Osy kúnderi elimizdiń túkpir-túkpirinde azamattardy tirkeý máselesine qatysty quqyq qorǵaýshylar men zańger mamandar tarapynan túsindirý jumystary júrgizilip jatyr. Soǵan baılanysty L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdentteri arasynda da arnaıy saýaldama ótkizildi. Áleýmettik ǵylymdar fakýlteti dekanynyń stýdenttermen jumys jónindegi orynbasary Lıýdmıla Tıtıhmaeva usynǵan derekterge kóz júgirtsek, saýaldamaǵa qatysqan jastar, eń aldymen, tirkeý týraly málimetti túrli áleýmettik jeliler arqyly estip, bilgen.
Ýaqytsha jáne turaqty tirkeý týraly zań talabyna qatysty jeti suraqtan quralǵan saýaldamaǵa ýnıversıtet qabyrǵasyndaǵy akademııalyq toptyń stýdentteri qatystyrylǵan. Atap aıtqanda, jastardyń 35 paıyzy zań týraly aqparatpen, ata-analary arqyly qulaǵdar bolsa, 5 paıyzy tanystary men dostarynan, 5 paıyzy túrli derekkózder arqyly (páter ıeleri men ýchaskelik ınspektorlardan) habardar bolǵan. Sonyń ishinde, eń mańyzdysy ári eń kóbi – 55 paıyz jastar mundaı málimetterdi áleýmettik jelilerden oqyp, tanysqany belgili bolyp otyr.
Sondaı-aq, saýaldama barysynda keıbir jastar (10 paıyz) tirkelý týraly estigen soń, óz erikterimen zań jobasyna qyzyǵýshylyq tanytyp, ınternet arqyly tereńirek ári naqty málimetter bilýge ynta tanytqan. Al endi osy máseleniń túıinin tarqatýda aldymen kimniń kómegine júginesiń degen saýalǵa, stýdentterdiń 25 paıyzy ata-anasyna barýdy jón sanasa, 45 paıyzy kýrator men ýnıversıtettegi qujattandyrý bólimine nemese HQO-ǵa málimet alý úshin baratyndyǵyn aıtqan. Qalǵan 30 paıyzdyń jartysy bul jaǵdaıǵa qatysty máseleni ózi sheshetindigin bildirse, ekinshi jartysy tirkeýge qatysty problema týyndamaıtyndyǵyna senimdi ekendigin jetkizipti.
Saýaldamaǵa qatysqan stýdentterdiń 85 paıyzy tirkeýde turǵany anyqtalǵan jáne ózgeleri jaqyn kúnderi tirkeýge turýǵa qamdanyp júrgeni belgili bolǵan. Sonyń ishindegi jastardyń 5 paıyzynda bul másele boıynsha belgili bir deńgeıde suraq bar eken. Al endi sol 5 paıyzdyq máseleni egjeı-tegjeıli talqylap, tarazylap kórsek. Suraqqa jaýap berýshilerdiń birqatary, ýaqytsha tirkeýge turý úshin páter ıeleriniń el aýmaǵynda jarty jylǵa deıin bolmaıtyndyǵyn baıandaıdy. Sol sııaqty, tabylǵan páter ıeleriniń keıbiri stýdentti ýaqytsha tirkeýge turǵyzǵany úshin tólenetin kommýnaldyq tólemderden qaýiptenetindigi belgili bolǵan.
Qalaı bolǵanda da, sońǵy kúnderi jaǵdaıdyń jaı-japsaryn jón-josyǵymen elge ekshep túsindirý maqsatynda quqyq qorǵaý organdary ókilderi osy baǵyt boıynsha belsendi jumys júrgizýde. Kez kelgen saýalǵa halyq kóp jınalatyn qoǵamdyq oryndar men HQO sekildi mekemelerde mamandar jaýap berýge ázir ekendigin de aıta ketkenimiz jón.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»