Qazaq – toıshyl halyq. Án men kúıdi aqtaryp, «týǵanda dúnıe esigin ashady óleń, óleńmen jer qoınyna kirer deneń» degendeı, sáldeı merekeni kól-kósir qýanysh etip atap ótetini bar. Álem elderin tyqsyryp, tarynyń qaýyzyna syıǵyza keýdesin kergen daǵdarys degenińniń ózi qazekeme kelgende esikten syǵalap «qaıdan keldimge?» túsetindeı...
Qazaqstanǵa alǵashqy bolyp kelgen sheteldik kompanııalardyń biri «TeńizShevroılda» qyzmet etetin bir amerıkalyq «jer betinen qazaqtaı baýyrmal halyqty kórmeppin. Bular jurt úshin jumys jasaıdy, biriniń balasyn biri úılendirip, biriniń toıyn biri jasap beredi. Jalaqysyn alǵan boıda aǵaıyn-týys, dos-jarannyń toıyna aparady, al óz úıinde toı bolsa, olar qaıta jınap ákeledi» degen eken. Iá, taǵdyr qazaqty toıdan aıyrmasyn!
Qazir kez kelgen toı-merekeni, balanyń tusaýkeseri men súndet toıynan bastap, ártúrli mereıtoılardy, kelin túsirip, qyz uzatýdy, kelinniń betasharyn shańyraqta, otbasynda emes, meıramhanalarda jasaý ádetke aınaldy. «Shańyraqtan uly ne bar? Kelinniń betin shańyraqta ashqan durys qoı» degen pikirler de aıtylyp qalyp jatyr. Durys ta shyǵar, biraq... meıramhanalarda jasalatyn tek toı ǵana ma?
Qaıtqan adamnyń úshi, jetisi, qyrqy men júzi, jyly, eske alý sadaqalaryn da meıramhanalarda atap ótedi, quddy kisiniń qaıtys bolýyn meıram etkendeı... Al ertesine kúni keshe Quran oqylyp, óli rýhyn rızalaımyz degen qasıetti orynda araq-sharap ishilip, dańǵaza áýenge julqyna bılep, tipti, nebir soraqy qylyqtarmen jurt nazaryn ózine aýdarǵan alqyn-julqyn bıler uıymdastyrylyp toı bolyp jatady. Osyndaıda óliler rýhyna baǵyshtalar sadaqalarmen ózge de eske alý sharalaryn uıymdastyrý úshin arnaıy hatymhanalar nemese basqa bir oryndar bolsa jáne mundaı oryndar meshit jandarynan ashylsa, meshitti qarjylandyrýǵa sebi tıer me edi degen oı keledi.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy