"Qazaqstandy senimdi dos, baýyrlas memleket dep sanaımyz" (suhbat)

Ázerbaıjan Mıllı Medjlısiniń depýtaty Adıl ALIEVPEN áńgime – Qazaqstanǵa hosh keldińiz! Bizdiń elimizde buǵan deıin de birneshe márte kelgenińiz esi­mizde... – Kóp rahmet! Iá, Qazaqstanǵa úshinshi márte jolym túsip otyr. Eń alǵash birneshe jyl buryn TMD elderi Parlamentaralyq Assambleıasynyń otyrysyna kelgen bolatynbyz. Ekinshi ret ótken jyldyń naýryz aıynda Qazaq­standaǵy parlamenttik saılaýǵa halyqaralyq baıqaýshy retinde qatys­tyq. Saılaýdyń halyqaralyq talap­tar­ǵa saı, ádil ótkenine kýá boldyq. Osy joly Ázerbaıjan-Qazaqstan par­la­mentaralyq dostyq tobynyń jetek­shisi retinde kelip otyrmyn. Aldaǵy ýaqytta sizderdiń elderińizge taǵy da jolym túsedi degen úmittemin. – Jalpy, Ázerbaıjan men Qa­zaq­stan arasyndaǵy qarym-qatynas­tar­dyń damý barysyn qalaı baǵa­laısyz? – Biz Qazaqstandy Ázer­baı­jan­nyń senim­di dosy, baýyrlas memleket dep tanı­myz. Eki el Prezıdent­teri­niń deńgeıinde, parlamentarııler deńgeıinde óte jaqsy dostyq qatynas­tardyń ornaǵanyna kóp jyl ótti. Osy ýaqyt aralyǵynda ózara dos­ty­ǵymyz nyǵaıyp, qarym-qa­tynas­tarymyz kúsheıip kele jatqanyn kórip otyrmyz. Biz Qazaqstanǵa jáne Qa­zaq­stan basshysyna erekshe qur­metpen qaraımyz. Eki el bas­shylyǵynyń arasyndaǵy dos­tyqty joǵary baǵalaımyz. О́z basym memleketterimizdiń ara­syn­daǵy parlamentaralyq dostyq tobynyń jetekshisi retinde bizge deıin jasalǵan jumystardy odan ári jetildire túsýge múddelimin. Sondaı-aq, jasaǵan jumystarymyzdyń aldaǵy ýaqyt­ta da jalǵasyn taba berýine tilektes­pin. Qazaqstandyq áriptesterimizben oıymyz bir jerden shyǵady dep úmittenemin. – Qazaqstandy mekendeıtin ázer­baıjan etnosynyń ókilderi jeterlik. Olardyń mundaǵy turmys-tirshiligi týraly qandaı pikirdesiz? – Bıyl ázerbaıjan halqynyń Qazaq­stan men Ortalyq Azııa elderine jer aýdarylǵanyna seksen jyl tolyp otyr. Seksen jyl buryn qazaq halqy bizdiń qandastarymyzǵa adamı turǵyda úlken jaqsylyq jasady. Ázerbaıjandyqtardy shettetpeı, baýyryna tartty. Ony biz eshqashan umytpaımyz. Búgingi tańda Qazaqstanda turatyn ázerbaıjandardyń qatary 120 myńǵa jýyqtaıdy. Olar ózderin bóten elde emes, óz elinde júrgendeı sezinedi. Qazaqstannyń tynys-tirshiliginiń bar­lyq salasynda ázerbaıjan ultynyń ókilderi bar. Eldiń damýyna, ósip-órkendeýine barsha qazaqstandyqtarmen birge úles qosyp jatyr. Qazaqstanda halyq ıgiligi úshin jasalyp jatqan jaqsylyqtardyń barlyǵyn kórýde. Ázerbaıjan halqynyń salt-dás­túrine, tiline, rýhanı qundy­lyqtaryna qurmetpen qarap, olardy saqtap qalýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵanyn jaqsy bilemin. Shynymdy aıtsam, óz basym, jergilikti ázerbaıjandardyń arasynan bul elge kóńili tolmaıtyn adamdy kezdestirgen de, ol týraly estigen de emespin. – Qazaqstan-Ázerbaıjan ara­syn­daǵy saýda-ekono­mıka­lyq qaty­nastardyń keleshegi týraly aıtsańyz. – Eki memlekettiń birles­ken iri jobalary bar. Ási­re­se, munaı, ınvestısııa sa­lasyndaǵy yntymaqtastyq qarqyndy damýda. Temir jol, sý joly, avtomobıl joly salalaryndaǵy ın­fra­qu­ry­lymdy óristetýde jaqsy je­tistikterge jettik. Bul eki el­diń de ekonomıkasyna serpin berýde. Sonymen qatar, basqa memleketter qaty­satyn jobalar da az emes. Qazaqstan men Ázerbaıjannyń terrıtorııa­sy tarıhtaǵy Uly Jibek jolynyń asa mańyzdy bóligi ekenin bilesiz. Osy oraıda, Jańǵyrǵan Uly Jibek joly – birneshe memlekettiń múddesin qamtıtyn asa iri halyqaralyq joba bolyp otyr. Jalpy, Azııa men Eýropany baılanys­tyrýda eki eldiń geografııalyq orny úlken mańyzǵa ıe, bul – bizdiń ekonomıkamyzdy óristetý úshin úlken múmkindik. Búginde Aqtaý porty arqyly Eýropadan Azııaǵa, Azııadan Eýropaǵa júk tasymaldaý jolǵa qoıylǵan. Qazaqstan úshin Ázerbaıjan porttary arqyly Eýropaǵa shyǵý ekonomıkalyq jaǵynan óte tıimdi. Ázerbaıjan da ózi­niń kólik ınfraqurylymyn damy­týǵa kúsh salyp jatyr. Qazaqstan men Ázerbaıjan Pre­zıdentteri eki eldiń múddesin kóz­deıtin, ekeýine de tıimdi saıası, eko­nomıkalyq bastamalardyń bar­lyǵyn qoldap, qýattap keledi. Ási­­rese, sońǵy jyldary baılanys ny­ǵaıyp kele jatyr dep aıta ala­­­­myn. Sol sebepti, Qa­zaqstan-Ázer­­­baı­­jan qaty­nastarynyń bo­la­sha­­ǵy­na zor senimmen qaraǵan jón. Biz Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty túrki áleminiń aqsaqaly dep bilemiz. Qazaqstan bas­shy­lyǵynyń júrgizip otyrǵan saıasatyna qashan­da qurmetpen qaraımyz. Jalpy, eki el bas­shylyǵy halyqaralyq arenada bir-biriniń basta­malaryn únemi qoldap keledi. Bolashaqta Qazaq­stan men Ázerbaıjannyń áriptestik, do­styq qatynastary tereńdeı túsetinine kámil senemin. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Arnur ASQAR, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT, «Egemen Qazaqstan»