OPEK kótergen baǵany AQSh tómendetip jatyr

2017 jyldyń 1 qań­tarynan bastap OPEK pen oǵan kirmeıtin ózge de munaı eksporttaýshy elder munaı óndirisi kólemin jyl ortasyna deıin táýligine 1,2 mln barrelge azaıtý týraly ortaq kelisimge kelgen edi. Uıymnyń málimetinshe, búginde atalǵan kórsetkishtiń 90 paıyzy oryndalǵan. Sonyń ishinde Saýd Ara­bııasy, Irak pen Birik­ken Arab Ámirlikteri josparly kórsetkishti oryndap tastasa, ótken aptada Reseı ózine tıesili 600 myń barreldiń 300 myńyn qysqartqa­nyn málimdedi. Kerisinshe, Lıvııa men Nıgerııa atal­ǵan kelisimdi áli oryndamaı otyr. Al táýligine 20 myń barrel qysqartatyn bo­lyp kelisken Qazaqstan qań­tar aıaqtalmaı jatyp ón­di­risti jeltoqsandaǵy kór­setkishpen salystyrǵanda 30 myń barrelge azaı­typ, uıym aldyndaǵy min­det­temesin artyǵymen oryn­dap tastaǵan. Bul týraly elimizdiń Energetıka mı­nıstri Qanat Bozymbaev jýr­nalısterge bergen suh­batynda aıtqan edi. Al ótken aptada Elbasynyń qa­byl­daýynda bolǵan mı­nıstr jańa tapsyrma al­dy. Prezıdent Nursultan Nazarbaev oǵan bıyl mu­naı óndirisin kóbeıtýdi tap­syrdy. Osylaısha, elimizdiń bas energetıgi bir jaǵynan OPEK shartyn saqtaı oty­ryp, ekinshi jaǵynan otan­dyq munaı óndirisin qaıta kúsheıtýge bekinip otyr. Halyqaralyq energetı­ka­lyq agenttiktiń máli­metinshe, OPEK elderi mu­naı óndirisin qańtar aıyn­­da kelisimshartta kór­setil­gen kórsetkishten 90 pa­ıyz­­ǵa azaıtyp úlgeripti. Osy­­laı­sha, munaı óndirisi qań­tar aıynda táýligine 1 mln barrelge qysqaryp, jal­­py óndiris kólemi qa­zir 32,06 mln barrelge te­­ńest­i. Al jyl basyn­da shı­ki­zat naryǵyna ja­saǵan boljamynda AQSh-tyń Goldman Sachs ınves­tısııalyq banki munaı óndirisin azaıtý týraly OPEK+ (uıymǵa múshe jáne oǵan kirmeıtin eksporttaýshy elder) kelisiminiń 84 pa­ıyzǵa oryndalatynyn habarlaǵan edi. Jalpy, bank maman­darynyń pikirinshe, 2018 jylǵa deıin naryqtaǵy bul ekiudaıylyq saqtal­ǵany­men, jyl ortasyna deıin qara altyn quny barreline 59 dollardy mańaılap qalýy tıis. 1 qańtarda kelisimshart kúshine engennen keıin na­ryqtaǵy munaı baǵasy edáýir kóterildi. Jyldy 50 dollardyń ústinde qory­tyndylaǵan Brent markaly munaı aınalasy bir aıdyń ishinde 10 paıyzǵa de­ıin kóterilip, qańtardyń so­ńynda 57 dollarǵa de­ıin jetti. Alaıda, OPEK+ el­deriniń óndiristi azaıt­qanyn óz upaılaryna tıim­di paıdalana bilgen AQSh ener­getıkalyq kompa­nııa­­­lary óndiristi eselep art­­­tyr­dy. Amerıkalyq Baker Hughes agenttiginiń máli­metinshe, qazirgi tańda AQSh-ta jumys istep tur­ǵan burǵylaý quryl­ǵy­lary­nyń sany 2015 jyl­dyń qara­sha­synan bergi re­kord­tyq kór­setkishke jet­ken. Iаǵnı, AQSh shı­kizat naryǵyn­da ózi­niń ornyn belgileı bas­tady. Investorlardyń OPEK+ kelisimine bir kez­deri senimsizdikpen qara­ǵany da osy edi. Eýra­zııa­­lyq keńistikte óndiris azaı­tyl­ǵanymen, esesine AQSh-tyń taqtatas mu­naıy na­ryqtaǵy úlesin art­tyrý­da. Bul, árıne, OPEK-tiń jos­paryna qaıshy kelip tur. Naryqtaǵy usynystyń kóp­tigin joıý úshin óndiristi azaı­typ, usynys pen sura­nystyń tepe-teńdigin orna­typ baǵany qalypqa kelti­re­miz degen OPEK elderine endi AQSh óndirisi kedergisin keltirýde. Máselen, keshe ǵana OPEK uıymynyń aı saıynǵy esebinde óndi­ris kóleminiń azaıtylýy jos­pardan artyq orynda­lyp jatqany aıtylǵany­men, baǵa kerisinshe, apta basyn­da ótken apta sońyn­daǵy kórsetkishten arzan­dap, 55,80 dollarǵa deıin quldyrady. О́ıtkeni, AQSh óndiriske qarqyn berýde. Teńgeniń dollarǵa shaq­qandaǵy baǵamyna negizgi áser etýshi faktor munaı bolsa, óz kezeginde munaıdyń qunyn belgileýde dollardyń ózindik qunynyń mańyzy joǵary. Commerzbank sarapshysy Karsten Frıtch­tiń pikirinshe, 57 dollar­lyq mejeni saqtap turý úshin qazirgi tańda shıkizat naryǵy daıyn. Alaıda, Tramp prezıdenttiginiń al­ǵash­qy kúnderinen bastap qor naryǵynda dollar baǵa­­mynyń turaqsyzdyǵy qara altyn baǵasyn bir oryn­­ǵa turaqtatpaı otyr. Eger jyl ortasyna deıin dol­­lar óz ornyn taýyp, tipti ny­­ǵaıa túsetin bolsa, munaı baǵa­­sy áli de kóterile túsýi tıis. Salystyrmaly túr­de 2017 jyl shıkizat nary­ǵy úshin jaıly bol­maq. Halyq­aralyq energetı­ka­lyq agenttik qara altyn quny 57,5 dollar bolady deıdi. Al Goldman Sachs ınvestısııalyq banki bul kórsetkishti 59 dollarǵa deıin kótergen. Jyl basyn­da «Samuryq-Qazynanyń» ja­sa­ǵan joramalynda munaı baǵasy 50-52 dollar ara­lyǵynda aýytqıdy delingen. Degenmen, bul joramal­dyń aqıqattan alshaq ekeni qazirdiń ózinde baıqalýda. Sarapshylardyń pikirin­she, baǵa endi 54 dollardan túspeýi tıis. Qalaı degende de, Qazaq­stan ekonomıkasy mundaı ssenarıılerdiń órbýine daıyn. Olaı deıtinimiz, dúı­senbide Ulttyq ekono­mıka mınıstri Tımýr Súleı­menov Úkimette 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan bıýd­jet­tiń naqtylanǵan nusqasyn tanystyrdy. Onda aldaǵy jyly IJО́ ósimi 2,5 paıyz bolady deýmen qatar, mu­naı baǵasy 50 dollarmen bel­gilengen. Al teńgeniń dol­lar­ǵa shaqqandaǵy baǵamy 330 dep bekitilgen.