Qazaqstanda 2433 kásiporyn dýaldik bilim berýdi qolǵa alǵan, onda 80 mamandyq pen 160 sanat boıynsha 27 myń stýdent tájirıbeden ótýde, dep jazady palata.kz.
«Atameken» QR Ulttyq kásipkerler palatasynda Germanııanyń Trır qalasy Qolóner palatasymen seriktestik jobasy aıasynda «Bıznes jáne ulttyq biliktilik júıesi: strategııa jáne baǵdarlamalar» atty forým uıymdastyryldy.
Forýmnyń maqsaty – biliktilik júıesindegi, jumys ornynda oqytý men mamandardy sertıfıkattaýdaǵy bıznestiń múmkindikteri men tabysyn júzege asyrý boıynsha strategııalyq mindetterdi anyqtaý jáne óńirlik baǵdarlamalardy jasaý. Forýmǵa salalyq mınıstrlikterdiń, mekemelerdiń, halyqaralyq uıymdardyń, jumys berýshiler birlestikteriniń ókilderi shaqyryldy.
Basqosýda «Atameken» UKP Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Eldar Jumaǵazıev dýaldik bilim berýdi damytý, koledjderdi basqarýdy bızneske berý máselesi ózekti ekenin aıtyp, forým aıasynda osy máselelerge qatysty Jol kartasyn daıyndaýdy usyndy.
«Otandyq kompanııalardyń dýaldik bilim berýge qyzyǵýshylyǵyn arttyrý mańyzdy. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýde ǵana emes, kolledjder men joǵary oqý oryndarynyń jalpy bilim berýdegi jaýaptylyǵy týraly másele kótergenbiz. Zeınetaqy aýdarymdaryna qarap túlekterge suranys qanshalyqty joǵary ekenin, osylaısha oqý oryndarynyń reıtıngin anyqtaý da usynyldy. Alaıda, zeınetaqy aýdarymdary boıynsha bitirip shyqqan mamannyń dál qaı salada jumys istep jatqanyny bilý múmkin emes. Bizdiń zertteýimizdiń nátıjesinde iskerlik klımat, ıaǵnı bıznestiń 67% óz qyzmetkerleriniń bilimine qarajat jumsaýǵa qulyqsyz ekeni anyqtaldy. Bul úlken másele. Mamandardyń biliktiligin arttyrýda kómektesip otyrǵan kompanııalarǵa jeńildik berý máselesin oılastyrý qajet. Tıisti zańnamalarǵa ózgerister engizip, bıznestiń maman daıyndaýǵa jumsaıtyn shyǵyndaryn óteý jolyn qarastyrý kerek.», – deıdi Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary.
Trır qolóner palatasy «Atameken» QR UKP birge 2015 jyldan bastap jumys ornynda oqytý boıynsha seriktestik jobany júzege asyryp keledi. Onyń maqsaty – Qazaqstan kásiporyndary men kolledjderinde shaǵyn jáne orta kásipkerlik ótinimderi boıynsha kásibı daıyndaý deńgeıin turaqty arttyrýǵa kómektesý.
Joba 2014 jyldan bastap jasaldy jáne kásiporyndardyń, óńirlik kásipkerler palatalarynyń dýaldi oqytýdy uıymdastyrýdaǵy rólin kúsheıtýge, óndiristik oqytýdy uıymdastyrýda Trır qolóner palatasynyń naqty mehanızmderin paıdalanýǵa baǵyttalǵan.
Trır qolóner palatasynyń ókili, seriktestik jobanyń úılestirýshisi Albert Over dýaldi oqytý kolledjderdiń baǵdarlamasyna qarsy bolmaýyn, ol qatysýshylardyń árbir tarapyna yńǵaıly bolý kerektigine basa nazar aýdardy. «Germanııada da sizder oılaǵandaı barlyǵy jaqsy emes. Kásiporyndar men kolledj arasyndaǵy baılanysta máseleler bar. Biraq biz kelisimge keletindeı modeldi taptyq. Qazaqstanda da dýaldi bilim berýdi engizýdiń sátti jobalaryn mysalǵa alýǵa bolady. Kolledj stýdentteri úshin qosymsha bilim beretin ortalyq ashý máselesin talqylaýǵa qarsy emespiz. Eger osyndaı aýqymdy joba qolǵa alynsa, oqytýshylarmen qamtamasyz etýge jáne olardyń biliktiligin kóterýge daıynbyz», – deıdi Albert Over.
Jıynda sóz alǵan QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim departamenti dırektorynyń m.a. Nasymjan Ospanova Qazaqstandaǵy dýaldik bilim berýdegi satatıstıkalyq málimetterdi keltirdi. Onyń aıtýynsha, búginde Qazaqstanda 2433 kásiporyn dýaldik bilim berýdi qolǵa alǵan, onda 80 mamandyq pen 160 sanat boıynsha 27 myń stýdent tájirıbeden ótýde. Dýaldi bilim berý boıynsha 27 myń adam oqyp jatyr, bul barlyq oqyp jatqandar sanynyń 5,5% quraıdy.
«Atameken» UKP Adamı kapıtaldy damytý departamentiniń dırektory Oljas Ordabaev tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýde kolledjderdi bızneske basqarýǵa berýden bas tartpaý kerektigin aıtyp, birneshe mysaldardy keltirdi.
«QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi kolledjderdi bıznestiń basqarýyna berýge daıyn emes. Sebebi oqýshylar kolledjerge 9 synyptan keıin barady, ol jerde 10-11 synyptardaǵy oqý baǵdarlamasy da qamtylady. Degenmen, elimizde kolledjderdiń bıznes ókilderine berilip jatyr. Aıtalyq, «Baıserke-agro» AО́K, «Alageum Electric» Kentaý transformator zaýyty, «Kazsınk» kompanııasyna qarasty kolledjer jumys isteıdi. Bul mysaldar bilim berý júıesine zııan keltirmeıdi dep oılaımyz. Bıznes salasy ózine maman daıyndaý arqyly naryqqa bilikti maman shyǵarady», – deıdi Oljas Ordabaev.
Sonymen qatar, Oljas Ordabaevtyń aıtýynsha Germanııanyń dýaldik bilim berý júıesin tutastaı Qazaqstanǵa kóshirý múmkin emes. Sebebi, Germanııada tehnıkalyq-kásiptik mamandyqty ıgerýde azamattar aldymen óndiriske barady. Kásiporyn mamandy oqytý úshin seriktes bilim berý mekemesine jiberedi. Osylaısha, jastar ýaqyttynyń 60% óndiriste, qalǵan 40% bilim alýǵa jumsaıdy. Al Qazaqstanda bilim alý úshin aldymen oqý oryndaryna barady, odan keıin ǵana tájirıbe jınaý, jumysqa ornalasý máselesi qarastyrylady. Sondyqtan da maman sapaly, bilikti maman daıyndaý úshin dýaldi bilim berýdi damytý kerek dep esepteıdi departament basshysy.