Jańa jyl qarsańynda Glýbokoe aýdanynyń ákimi Qalıhan Baıǵonysov bizge telefon shalyp, elimizdegi qurylys ǵımarattaryna asa sapaly, bir ózi birneshe kirpish ornyna júretin mıneral maqtadan jasalǵan materıaldardy jasaıtyn «IZOTERM”seriktestiginiń jumysymen tanysýǵa shaqyrdy. Aýdan basshysynyń sóz aýanynan ańǵarǵanymyz, elimizde mundaı asa sapaly otandyq ónimderdi shyǵaratyn kásiporyn joqqa tán eken.
Bizdi kásiporynnyń bas dırektory Andreı Cherepanov pen tehnıkalyq dırektor Aleksandr Kýshkarev qarsy aldy. Aýmaǵy atshaptyrym alyp zaýyttyń ishine endik. Bir kezderi bul jerde Ertis mys balqytý zaýyty bolǵan. On shaqty jyl buryn ol jabylyp qalǵan soń, atalmysh kásiporyn basshylary zaýyt ǵımaraty men Ulan aýdanynyń Qasym Qaısenov kenti mańyndaǵy ondaǵan gektar jerdi satyp alǵan. Al ol jerde maqta buıymdary zaýytyna asa qajet gabradıabas tasy óndirilip, untaqtalǵan soń materıal jasaýǵa qoldanylady eken. Kásiporyn basshylary «izoterm» materıalyn jasaý kúrdeli ekenin, oǵan fınol-smola, dalamıd, koks qajet ekeni, sonda ǵana óz ónimderiniń sapaly bolatynyn aıtty.
– Aldaǵy tamyzda zaýytqa 10 jyl tolady. Qazir bizde 320 adam jumys isteıdi. Shynyn aıtý kerek, jumys ońaı emes, oǵan ekiniń biri shydaı bermeıdi. Jalaqylary jaqsy, 70-80 myń teńge qaratady. Otandyq ónimge degen suranys keremet, tapsyrys birneshe aı buryn túsedi, sondyqtan ónimdi qaıda jiberemiz dep bas qatyrmaımyz. Fınol-smolany Reseıdiń Nıjnıı Tagıl qalasyndaǵy «Ýralhımplast» kompanııasynan, al koksty kórshi Altaı ólkesindegi Zarınsk qalasyndaǵy «Polıos» fırmasynan, oraıtyn plenkalardy Novosibir qalasyndaǵy «Astro» kásipornynan jáne О́skemendegi kásiporynnan alamyz, – dedi zaýyttyń bas dırektory A.Cherepanov.
– Tek turǵyn úı qurylysy emes, bizdiń mıneral-maqta buıymdary kásiporyndar men basqa da qurylysqa taptyrmaıtyn materıal. Baǵasy da qymbat emes, máselen, bir sharshy metr materıal 500 teńge turady. Kóldeneńi 5 santımetr bolatyn maqta eki kirpishti aýystyra alady. Kásiporyn kóldeneńi 5-20 santımetr bolatyn materıaldardy shyǵaryp jatyr. 20 santımetrdi tórtke kóbeıtseńiz, bir ózi 8 kirpishti almastyra alady degen sóz. Bul ónimder ǵımarattyń ishi men syrtyna da paıdalanylady. Ekologııalyq taza, jyly ári sapaly ónimder shyǵarý kólemin aldaǵy ýaqytta ulǵaıtsaq degen oı bar, – deıdi tehnıkalyq dırektor Aleksandr Kýshkarev.
Atqarylyp jatqan jumystar pýltpen basqarylady. Dál ortada alyp pesh tur. Bir jarym myń gradýs ystyqta balqıtyn gabradıabas tasy untaqtalǵan soń oǵan koks aralastyrylyp, fınol-smola qosylady eken. Al daıyn ónimder arnaıy qoımada saqtalyp, sosyn Qazaqstannyń barlyq óńirlerine temir jol arqyly jóneltiledi. Aıyna 20-25 myń tonna buıym shyǵaratyn kásiporyn aldaǵy ýaqytta óz qýatyn arttyrýdy kózdep otyr. Sebebi belgili, sapaly buıymdarǵa degen suranys kún saıyn artyp keledi.
Ońdasyn ELÝBAI,
jýrnalıst
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Glýbokoe aýdany