Nursaı sýǵa keneldi

Sý keldi! Osy bir sózdi talaı adam qaıtalaǵan shyǵar. Jáne bul sózdiń mán-maǵynasyn sol adamdardyń bári tereń túsinip, jete uǵynǵan da shyǵar deımiz... Nursaı aýylynyń ornalasqan jeri tep-tegis dala. Aýyldyń shetine shyǵyp, aıdalaǵa qarasańyz, kóz toqtatatyn túk joq: sonaý alysta aspan kógimen ushtasyp, dóńgelenip jatqan mıdaı jazyqtyq. Jáne ol dalanyń sheti men shegi joqtaı kórinedi. Qadalatyn bir qaraıǵan bolmaǵan soń kóz de talady. Al osy aıdaladaǵy kez kelgen tosyn noqat birden kózge túsedi. En dalada ósken balalar mundaı noqattyń neniń sulbasy ekenin sol alystan birden ańǵarady. О́ıtkeni, olar bul dalada ne júretinin, ne ósetinin jaqsy biledi. Bul dalada ózen, kól, taý, orman degen atymen joq. Sonaý aýdan ortalyǵy Qaztalovkanyń janyndaǵy Saryózen de kepkeli qashan. Tipti, buryn osy ózenniń sýy arnasyna syımaı shalqyp aǵyp, nebir kólikterdi túbine batyryp alatynyna qazir sený de qıyn. Bala kúnimizde bizder úshin bul ózenniń túbi joqtaı kórinetin, onyń tereńinde apandaı kózder barlyǵy týraly, sýǵa shomylýshylardy tartyp áketetin osy bulaq ıirimderi jóninde talaı shytyrman áńgimeler estıtin edik. Qus bitkendi ıirgen balyǵy qandaı edi... Iá mundaı ózenderdiń tartylýynyń syry adamdardyń salǵyrttyq isiniń sal­dary deımiz ǵoı. Kórshiles elderden bas­taý alatyn talaı ózenderdiń baǵy ashyl­maı qaldy. Solaı bola tursa da, biraq el azamat­tarynyń sýdyń tarshylyǵyn kórme­geni jón. Sýdyń qadirin aýyl adam­dary túgil jaıly páterlerde turatyn tur­ǵyn­dar da jaqsy biledi. Sondyqtan qala­daǵy, ıakı qyrdaǵy bolsyn barlyq halyq­ty sýmen qamtamasyz etý úshin Úki­met bul isti qolyna aldy. Sóıtip, aýyl adam­­dary úshin sý jetti, ıaǵnı «Aq bulaq» baǵ­dar­la­ma­synyń arqasynda móldir sý keldi. Kádim­gi aýyz sý. Ony aýyldyqtar qazir ba­qyt sýy deıdi. Rasynda solaı. Sý – tirshilik kózi. Bul sapaly aýyz sýǵa el halqy, onyń ishinde nursaılyqtar Elbasynyń qam­qor­lyǵy arqasynda qol jetkizdi. «Qazaq­stan Respýblıkasynyń 2020 jylǵa deıingi strategııalyq damý jospary týra­ly» Memleket basshysynyń 2010 jylǵy 1 aqpandaǵy Jarlyǵyn jáne 2011 jylǵy «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» atty Joldaýyn júzege asyrý maqsatynda el Úkimeti 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan «Aq bulaq» baǵdarlamasyn bekitken bola­tyn. Sodan beri el Úkimeti Elbasynyń tap­syr­masy boıynsha sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin damytý jónindegi «Aq bulaq» baǵdarlamasyn júzege asyrý­da. Baǵdarlama 2020 jylǵa deıingi kezeń­ge ar­nalǵan jáne ol respýb­lıka­nyń eldi mekenderiniń barlyǵyn aýyz sý­men jab­dyqtaýǵa baǵyt­talǵan. Elbasy N.Nazarbaev «Nur Otan» partııasynyń XIV sezinde: «2017 jylǵa qaraı elimizdiń barlyq qala­lary­nyń 90 paıyzy sýmen jab­dyqtaý­dyń or­ta­lyq júıesimen qamtylady, 30 myńnan astam kommýnaldyq jeli qaıta jańar­ty­lady», – dep atap kórsetken bolatyn. Búginde bul aıtylǵandardyń bári júze­ge asyp otyr. Sonaý jer túbindegi Nur­saı aýylyna sapaly aýyz sý barady degen­ge ol eldi mekendegi adamdar kóp sene qoı­maı­tyn. Qazir senim kúsheıdi. Ár úıge sa­pa­ly aýyz sý kelip tur. Osy­nyń aldynda Qaztalov aýdany gazben jab­dyqtalǵan edi. Barlyq úıge kógildir otyn jetip, jurt ot jaǵýdyń, kúl shyǵarýdyń azaby­­nan qutyl­dy. Bárinen buryn endi úıdi jyly­tý men tamaq daıyndaýdyń oń­taı­­lan­­ǵany adamdarǵa orasan jeńildik pen sha­t­­­tyq týǵyzdy. Bul jaqtyń aýa raıy da qo­l­a­ı­syz­daý: qysta sýyq, jazda ys­tyq. Jol qat­y­nasy óz aldyna máse­le. Son­daı­da bu­ryn qysta otyn úshin kómir jet­kizý degen alyn­­bas asý bola­tyn. Jáne alys­tan tasy­la­tyn kómirdiń baǵasy ýdaı qym­bat edi. Endi, mine, aýyldyqtardyń esh ýaıy­my joq. Kógil­dir otyn da, sý da bar. Aýdan áki­mi úsh qa­batty mektepti kúrdeli jón­deý­­den ót­kizip, ishi-syrtyn aınadaı etip jóndep berdi. Endi kóp uzamaı oblys ortalyǵynan bas­talǵan tas jol aýdan ortalyǵyna da jetip, odan ári Nursaı aýylyn basyp ótpek. Son­da Keńes zamanynda bul jaqqa kelmegen as­falt jol da tóselip, órkenıettiń tórine esik ashylǵandaı bolmaq. Osy ózgeristerdi kórgen bireý, aýyl múlde ózgeripti ǵoı dep tamsanyp qoımapty. Sonshama ne boldy dep surasa, ol: Aýyldaryńda balmuzdaq ta saty­latyn bolypty ǵoı», depti. Sol aıt­qan­daı, qazir aýylda sý da bar. Endi aýyl­dyń al­tyn­daı saf taza aýasy men aýra­sy, janǵa shıpa eti men qymyzy, jańa órke­nıetti tur­mysy eshkimdi de beıjaı qaldyra qoımas. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan» Batys Qazaqstan oblysy