Aımaqtyq BAQ-tyń búgini men bolashaǵy

«Qazmedıa» ortalyǵynda atalǵan taqyrypqa arnalǵan alqaly jıyn ótti Keshe Astanadaǵy «Qazmedıa» ortalyǵynda aımaqtyq BAQ forýmy ótti. Onda elimizdegi aqparat salasynyń búgini men bolashaǵy jaıly aıtylyp, mass-medıa máseleleri talqylandy. Sharaǵa Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev pen respýblıkalyq jáne oblystyq basylymdardyń basshylary, telearnalardyń dırektorlary, sondaı-aq, Prezıdent Ákimshiliginiń ókilderi men Parlament Májilisiniń depýtattary jáne reseılik tanymal telejýrnalıster qatysty. – Búgingi forým Elbasynyń tikeleı tapsyrmasyna sáıkes ótkizilip otyr. Sondyqtan da, osy sharaǵa elimizdiń jetekshi BAQ ókilderi shaqyryldy. Resmı málimetterge súıensek, qazirgi tańda elimiz boıynsha 3 myńǵa tarta buqaralyq aqparat quraly jumys jasaıdy. Munyń 80 paıyzǵa jýyǵyn aımaqtyq BAQ-tar quraıdy. Osy jerde aıtarym, qarap otyrsaq, qazirgi kezde kez kelgen saıttar men portaldar áleýmettik jelilerdiń jyldamdyǵyna ilese almaı keledi. Nege? О́ıtkeni, saǵattyń tilindeı syrǵyǵan ýaqyttyń talaby – aqparatty jedel ári sapaly taratý ǵana emes, tutynýshynyń qyzyǵýshylyǵyn dál taýyp, oqyrmanmen baılanys ornata bilý. Sonymen qatar, eldiń múd­desin, halyqtyń muń-muqtajy men óńirdegi basqa da baǵyt baǵdaryn jurtshylyqqa tıim­di tásildermen jetkizý, – dedi D.Abaev. – Búgingi forým Elbasynyń tikeleı tapsyrmasyna sáıkes ótkizilip otyr. Sondyqtan da osy sharaǵa elimizdiń jetekshi BAQ ókilderi shaqyryldy. Resmı málimetterge súıensek, qazirgi tańda elimiz boıynsha 3 myńǵa tarta buqaralyq aq­parat quraly jumys jasaı­dy. Munyń 80 paıyzǵa jýyǵyn aımaqtyq BAQ-tar quraıdy. Osy jerde aıtarym, qarap otyr­­saq, qazirgi kezde kez kel­­gen saıttar men portaldar áleýmettik jelilerdiń jyl­­­damdyǵyna ilese almaı ke­­ledi. Nege? О́ıtkeni, sa­ǵat­tyń tilindeı syrǵyǵan ýa­qyt­­tyń talaby – aqparatty je­­­­del ári sapaly taratý ǵana emes, tutynýshynyń qyzy­ǵý­shy­­lyǵyn dál taýyp, oqyr­man­­­men baılanys ornata bi­lý. Sonymen qatar, eldiń múd­de­sin, halyqtyń muń-muqtajy men óńirdegi basqa da baǵyt- ba­ǵ­­daryn jurtshylyqqa tıim­di tá­sildermen jetkizý, – dedi D.Abaev. Onyń aıtýynsha, qazir bu­­qaranyń buqaralyq aqpa­rat quraldaryna degen kóz­qa­ra­sy múlde bólek. Olar jýr­­nalısterden tolymdy ta­qy­ryp­­taǵy maqala men shy­na­ıy aq­parat kútedi. Sondyqtan da qa­­lamyn qarý, mıkrofonyn azyq etken jýrnalıster jańa­lyq­­tyń jarshysy bolarda el­ge beretin óniminiń sapasyna da nazar aýdarýy kerek. – Rasyn aıtaıyq, elimizdegi óńir­lik BAQ-tardyń róli soń­ǵy ýaqytta arta bastady. Til­shiler qaýymy bılik pen ha­lyq­tyń altyn kópiri degen atty abyroıly arqalap júr, – de­di ári qaraı mınıstr. Osy jerde forýmǵa qa­ty­sý­shylar tarapynan Dáýren Abaevqa usynystar aıtyldy. Máselen, «Almaty» tele­ar­na­synyń bas dırektory Álibek Áldeneı Qazaqstannyń me­dıa-naryǵynda Ulttyq teleradıo habarlaryn taratýshylar qaýymdastyǵy sekildi kóptegen qoǵamdyq BAQ uıym­da­ry bar ekenin tilge tıek ete ke­lip, olardyń baǵyttary óte tar, birde-bir óńirlik BAQ-ty qamtymaıtynyn aıtty. Sony­men birge, jýrnalıster qaý­ymy­nyń kóp jaǵdaıda quqyǵy qorǵalmaıtynyn jet­kizdi. – Osyǵan oraı mende myna­daı usynys bar. Siz óńirlik BAQ-tyń múddesin qorǵaıtyn jańa alıans qurý ıdeıasyna qalaı qaraısyz? – dedi Álibek Áldeneı. Buǵan Dáýren Abaev: «Iá, mundaı alıans kerek dep oılaımyn. О́ńirlik jýr­nalıster alıansyn qurý usy­nysyn tolyqtaı qoldaýǵa bolady. Buǵan qosa, shynymen de memlekettik tapsyrys aıasynda ázirlenetin kontenttermen al­masatyn ýaqyt jetti. Biz bul kontentterdi óńirlerge berýge daıynbyz. Bul, ásirese, óńir­lik telearnalar úshin barynsha mańyzdy bolar edi», – deı kele, oblystyq ga­zet­ter­diń máselesine de toq­tal­dy. – Aldaǵy 21 qarasha kúni oblys ákimderiniń orynba­sarlaryn jınap, jınalys ótkizemin. Onda elimiz boı­y­n­sha qazaq jáne orys til­di 25 oblystyq gazet­ter­di je­­kemenshikke berý ne­me­se res­pýblıkalyq «Ege­men Qa­zaq­stan» men «Kazah­stan­sk­aıa pravda» gazetteriniń qu­­r­a­­­myna qosý máselesin tal­­qylaımyz. Sondyqtan da naqty sheshimdi aıta almaı­myn, – dedi mınıstr. So­ny­men qatar, ol kelesi jyl­dan bastap memlekettik tap­sy­rystyń tarıfin arttyratynyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bul BAQ úshin óte tıimdi bolmaq. – Mınıstrlik memlekettik tapsyrystyń baǵasyn ósirse, aımaqtyq BAQ-tyń qazanyna birshama mol qarjy túsip, áleý­mettik-ekonomıkalyq ahý­aly artady. Bul sizder úshin eń basty jańalyq dep esepteımin. Qazirgi tańda mı­nı­strlik tarıfke baılanysty egjeı-tegjeıli tekserý jumystaryn júrgizip jatyr, – dedi Dáýren Abaev. Munan bólek forýmda medıa salasynyń damýy, tele­arnalardyń kórermen sura­nysyn qanaǵattandyrý jaıy aıtyldy. Baıandama jasaǵan «Astana» arnasynyń bas dırek­tory Lázzat Tanysbaı medıa­keńistiktegi tabys kózi­niń negizgi bóligi sanalatyn jarnamaǵa toqtaldy. – Qazir telearnalardaǵy jar­namadan túsetin tabys 15 paıyzǵa tómendedi. Esesine qa­zaq tildi kórermen 82 paıyzǵa jetti. Kózi ashyq, kó­kiregi oıaý halyq arnalardan juldyzdar ómirin emes, qoǵamdaǵy shynaıy beınelerdi baıandaıtyn ónimdi kórgisi keledi. Men óz tájirıbeme súıenip aıtarym, qazir jurtshylyqqa jyldam aqparat pen boıamasyz tirlikti kórsetetin habarlar qajet, – dedi ol. Al reseılik «NTV» tele­arna­­synyń jýrnalısi Lılııa Gıldeeva halyqaralyq BAQ-tyń búgingi bet-beınesin sóz etti. Onyń pikirinshe, she­te­l­­­dik buqaralyq aqparat qu­­­ral­dary qoǵamdaǵy quby­lys­­ty tym ásirelep jet­ki­zý­ge qushtar. Olardyń basym bó­ligi kásibılikten góri, kóz­boıaý­­shylyq áreketterge jol be­redi. – Menińshe, árbir jýrna­lıst birinshi kezekte kásibine de­­gen qushtarlyǵyn, adal­dy­ǵyn kórsete otyryp, kó­rer­­­men men oqyrmanǵa shy­naı­y­lyqty kórsetetin habar taratýǵa umtylýy ke­rek. Kóp jaǵdaıda BAQ jas jýr­nalısterdi daıyndaý­da kem­shin túsip jatady. Máselen, «NTV» telearnasy jýrnalısti ju­mysqa qabyldamas buryn, onyń jazýyna basa mán berip, ju­mysty alyp kete alatynyna kóz jetkizedi. Bul – qazirgi qoǵamnyń talaby, – dedi L.Gıldeeva. Jalpy, aımaqtyq BAQ-tar fo­rým barysynda otan­dyq bu­q­aralyq aqparat qural­da­­­rynyń ózindik orny men ózek­ti máseleleri keńinen qoz­­­ǵalyp, qatysýshylar tara­py­­nan pikirler aıtyldy. Iаǵnı, Qazaqstandaǵy me­dıa­na­ryqtyń daǵdarys-me­ned­j­- menti, búgingi qoǵam­d­a­ǵy buqa­ra­lyq aqparat qu­ral­da­ry­nyń jurt­shylyqqa jylt etken ja­ńalyq taratýdaǵy j­a­ńasha úlgi­sin engizýdegi erek­sheligi baıandaldy. Forým barysynda Dáýren Abaev aqparattyq salany aı­ryqsha nazarda ustaý kez kelgen memlekettiń kókeıkesti má­se­lesi ekendigine toqtaldy. Mı­­nıstr­diń aıtýynsha, otan­dyq buqaralyq aqparat qu­raldaryn damytý, onyń ishin­de­gi aýqymdy baǵyt aımaqtyq medıa salasyn ilgeriletý bú­gin­gi kúnniń basty talaby bolmaq. – Osy oraıda Aqparat já­ne kommýnıkasııalar mı­nı­s­tr­ligi Elbasynyń tapsyr­ma­sy boıynsha óńirlik mass-me­­­dıany jańa deńgeıge kó­terý sharalaryn qolǵa alady, – dedi mınıstr. Sonymen qa­­­tar, ol uıymdastyrylyp otyr­­­­ǵan  búgingi kúngi forým atal­­­­­ǵan máselelerdi óńir­lik jýr­­nalıstermen birge tal­qy­lap, ózara pikir men tá­ji­rıbe almasýdyń tamasha múm­kin­dik ekenin aıtty. Jıyn sońynda elimizde­­gi óńir­­­­­lik BAQ ókilderiniń El­­­­ba­sy saıasatyn nasıhat­­taı oty­ryp, birlik pen tu­raq­­t­y­lyq­ty nyǵaıtýǵa eleýli úles qosyp kele jatqany til­ge tıek etilse, jýrnalıstıka salasyndaǵy jetistikter qa­shanda olardyń adal eńbeginiń arqasy ekeni atap kórsetildi. Talǵat RAIYMBEK, Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Muhtar Holdorbekov