Qudalyq

Byltyr ma, álde jyldyń basynda ma edi, Shymkentke qu­dalyqqa barǵam ǵoı. Qudanyń úıi­nen keıin aǵaıyndary jınalyp, kafede kútti. Qalanyń qaq or­tasyndaǵy kafege tús qaıta kel­dik. Kelgen jerimiz úlken toı­hana eken. Bir buryshynan osyn­daı qudalyq sııaqty kishi­girim toı isteıtinderge arnaıy zal ashyp qoıypty. Tórge jaı­ǵasyp, «alyń-keliń» bas­tala ber­gende daıashy jigitti sha­qy­ryp: «Jaqyn jerde meshit bar ma?» dep suradym. Ol oı­la­nyp qaldy. Esine túsire al­ma­dy-aý deımin: «Namaz oqıyn dep pe edińiz?» dep ózime suraq qoıdy. – Iá.. – Qazir osy zaldan shyq­sańyz, sol jaqqa qaraı dáliz bar. Sonyń tórindegi esikke kirseńiz, toı zalyna kiresiz. Edeni kilem. Búgin toı joq. Sol zalda oqyp alsańyz bolady... Keshke qaraı qudalyq qyzdy. Sóz sóıleýshiler de, bıleýshiler de kóbeıdi. Eki jaq bir-birin qımaǵandaı qaıta-qaıta mýzyka qoıǵyzyp, ortaǵa sekirip shyǵady. Qaıta-qaıta tost kóterý. Stakanyn ustap, stol aralaý... Bıdiń arasynda qanshama araq ishildi. Áıteýir, bári kóńildi, bári qyzý... Bir úlken aǵamyz shaqyryp alyp: «Qudalarǵa eskertshi, biz jaq endi qaıta berse... Áli aramyzda sonaý aýylǵa qaıtatyn adamdar bar. Jol uzaq, kún sýyq degendeı... Bá­rine rızamyz. Endi bata bersin bizge...» dep, jumsap jiberdi. О́zim de sham namazyn oqýǵa asyǵyp, syrtqa shyǵa almaı otyrǵanmyn. Lyp etip, syrtqa shyqtym. Basqa-basqa sham namazyn dál ýaqytynda oqý kerek. Sondyqtan aldymen namaz oqyp almaqqa álgi zalǵa bet aldym. Kirsem, dalada qas qa­ra­ıyp qalǵandyqtan bólme ishi eptep qarańǵylaý eken. Biraq, úlken-úlken terezeler­den kómeski jaryq túsip tur. Jan-jaqtan qorshaǵan oryndyqtardyń arasyna tura qaldym. Eki rakatty oqyp, endi sáj­dege bas qoımaqqa edenge eń­keıe bergenimde úlken zal­dyń esigi sart etip ashylyp, ishke bireýler apyl-ǵupyl kirip keldi. Ar jaqta mýzyka uryp tur. Kirgen boıda bireýi aı­qaıǵa basty. Alla ózi keshir­sin, namaz oqyp jatqanda qula­ǵyńdy jaýyp otyrmaısyń ǵoı. Onyń ústine týra janymda tur. Aıqaılap jatqan áıel adam. Jáne daýsyn tanıtyn da sııaqtymyn. – Eı, sen tamada balaǵa aıtsańshy... Boldy, qudalyqty aıaqtasyn... «Taǵy bir, bir bı...» dep, adamnyń ábden zyqy­syn shyǵardyńdar ǵoı... Mun­daı da qudalar bolady eken-aý... О́zimiz qudalyqqa barsaq qaı­týǵa asyǵyp otyramyz. Bular bolsa bylq etpeı áli otyr. Esh asyǵar emes qoı tegi... Sájdeden basymdy kóterip, tizerlep otyryp, qaıtadan sáj­dege bas qoıdym. Biraq daý­sym álsiz shyqty ma, álde ar jaq­taǵy mýzykanyń daý­sy basyp ketti me, esikten kir­gen­der meni estimedi de, burylyp ta qaramady. Erkek baıǵus aq­ta­lyp jatyr. Áıel tyńdar emes. – Bilmeımin. Qazir kir de, tamada balaǵa birden eskert. Mýzykany óshirsin... Endi qaıtyp qoımasyn. Qudalardy qaıtarmaı, sender ustap otyr­syńdar... Araq quısań, lákildetip ishe beredi... Boldy, aıaqtańdar qudalyqty... Araq ta qalmaı barady. Bilesiń be, eki-aq bótelke araq qaldy skladta... Nemeneńe jetisip lákildep júrsiń?.. Men myna jaqta janym shyǵyp, ólip baramyn... Sen júrsiń ana jaqta «Qudasha, bir bı, bir bı...» dep, adamnyń jynyn keltirip... Mundaı qysylmaspyn. Sájdeden turaıyn ba, joq pa degen oı keldi. Álde óstip jata bereıin be? Tursam, búldiremin-aý. Biraq amal joq qoı. Men Allaǵa qulshylyq jasap jatyr emespin be? «Allahý Akbar» dep, bul joly daýsymdy qattyraq shyǵaryp, týra qudaǵıdyń qulaǵynyń túbinen ornymnan tura berdim. Aıqaılap jatqan apaıdyń «Astapyralla» degen daýsy estildi de artynsha esik sart etip ashylyp, ekeýi umar-jumar dalaǵa atyp shyq­ty. Kózim kórgen joq, biraq esi shyqqan áıel erkekti basa-kók­tep, ústinen attap ótip ketti-aý deımin. Erkektiń de «Oıbaı» degen daýsy estilip qal­dy. Ar­tynsha esik sart etip jabyldy. Namazymdy oqyp bolyp, ishke kirsem, el jappaı bataǵa qol jaıyp jatyr eken... Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan» Jambyl oblysy