Memleketti demokratııalandyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam

Memleket basshysynyń «Qazaq­­stan Respýblıkasynyń Kons­­tı­týsııa­syna ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zańy­nyń jobasyn keńinen ári tereń talqylaý merzimi aıaqta­lyp keledi. Osyǵan oraı, elor­daǵa Eýropa Keńesiniń Quqyq ar­qy­ly demokratııa úshin Eýro­pa­lyq komıssııasynyń (Vene­sııa­lyq komıssııa) sarapshylary at basyn tiregen edi. Olar Qa­zaq­­stan Respýblıkasy Pre­zı­denti­niń búkilhalyqtyq tal­qy­laýǵa shyǵarǵan «Qazaq­stan Respýblıkasynyń Kons­tı­týsııa­sy­na ózgerister men tolyq­tyrý­lar engizý týraly» zańynyń joba­syn memlekettik organdar jáne uıymdarmen talqylaýǵa qa­tysty. Osy bedeldi eýropalyq qu­ry­lym delegasııasynyń qu­ra­myna Eýropa Keńesi Vene­sııalyq komıssııasynyń óńirlik yntymaqtastyq bóliminiń bas­shysy S.Kýznesov, Grýzııa­nyń burynǵy ádilet mınıstri jáne Konstıtýsııalyq sotynyń tóraǵasy G.Papýashvılı jáne konstıtýsııalyq quqyqtyń basqa da mamandary engen eken. Jalpyǵa málim, Venesııalyq komıssııa Eýropa Keńesiniń qu­qyq­tyq saraptaý organy bolyp tabylady. Quqyq salasyn­da ıdeıa­­larmen almasýdyń halyq­ara­lyq deńgeıde tanylǵan qu­qyq­tyq forýmy bola oty­ryp, ol kons­tıtýsııalyq qury­lys máse­le­leri boıynsha memle­ket­terge sarap­tamalyq-ádisnamalyq kómek kór­setedi. Qazaqstan 1998 jyldan bastap Venesııalyq komıssııada baıqaýshy mártebesine ıe, al 2012 jyly onyń tolyq múshesi atandy. Osyǵan oraı, Astanada atal­ǵan sheteldik áriptester mem­le­­ket­tik bıliktiń tarmaqtary ara­syn­da ókilettikterdi qaıta bólý má­se­leleri jónindegi jumys tobymen kezdesti. Kezdesý barysynda tal­qy­laýǵa túsken zań jobasynyń basty máseleleri boıynsha pikir almasý ótti. Jumys tobynyń músheleri jańa engizýler boıynsha tolyqqandy túsinikteme berip, sarapshylardyń suraqtaryna jaýap qaıtardy. Osy máseleler boıynsha Kons­tıtýsııalyq Keńes Tór­aǵasy I.Rogovpen, Joǵarǵy Sot Tóraǵasy Q.Mámımen, Bas Prokýror J.Asanovpen jáne Ádilet mınıstri M.Beketaevpen kezdesti. Onda jekelegen quqyq­tyq ınstıtýttardy qaıta jań­ǵyr­tý barysyn qaraý men naq­ty­laý, sonyń ishinde: konstı­tý­­­sı­ıa­lyq baqylaý, sot qury­ly­my jáne sot isin júrgizý, prok­ý­ror­lyq qadaǵalaý, Qazaqstan Res­pýb­lı­kasy Prezıdentiniń zańdarda bekitilgen ókilettikterin qaıta bólý jáne t.b. máseleler týraly sóz qozǵaldy. Sondaı-aq, sheteldik sarapshy­lar Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnı­versıtetinde (QazGZÝ) bolyp, onyń professorlyq-oqytýshylar quramymen kezdesti. Venesııalyq komıssııa sarapshylary konstı­týsııalyq reformanyń basty ólshemderin oń baǵalady. Olardyń aıtýynsha, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti usynǵan elimizdiń konstıtýsııalyq qury­ly­myndaǵy ózgerister eýro­pa­lyq konstıtýsııalyq muranyń bas­ty qaǵıdalaryna saı keledi já­ne memleketti basqarý júıesin de­mo­kratııalandyrý jolyndaǵy ma­ńyzdy qadam bolyp tabylady. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan»