Keshegi Úkimet otyrysyn ashqan Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev Jambyl oblysynda ótkizilgen oqý-jattyǵýlaryn uıymdastyrý kezinde qar kóshkini saldarynan qaza tapqan áskerı qyzmetkerlerdiń otbasylaryna kóńil aıtty. Sonymen qatar, osy másele boıynsha úkimettik komıssııanyń habarlamasyn tyńdady.
Habarlama jasaǵan Qorǵanys mınıstri Sáken Januzaqov ár otbasyna qaza tapqan áskerılerdiń bes jyldyq jalaqysy kóleminde (orta eseppen 4-7 mıllıon teńgeden) ótemaqy tólenetindigin aıtty. Sondaı-aq, qaza tapqan jaýyngerlerdiń otbasymen kezdeskendikterin, jaraly bolǵandardyń jaǵdaıy týraly aıtyp berdi.
– Aıdyń-kúnniń amanynda jeti birdeı adamdy joǵalttyq. Onyń sebepteri egjeı-tegjeıli zerttelýi kerek, – dedi Premer-Mınıstr.
Otyrysta kún tártibinde birinshi bolyp «2017-2019 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» Zańdy júzege asyrýǵa baılanysty Úkimet qaýlysynyń jobasy qaraldy. Osy másele boıynsha baıandama jasaǵan Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov jergilikti atqarý organdaryna maqsatty transfertter esebinde 377,3 mıllıard teńge bólinetinin, 2017 jylǵa basymdyq berilip otyrǵan respýblıkalyq bıýdjettik ınvestısııalar kólemi 250,1 mıllıard teńgeni quraıtynyn aıtty. Sondaı-aq, basqa da máseleler boıynsha bólinetin qarjy kólemin atap ótti.
B.Sultanovtyń aıtýynsha, 2016 jyldyń respýblıkalyq bıýdjetinde qalyp ketken 1,5 mıllıard teńge sáıkes baǵdarlamalarǵa bólinetin bolady.
Maqsatty transfertterdi der kezinde bólý úshin kelisimder keshiktirilmeı jasalýy tıis. B.Saǵyntaev tıisti organdarǵa atalǵan máselelerge baılanysty tıisti tapsyrmalar berdi.
Úkimet otyrysynda qaralǵan negizgi másele kóktemgi sý tasqynyna daıarlyq jaıy boldy. Bul másele boıynsha birneshe mınıstrdiń jáne oblys ákimderiniń habarlamalary tyńdaldy.
Aldymen sóz alǵan Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov elimizdiń alty oblysynda sý tasý qaýpi bar ekendigin atap ótti. Onyń aıtýynsha, qalyń jaýǵan qarǵa baılanysty Aqmola, Aqtóbe, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystarynda sý tasqynynyń bolý qaýpi boljanyp otyr. Osyǵan oraı 918 eldi meken, 1,5 myń shaqyrymnan astam avto jáne temir jol táýekel aımaǵyna engizildi.
Qazirgi kúni sý tasqynynyń aldyn alý sharalary júrgizilýde. Turǵyn úılerdi sý basyp ketpes úshin 6,2 mıllıon tekshe metr qar shyǵarylǵan. 8 myń tonna janar-jaǵar maı, 180 myń tonna ınertti materıaldar, 829 myń qap jáne 10 tonna jarylǵysh zattar qory jasaqtalypty. Jergilikti ákimdikter bıýdjetterinde tótenshe jaǵdaılarǵa arnalyp 20 mıllıard teńge qarastyrylǵan.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary orynbasary Qaırat Aıtýǵanov óz sózinde gıdrotehnıkalyq qurylymdardyń jaǵdaıyna toqtalyp ótti. Onyń aıtýy boıynsha, «Qazsýshar» RMK esebinde 2177 gıdrotehnıkalyq qondyrǵy bar. Onyń 78-in sý qoımalary, 83-in sý toraptary, 26-syn bógender, 1990-yn basqa qurylǵylar quraıdy. Olardaǵy sý paıdalaný rejimderin retteý maqsatynda tıisti mamandardan quralǵan komıssııa jumys isteýde.
Q.Aıtýǵanovtyń aıtýynsha, Shardara, Kırov, Buqtyrma sekildi Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda ornalasqan iri sý qoımalary qazirgi kúni óz deńgeıiniń 75-80 paıyzynda sýǵa tolyp tur. Eger sý kólemi kóbeıe beretin bolsa, bulardaǵy sý birte-birte bosatylatyn bolady.
Sý resýrstary komıtetiniń basseındik ınspeksııalary jergilikti tótenshe jaǵdaılar organdarymen birlese otyryp, 766 gıdrotehnıkalyq qondyrǵynyń jaǵdaıyna arnaıy zertteýler júrgizgen. Endi qalǵan 275 osyndaı qondyrǵy sáýir aıynda tekserýden ótetin bolady. Tekserýden ótken qondyrǵylardyń 27-siniń jaǵdaıy qanaǵattanǵysyz dep tanylǵan.
Osy másele boıynsha qosymsha habarlama jasaǵan Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev kóktemgi sý tasqynynyń jaǵdaıy qalaı bolatyndyǵy týraly aldyn ala boljam jasalǵanyn, osy boıynsha sýdyń kelýi byltyrǵy jylǵyǵa qaraǵanda, edáýir joǵary bolatyny anyqtalǵanyn aıtyp ótti. Bul jónindegi naqty boljam naýryz aıynyń birinshi onkúndiginde shyǵarylatyn bolady.
Premer-Mınıstr Energetıka mınıstrliginiń bul jónindegi jumystaryna qoldaý bildirdi. Kóktemdi kútip máselege kózjumbaılyqpen qarap otyra bermeı, jaǵdaıdy aldyn ala zertteý is-áreketterdi júıeli jumyldyrýǵa yqpal etetinin aıtyp ótti.
Kún tártibine qoıylǵan taǵy bir másele – ústimizdegi jyldan bastap engiziletin mindetti medısınalyq saqtandyrý jaıy. Osy másele boıynsha baıandama jasaǵan Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov atalǵan másele boıynsha qabyldanǵan zańǵa engiziletin jańa ózgeristerdiń jaıyn aıtyp berdi.
Úkimet otyrysyn qorytyndylaǵan Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev bıylǵy jaýǵan qar kólemi qalypty normadan áldeqaıda kóp ekenin eskerte kele, kóktemde bolýy yqtımal sý tasqynyna tıisti mınıstrlikter men ákimdikter qazirden bastap jan-jaqty daıyndalý qajettigin atap ótti. Sonymen qatar, bul máseleniń jyl saıyn sóz bolatynyn, ıaǵnı bizdiń áli kúnge deıin oqıǵanyń izin qýyp kele jatqanymyzdy eskerte kele, kóktemgi sý tasqynyna ázirlik sekildi máseleni birjolata jan-jaqty qarastyra otyryp sheshý joldaryn belgileý máselesi týraly sóz qozǵady.
– Biz osy iske jylma-jyl mıllıardtaǵan teńge bólip, daıyndyq jumystaryn júrgizemiz. О́kinishke qaraı, máseleni tolyqtaı sheshken emespiz. О́ıtkeni, naq osy tabıǵat qubylysynan adamdar qaza taýyp jatyr. Adam ómiri bárinen de qymbat. Ol aqshamen eseptelmeıdi, – deı kele, endigi kezekte qystaǵy qalyń jaýǵan qardy, osydan bolýy yqtımal kóktemgi sý tasqynyn ustap qalyp, ony aýyl sharýashylyǵyna paıdalaný joldaryn qarastyrý qajettigin atap kórsetti.
Úkimet otyrysy sońynan shaǵyn baspasóz máslıhaty uıymdastyryldy. Onda sóz alǵan Qorǵanys mınıstriniń orynbasary Talǵat Muhtarov Jambyl oblysynda áskerı oqý-jattyǵýlary kezinde jaýyngerlerdiń qaza tapqan oqıǵalaryna qaıta bir toqtala kele, osydan qorytyndy shyǵarýdyń alǵashqy sharalarynyń biri retinde Qorǵanys mınıstriniń polk komandıri Biralınov pen shtab bastyǵy Sholbekovti qyzmetterinen bosatý týraly sheshim qabyldaǵanyn málimdedi.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»