǵana». Alashtyń aıtýly azamaty, qazaqtyń qabyrǵaly qaıratkeri Ábish Kekilbaıulyna arnalǵan konferensııada osyndaı sóz aıtyldy.
Aıtqan – Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev.
Syr topyraǵynda ótken «Táýelsizdik jáne Ábish Kekilbaev álemi» atty úlken jıynǵa Astanadan klassık jazýshynyń jary Klara Jumabaeva, qoǵam jáne memleket qaıratkeri Myrzataı Joldasbekov, Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanov, Qazaqstan Prezıdenti Baspasóz hatshysynyń orynbasary Baýyrjan Omarov, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli, Almatydan aqyn Esenǵalı Raýshanov, jazýshy Mereke Qulkenov, «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip, Aqtaýdan aıtýly aqyndar Mels Qosymbaev pen
Ánýar Bımaǵambetov arnaıy kelip, qatysty.
Ǵylymı konferensııanyń aldynda Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde Ábish Kekilbaıuly atyndaǵy aýdıtorııa ashyldy. Sonan soń Stýdentter saraıynda qaıratker tulǵanyń ómir joly týrasyndaǵy júrek tolqytar, kóńildi tebirenter áńgimelerdiń tıegi aǵytyldy. «Ábish Kekilbaev perzenttik paryzyna parasattylyq turǵysynan jaýap berdi, qalamgerlik shabytpen danalyq oı darytqan daraboz retinde daralandy. Ol halqymyz ǵasyrlar boıy ańsaǵan azattyqtyń aq tańyn elimen birge, júregi jaryla qarsy aldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinde «Búgingi otanshyldyq – tózim, búgingi erlik – sabyr, búgingi eldik – tynyshtyq», – dep Abyzdyń sózin aıtqan Ábish aǵa sanaly ómiri men bar bolmysyn sol táýelsizdiktiń tuǵyryn bekitýge aıamaı jumsaǵan qaıratkerlik qyrynan da tanyldy», – dedi Qyrymbek Eleýuly.
Al Ábish Kekilbaıulynyń kózi tirisinde «Áýlıe» dep maqala jazǵan Myrzataı Joldasbekovtiń baıandamasy jıylǵan qaýymdy bir serpiltip tastady. Birge júrgen kúnderinen shertilgen syr men estelik kóńildiń qyl pernesin shertip ótti. «Ábish – tabıǵatynan, jaratylysynan erekshe týǵan, tarıhtyń qursaǵynan, dáýirdiń qundaǵynan, jalpy qazaqtyń keń peıilinen, qushaǵynan erekshe jaralǵan tulǵa. Qazaqtyń danalyǵy da, kósemdigi de, sheshendigi de, jyraýlyǵy da, dańǵyldyǵy da bir Ábishtiń basyna syıyp, jarasyp turatyn. Onyń kól-kósir bilimi, kemel keńesi, tereń tolǵaýy, shalqar shabyty, qazaqtyń baǵzy jyraýlaryn, uly sheshenderin, dana bılerin eske salýshy edi. Ábish maǵan júzip óte almaıtyn muhıttaı, ótkel bermeıtin darııadaı, júrip óte almaıtyn sheksiz daladaı, asý bermeıtin bıik shyńdaı, alynbaıtyn qamaldaı kórinetin. Men Ábishti adam aıaǵy baspaǵan aral sekildi kúnde ashamyn, ashqan saıyn jańa qyrynan tanımyn. Ol danalyǵy men kemeńgerligine qaramastan ózin eshkimnen artyq sanamaıtyn», – dedi ol. Tulǵanyń tulǵany tanýy, qurmetteýi, qadirleýi osyndaı-aq bolar, sirá.
Abyzdyń kósemdigi men sheshendigi, jalpy tuǵyrly tulǵasy týraly tolǵaǵan Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanovtyń sóziniń túıini bylaı órildi: «Jaratqan Iemizdiń bizge Ábishteı perzent syılaǵanyna táýbe deıik. Myna dúnıede Ábishteı asyl adam, Ábishteı dara daryn, Ábishteı jomart júrek, Ábishteı birtýar bilim ıesi, Ábishteı kemel kemeńger, Ábishteı jibek jan bolǵany úshin, oǵan qosa sondaı qudyrettiń bizdiń musylman jurtynan, bizdiń túrki násilinen, bizdiń halyqtan shyqqany úshin, oǵan qosa bizdiń zamanda, bizdiń qoǵamda týyp, bizben birge ómir súrgeni úshin, bizdiń bárimizge uly adamnyń kózin kórýdiń, sózin tyńdaýdyń baqytyn syılaǵany úshin táýbe deıik». Shúkir!
Mels Qosymbaev «Qarasózden Qaǵanat turǵyzǵandaı» tolǵaýyn oryndap, Shákızada Ábdikárimov pen Ánýar Bımaǵambetov taý tulǵa týraly óleńderin oqydy. Baýyrjan Omarov Ábish Kekilbaevtyń shyǵarmashylyq laboratorııasy jaıynda sóz qozǵady. Al Darhan Qydyráli jazýshy bolmysyn qazaqtyń baıtaq dalasyna teńep, onyń «Egemende» jaryq kórgen maqalalary «Dáýir daýysy» atty kitapqa biriktirilip, jaryqqa shyǵatynyn aıtty. «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip «bıiktik, keńdik, tereńdik» degen qazaqtyń úsh ólshemi Ábish Kekilbaevtyń bolmysynan tabylady, dedi.
Sondaı-aq, oblystyq máslıhat hatshysy Naýryzbaı Baıqadamov pen «Qorqyttaný jáne ólke tarıhy» ǴZI dırektory, professor Baǵdat Káribozuly baıandama jasady. Konferensııany qorytyndylaǵan oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev jazýshynyń jubaıy Klara Jumabaevaǵa qurmet kórsetip, aq kúrishten salynǵan Ábish aǵanyń portretin syıǵa tartty. Sonymen qatar, osy kúni «Bolashaq» ýnıversıtetinde de Ábish Kekilbaıuly atyndaǵy aýdıtorııa ashyldy. Solaısha, biz kúni boıy Ábish álemine saıahat jasap, káýsar bulaǵynan sýsyndaǵandaı áserde boldyq.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
QYZYLORDA