Mennı Pakıao
Emmanýel Dapıdran «Mennı» Pakıao (58-6-2, 38 KO) jaıly bilmeıtin adam kemde kem. Ol 1978 jyly 17 jeltoqsanda Fılıppınniń Kıbave qalasynda týǵan. О́mirinde bolǵan qıyndyqtarǵa qaramastan sharshy alańda úlken jetistikterge jetken. Alǵash ret kásipqoı boksqa 1995 jyly qańtar aıynda eń mınımaldy salmaq dárejesinde shyqqan. Alǵashqy jyldyń ózinde-aq 11 qarsylasyn jeńgennen keıin salmaǵyn eki dárejege kóterdi. Barlyǵy segiz salmaq dárejesinde álem chempıony atanǵan birinshi ári qazirgi ýaqyttaǵy jalǵyz boksshy. Ol asa jeńil salmaqta (WBC, 1998-1999), ekinshi jeńil salmaqta (IBF, 2001-2003), jartylaı jeńil salmaqta (The Ring, 2003-2005), ekinshi jartylaı jeńil salmaqta (WBC, 2008; The Ring, 2008), jeńil salmaqta (WBC, 2008-2009), birinshi jartylaı orta salmaqta (The Ring; IBO 2009-2010), jartylaı orta salmaqta (WBO, 2009-2012, 2014-2015, 2016 qazirgi ýaqytta) jáne birinshi orta salmaqta (WBC, 2010-2011) álemniń birinshi boksshysy atanǵan. Sonymen qatar, Pakıao bokstaǵy karerasyn bastaǵannan búginge deıin barlyǵy 12 salmaq dárejesinde jekpe-jek ótkizgen. О́tken jyldyń 9 sáýirinde Tımotı Bredlımen judyryqtasqannan keıin bokstan ketetinin málimdegen bolatyn. Alaıda, sol jyldyń tamyz aıynda qaıta oralǵanyn habarlap, 5 qarashada sharshy alańǵa shyqty. Bul kúni ol WBO nusqasynyń álem chempıony ataǵy úshin Djessı Vargaspen aıqasyp, jeńiske jetti. Fılıppın sportshysynyń mansabyndaǵy eń aıtýly kezdesýlerdiń biri kishi Floıd Meıýezerge qarsy 2015 jyldyń 2 mamyrynda ótti. Álemdik BAQ betteri muny tipti, ǵasyr jekpe-jegi dep te jarııalap jatty. Bir aıta keterligi, Pakıao bul kezdesýde jeńilgenine qaramastan 120 mıllıon dollar aqsha aldy. Pakıao jaıly belgili tulǵalardyń pikiri de az emes. Solardyń biri, kópshiliktiń ystyq yqylasyna bólengen áıgili Maık Taıson kishi Floıdpen ótken kezdesýi jaıly óz oıymen bólisken: «Pakıao ylǵı da birinshi shabýyldaǵandy jaqsy kóredi. Soqqysy – myǵym, qorǵanysy – berik. Qandaı jaǵdaı bolmasyn Floıd buryn-sońdy bolmaǵan aýyr soqqylar alady. О́z basym Mennıge jankúıerlik etemin», – degen edi.Dennı Garsııa
Dennı Garsııa (32-0, 18 KO) – orta salmaqtaǵy áli jeńilip kórmegen juldyzdardyń biri jáne biregeıi deýge bolady. 1988 jyly 20 naýryzda AQSh-tyń Pensılvanııa shtatyndaǵy Fıladelfııa qalasynda týǵan. Ol birinshi jartylaı orta salmaqta jáne jartylaı orta salmaqta bokstasady. Birinshi jartylaı orta salmaqta WBC (2012-2015) jáne WBA (2012-2015) tujyrymdary boıynsha álem chempıony atanǵan. Sondaı-aq, jartylaı orta salmaqta WBC nusqasynyń qazirgi álem chempıony. Kásipqoı rıngke alǵash ret 2007 jyldyń qarasha aıynda jartylaı orta salmaqta shyqqan. Mansabyndaǵy aıtýly jekpe-jektiń biri 2011 jyldyń sáýir aıynda Neıt Kempbelge qarsy ótti. Amerıkalyq jyldamdyǵy men tehnıkasynyń myqtylyǵynan Kempbeldi 100-90, 99-91 jáne 98-91 esebimen jeńdi. 2012 jyldyń naýryz aıynda ol tórt salmaq dárejesinde álem chempıony bolǵan áıgili Erık Moralespen judyryqtasyp, tóreshilerdiń sheshimimen jeńiske jetti. Osylaısha, WBC tujyrymy boıynsha jańa álem chempıony atandy. Dál sol jyldyń shilde aıynda birinshi orta salmaqta WBA nusqasy boıynsha «sýperchempıon» Amır Hanmen birikken jekpe-jek ótkizdi. Tórtinshi raýndta ony eki ret nokdaýnǵa jiberip, eshkim kútpegen jeńiske jetti. Osylaısha, tıtýldarynyń basyn biriktirdi. Reseıdiń belgili sarapshysy Aleksandr Belenkıı onyń talantyna joǵary baǵa berip, jyly lebizderimen bólisti: «Garsııa – myqty boksshylardyń biri. Kópshiligi ony joǵary baǵalaıdy. Onyń kemshin tustaryn atap aıtý qıyndaý. Qaı qyrynan alyp qarasaq ta myqty. Saýatty qorǵana biledi, al soqqylary dál tıer bolsa, eseńgiretip jiberýi múmkin. Áıgili Amır Handy jeńgennen keıin onyń ataǵy kún sanap arta berdi. Kópshiliktiń aldynda belgili adamdardy jeńip, tanyla bastady. Máselen, Lýkas Mattıske qarsy kezdesýde oǵan eshkim senim artpaǵan edi. Biraq ol odan da basym tústi. Bir sózben aıtqanda Garsııa úzdikterdiń biri», – dedi boks sarapshysy.Kishi Kıt Týrman
Kishi Kıt Týrman (27-0, 22 KO) 1988 jyly 23 qarashada AQSh-tyń Florıda shtatyndaǵy Klırýoter qalasynda týǵan. 2015 jyldan beri WBA (Regular) belbeýiniń ıegeri. Ol kásipqoı boksta alǵash ret 2007 jyldyń qarasha aıynda birinshi orta salmaq dárejesinde shyqqan. 2008 jyly óziniń jetinshi jekpe-jeginde buǵan deıin jeńilis kórmegen Omar Beldi birinshi raýndta-aq sulatyp saldy. 2009 jyldyń sáýir aıynda qyzyq jaıt boldy. Meksıkalyq Fransısko Garsııamen aıqasy kezinde birinshi raýdta bir-birimen bastaryn soǵyp aldy. Nátıjesinde kezdesý sol jerden aıaqtalyp, uıymdastyrylmaǵan jekpe-jek retinde sheshim qabyldandy. Týrman mansabynda kóptegen jeńisterge jetken. «Anderdog» (jeńisten úmiti az sportshy) retinde qatysyp, talaı chempıondy jasqandyrǵan. Máselen, 2010 jyly Soltústik Amerıkanyń jáne AQSh-tyń chempıony Favıo Medınany utsa, 2012 jyly burynǵy AQSh chempıony Orlando Lorany, sondaı-aq jeńilip kórmegen Brendon Hoskınsti nokaýtqa túsirgen. Sol jyldyń 24 qarashasynda burynǵy álem chempıony Karlos Kıntarony tórtinshi raýndta-aq sulatyp túsirgen. Osy jeńilisten keıin Kıntaro mansabyn aıaqtaǵanyn jarııalady. 2013 jyly ol taǵy bir jeńilmegen sportshyny nokaýtqa jibergen. Orta salmaqta ótken jekpe-jekte 27 shilde kúni argentınalyq Dıego Gabrıel Chavesti jeńip, WBA tujyrymy boıynsha ýaqytsha álem chempıony atandy. Al 2013 jyldyń sońynda meksıkalyq Hesýs Soto Karasty esinen tandyryp, belbeýin qorǵap qaldy. Sonymen qatar, burynǵy álem chempıony Hýlıo Dıasty 2014 jyldyń 26 sáýirinde merziminen buryn jeńdi. Dál osy jyldyń jeltoqsan aıynda eshkimge ese jibermegen ıtalııalyq Leornardo Býndýdi (31-0-2) upaı boıynsha utqan.Kell Brýk
Kell Brýk (37-1, 25 KO) 1986 jyly 3 mamyrda Ulybrıtanııanyń Sheffıld qalasynda týǵan. О́z eliniń BBBofC nusqasy boıynsha jartylaı jeńil salmaqta (2009-2010), sondaı-aq IBF (2014-2016) nusqasy boıynsha álem chempıony atanǵan. Kásipqoı boksta reıtıngi tómen 16 jekpe-jek ótkizgen. 2008 jyly otandasy Barrı Djonsty 7-raýndta jeńip, Ulybrıtanııa chempıony atandy. 2010 jyldyń 12 naýryzynda polshalyq Kshıshtof Bıenıasty (39-3) 6-raýndta nokaýtpen jeńip, jartylaı jeńil salmaqta WBO nusqasy boıynsha qurlyqaralyq álem chempıony boldy. Al 2012 jyldyń naýryz aıynda brıtanııalyq Mettıý Hattondy upaı boıynsha jeńip, birinshi orta salmaqta IBF nusqasy boıynsha ınternasıonaldyq tıtýlyna qol jetkizdi. Brýk talaı jetistikterge jetken. 2013 jyldyń 26 qazanynda burynǵy álem chempıony Vıacheslav Senchenkony nokaýtpen utyp, IBF tıtýlyna mindetti úmitker atandy. Al 2014 jyldyń 16 tamyzynda buǵan deıin jeńilip kórmegen Shon Portermen kezdesip, atalmysh tıtýldy tartyp aldy. Aıta keteıik, onyń esimi qazaq jankúıerleri úshin Golovkın arqyly jaqsy tanys. Oǵan deıin eshkimge ese bermegen Brýk ótken jyldyń qyrkúıek aıynda orta salmaqta qazaqstandyq boksshydan ońbaı utyldy. Kezdesýdiń 5-raýndynda tehnıkalyq nokaýtqa túsken bolatyn. Bir eskere keterligi, alǵashqy tórt raýndta úsh tóreshi jeńiske brıtanııalyq laıyq degen sheshim qabyldaǵan.Tımotı Bredlı
Tımotı Bredlı (33-2-1, 13 KO) 1983 jyly 29 tamyzda AQSh-ta týǵan. Birinshi orta salmaqta (WBC, 2008-2009, 2011; WBO, 2009-2012), jartylaı orta salmaqta (WBO, 2012-2014, 2015-qazirgi ýaqytta) álem chempıony. Búgingi kúnniń úzdik sportshylarynyń biri. 2010-2016 jyldary álemniń myqty boksshylarynyń tizimine turaqty túrde kirip turǵan. Al Rýslan Provodnıkovqa qarsy kezdesýi jyldyń úzdik jekpe-jegi atandy. Buǵan deıin 12 márte tıtýldy aıqas ótkizgen. Onyń 11-inde jeńiske jetip, bireýinde ese jibergen. Mansabynda 11 álem chempıonymen kezdesip, jeńiske jetse, tek Mennı Pakıaoǵa eki ret utylǵan. Pound for Pound reıtınginde 3-orynǵa (2013-2014) deıin kóterilgen. Jartylaı orta salmaqta sharshy alańǵa alǵash ret 2004 jyldyń tamyz aıynda shyqqan. 2005 jyldyń 23 qyrkúıeginde kásibı bokstaǵy jekpe-jeginde meksıkalyq Fransısko Rıkonany upaı boıynsha utyp, WBC tujyrymy boıynsha jastar arasynda álem chempıony atanǵan. 2009 jyldyń 4 sáýirinde Tımotı WBO chempıony otandasy Kendall Holtpen birikken jekpe-jek ótkizdi. Alǵashqy raýndta Holt oǵan sol qolymen týra soqqy baǵyttap, kásibı mansabynda alǵash ret nokdaýnǵa jiberdi. Degenmen, myqtynyń aty myqty. Der kezinde esin jıyp, laıyqty qarsylasa bildi. Tóreshilerdiń sheshimimen upaı boıynsha jeńip, WBC jáne WBO tıtýldarynyń basyn biriktirdi. Daıyndaǵan Aıan Ábdýálı