Astana abattanǵan saıyn qazaq qanattanǵan keremet kezdi bastan keshýdemiz. Ajar-kórki kóz arbaǵan qalamyzǵa dos súısine, dushpan kúıine qaraıdy. Qudaı qýanyshymyzdy kóp kórmesin deńiz.
Al, endi osy erteńi nurly elordamyzdyń taǵylymdy tarıhy qaı zamandardan tamyr tartady? Jeti yqylymnan jetken derekter men dáıekterge júgingen ǵalymdarymyz Esil-Nura eki sýdyń en jaǵasyn ejelden el jaılaǵanyn aıtady. Eń bastysy, olar oıda-qyrda mal baǵyp, aıran urttap, qoı qurttap qana kún kórmegen. Aryq qazyp, astyq ósirgen. Qalalar salyp, sý qubyryn tartqan. Aqsha shyǵaryp, qolónershilikpen aınalysqan. Aınalasyndaǵy jurtpen alys-beris jasaǵan. Qazba jumystary barysynda tabylǵan qundy jádigerler bul ólkeni mekendeýshiler mádenıetiniń qanshalyqty joǵary bolǵandyǵyn boljaýǵa múmkindik beredi. Arheologtar arshyp jatqan anaý Bytyǵaı, mynaý Bozoq sonyń aıǵaǵy.
Aqordaly Astanadan atshaptyrym jerdegi Taıtóbeńiz de tarıhtyń talaı syryn búgip tur. Arǵy-bergi zertteýshilerdiń alǵa tartqan aıǵaqtaryna súıensek, siz ben biz etımologııasyn san saqqa júgirtip júrgen Aqmola ataýynyń shyǵý tórkini sol tóbeniń ústinde qırandysy qalǵan kóne qorǵanmen baılanysty kórinedi. Saıyn Saryarqanyń tórt tarap tóńirekti toǵystyrar tusynda turǵyzylǵan qamal tórindegi altyn taqta otyryp ata-babalarymyz alys-jaqynǵa bılik etken. Ǵun tilinde «Aq» – Batys, «Mola» – qamal uǵymyn bildirgen eken. Sonda astaryn taptyrmaǵan Aqmolańyz «Batystaǵy qamal» bolmaı ma?!
Taıtóbeden taıaq tastamdaǵy aýyldarda Reıhstagta jeńis týyn jelbiretken qaharman Raqymjan Qoshqarbaev pen aspanda jaýmen aıqasqan batyr ushqysh Talǵat Bıgeldınovtiń kindik qany tamǵan.
Baǵalaı bilsek, Qazaqstannyń bas shahary boı túzegen qasıetti baıtaqtaǵy baǵzydan qalǵan baǵanaly orda – osy Taıtóbe. Endeshe, ol Táýelsiz elimizdiń onomastıkalyq kartasynan laıyqty ornyn oıyp alýǵa tıis.
Tarıhtyń tábárigindeı Taıtóbe Aqmola oblysyna qarasty Selınograd aýdanynyń aýmaǵynda ornalasqan. Keshegi keńestik kezeńde Kompartııa kósemderi alaýlatyp-jalaýlatqan tyń ıgerý saıasatynyń halqymyzǵa tıgizgen paıda-zııanyn tarazyǵa tartpaı-aq qoıalyq. Bári belgili. Buǵan deıin de jan-jaqty jazylǵan. Biraq Selınogradtyń jany siri eken, súldesin súıretip áli keledi. Sondyqtan, kóp sóılep sozbaı, uzyn sózdiń qysqasyna kóshsek: búginde bárimizdiń qulaǵymyzǵa túrpideı tıetin Selınogradtyń atyn eren eldigimizdiń belgisindeı Taıtóbege aýdaryp bersek, ıaǵnı aýdan atyn Taıtóbe dep ózgertsek, bitken istiń biri bolar edi.
Tarıh qapııada ketken qatelikterdiń túzetilgenin qalaıdy.
Talǵat BATYRHAN, «Egemen Qazaqstan»