Baýyrlas el ádebıetiniń biregeı ókili edi

Búgingi ózbek poezııasynyń asa kórnekti ókili, О́zbekstannyń Memlekettik gımniniń sózin jazǵan О́zbekstannyń halyq aqyny Abdýlla Arıpov uzaqqa sozylǵan aýyr naýqastan soń 76 jasynda AQSh-tyń Hıýston qalasynda dúnıeden ozdy. Abdýlla shaıyrdyń shyǵarmalary týysqan ózbek poezııasynyń tutas bir dáýirin qamtıdy desek bolady. Ulttyq poe­zııanyń rýhyn asqaqtatqan aqynnyń shy­ǵarmalary oqyrmandary tarapynan da, mem­leket tarapynan da joǵary baǵalandy. Qashqadarııa oblysynyń Qasan aýda­nyn­da dúnıege kelgen Arıpov jastaıy­nan ádebıetke, bilimge qushtar boldy. Orta mektepti altyn medalmen bitirdi. Áde­bıet­ke degen qushtarlyǵy ony Tashkent memlekettik ýnıversıteti ózbek fılo­lo­gııa­synyń jýrnalıstıka bólimine ákeldi. Jo­ǵary oqý ornyn da úzdik bitirgen bo­la­shaq aqyn eńbek jolyn «Iosh gvardııa» bas­pasynda redaktor bolyp bastap, keıin Ǵafýr Ǵýlam atyndaǵy ádebıet jáne óner bas­pasynda redaktor, bas redaktor, «Sharq ıýl­dýzı» («Shyǵys juldyzy») jýrnalynda bó­lim meńgerýshisi boldy. Aqyn qaı jerde de ózbek ádebıetiniń be­de­lin bıiktetý úshin tynymsyz eńbek et­ti. О́zbekstan Jazýshylar odaǵynda áde­bı konsýltant bolǵanda da, «Gýlhan» jýr­nalynyń bas redaktory bolǵanda da Arıpov óziniń eńbekqorlyǵymen tanylyp, jýr­naldyń mazmunyn bıiktetti. Uzaq jyl О́zbekstan Jazýshylar odaǵyn basqardy. A.Arıpovtiń el úshin atqarǵan qyzmeti óz aldyna da, jazǵan shyǵarmalary bir tó­be. Shaıyrdyń 1965 jyly jaryq kór­gen «Kishkentaı juldyzsha» kitaby óz­bek poe­zııasyna bolmysy, kórkemdik qol­tań­basy bólek erek aqynnyń kelgendigin áıgilegendeı edi. Aqynnyń poezııa álemin­de­gi keńistigi taqyryptyq jaǵynan da, kór­kem­dik jaǵynan da barǵan saıyn ke­me­­li­ne kelip, tolysa berdi. «Meniń rýhym», «О́zbekstan», «Otan samaly», «О́t­ken jyl­dardyń armany», «Minájat» shy­ǵar­malary ózbek oqyrmandarynyń izdep júrip oqıtyn týyndylaryna aınaldy. A.Arıpovtiń qoltańbasy týǵan hal­qy­nyń taǵdyr-talaıymen tikeleı baıla­nys­ty. Onyń «Uly Tımýr» poemasyn jurtshylyqtyń súıip oqıtyny da son­dyqtan. Árıne, bul shyǵarma О́zbekstan tá­ý­el­sizdik alǵannan keıin dúnıege kelgen-di. Táýelsizdik alǵannan keıin demekshi, A.Arıpov – 1992 jyly О́zbekstan Res­pýb­lıkasy Joǵarǵy Keńesiniń on birinshi ses­sııasynda qabyldanǵan О́zbekstan Res­pýblıkasy Memlekettik gımni sóziniń avtory. Abdýlla Arıpov О́zbekstan par­la­mentiniń birinshi, ekinshi sha­qy­ry­lym­dary­nyń depýtaty bolyp saılandy. Shaıyrdyń óz­bek­tiń ádebıeti men ónerin damytýdaǵy eń­begi joǵary baǵalanyp, áýeli Hamza atyn­daǵy О́zbek KSR-i Memlekettik syı­lyǵynyń laýreaty, О́zbek KSR-iniń ha­lyq aqyny (1983) ataǵyna ıe bolsa, el táýelsizdik alǵannan keıin Álisher Naý­aıy atyndaǵy О́zbekstan Respýblıkasy Mem­lekettik syılyǵynyń laýreaty atandy (1994). Al 1998 jyly oǵan «О́zbekstan Bat­yry» ataǵy berildi. Ǵabıt ISKENDIRULY, «Egemen Qazaqstan»