Iogan Shıltberger, kóne bavar jaýyngeri: Uly Tatarııada (qazaq dalasy) boldym. Olar nan jep, sharap ishpeıdi, onyń esesine bıe men túıe sútin ishedi. Keń jaıylymda ózderiniń bar baılyǵyn artyp alyp, qatyn-bala, mal-múlkimen kóship-qonyp júredi. Olar óz handaryn aq kıizge otyrǵyzyp, úsh ret joǵary kóteredi. Joryq kezindegi azapty taýqymetke sondaı kónbis.
* * *
Petr Pallas, saıahatshy nemis ǵalymy: Qazaqtar qan tógýge qushtar emes, bireýdi óltirgennen góri, tutqynǵa alǵandy táýir kóredi. Adal qyzmet etken qulǵa qaıyrymdy…
* * *
Genrıh Klaprot, qytaıtanýshy ǵalym: 1806 jyldyń kúzi men jazynda Ertistiń joǵary aǵysyn boılap, tómengi Zaısan nur kóline deıin barǵan saıahat kezinde kún saıyn qazaqtardy keziktirdim. Azdap túrki tilin biletindigim Orta júz qazaqtarymen sóılesýime septigin tıgizdi. Keıinrek basqa eki júzdiń qazaqtarymen kezdeskenimde, olardyń dıalektisiz, bir tilde sóıleıtinderine kózim jetti. Qazaq tili olardyń túrki halqy ekenin dáleldeıdi.
* * *
Adolf Iаnýshkevıch, polıak zertteýshisi: …Qazaqtyń oılaý qabiletiniń keremettigine barǵan saıyn kózim jetti. Ár qazaq óz sharýasyn jete túsindiredi. Tipti, balalarynyń aqyly erte tolysady. …Birneshe kún buryn ózara daýlasqan eki partııanyń qaqtyǵysyna kýá boldym. Sonda Demosfon men Sıseron týraly ómiri estimegen sheshenderge tań qalyp, qol soqqanmyn. Sonda bular taǵy, jabaıy bolǵany ma? Jo-joq! Imandaı syrym! Táńirim boıyna osynshama qabilet darytqan halyq órkenıetke jat bolyp qalýy múmkin emes.
Derekter ınternet derekkózderinen alyndy