Úlken armanǵa jeteleıtin kishkentaı úmit

Sahnaǵa kúlimdep shyqqan úsh jasar Valerıı taqpaǵynyń eki-úsh jolyn aıtqan soń kúrt toqtady da, «Meniń jazylyp ketkim keledi!» dep kishkentaı saýsaqtarynyń ushymen kózin súrtip, jylap jiberdi. Búldirshin osy sózderi arqyly búkil álemnen kómek surap, muńyn shaǵyp turǵandaı edi. Bul jan tebirenterlik kórinisten kózine jas almaǵan adam bolmaǵan shyǵar zalda, sirá... Halyqaralyq rakpen aýyratyn balalardyń ata-analary konfederasııasynyń (ICCCPO) bastamasymen jyl saıyn aqpan aıynyń ortasynda álemniń 40-tan astam elinde Halyqaralyq rakpen aýyratyn balalar kúni atalyp ótedi. Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń balalar bólimi men psıhologııalyq-áleýmettik kómek bólimi qaterli isik dertine shaldyǵyp, em alyp jatqan balalardyń kóńilin kóterý maqsatynda «Meniń qolymnan ustashy!» atty arnaıy is-shara ótkizdi. «Aýyr naýqasqa shaldyqqan bala men onyń otbasy óz qaıǵy­larymen betpe-bet qalmaýy tıis. Biz – dárigerler, psıhologtar, áleýmettik qyzmetkerler, muǵalimder aýrýhanadaǵy árbir balanyń, olardyń ata-anasy men týystarynyń qoldaý men qamqorlyqty sezine alýy úshin qolymyzdan kelgendi aıanyp qalmaýǵa tıispiz. Olarǵa jan jylýymyzben, mahabbatymyzben súıeý bolyp, balanyń dertten aıyǵyp ketýine, ómir súrýge degen talpynysyn arttyrýǵa umtylýdamyz», dedi jıynda sóz alǵan psıhologııalyq-áleý­mettik kómek bóliminiń je­tek­sh­i­si Ilmıra Hýsaınova. Statıstıkaǵa súıensek, elimiz boıynsha ár túrli isik aýrýlaryna shaldyǵyp, esepke tirkelgen 14 jasqa deıingi balalar sany 2015 jyly 1631 bolsa, 2016 jyly 1591 bolǵan. Olardyń ishinde 427 balanyń dıagnozy alǵash ret 2015 jyly anyqtalsa, 346 balanyń rakpen aýyratyny ótken jyly belgili bolypty. Dárigerlerdiń aıtýynsha, balalar arasynda, ásirese, qan túzý músheleri ragy aldyńǵy orynǵa shyǵyp otyr. 2016 jyly 143 bala (2015 j. – 1631) osy dertke shaldyqsa, 70 balaǵa (2015 j. – 77) mı isigi dıagnozy qoıylǵan. Sonymen qatar, ótken jyly 28 ba­la búırek ragyna (2015 j. – 23), 18 bala (2015 j. – 24) dá­neker jáne jumsaq tinder ragyna, 14 bala (2015 j. – 18) súıek jáne býyn shemirshegi ragyna shaldyqqan. Al 14 jasqa deıingi balalar arasynda qaterli isik saldarynan 2015 jyly 135 bala, 2016 jyly 148 bala kóz jumǵan. Degenmen, aty jaman aýrý­me­n kú­restegi dáriger­lerdiń eren eńbegi men ata-analarynyń qajyrly qaıratynyń arqa­synda dertinen aıyǵyp, qulan-taza saýyǵyp ketken balalar da barshylyq. 12 jasar Mısha Nıjnıkovtiń ájesiniń aıtýynsha, nemeresi mektepke barar shaǵynda rak aýrýyna shaldyǵypty. «Murny jıi qanaı bergen soń gaımorıt shyǵar dep dárigerge aparǵanbyz. Sóıtsek, muryn qýysy ragy eken... Qanshama aýyr operasııalar men hı­mııalyq em-domnan óttik. Bá­riniń artta qalǵanyna shúkir. Balamnyń kúlip, aman-esen júrgeninen artyq baqyt joq. Ony emdegen dárigerlerge myń alǵysymdy bildiremin», – degen Larısa Mıhaılovna tıisti ári qajetti, eń bastysy, ýaq­tyly em-dom alýdyń arqasynda qaýip­ti dertten aıyǵýdyń múm­kin eken­digin aıtady. Halyqaralyq rakpen aýy­ra­­ty­n balalar kúnine oraı uı­ym­­dastyrylǵan arnaıy sha­ra­­da tanymal ánshiler ǵana emes, naýqas balalardyń ózderi de ónerlerin ortaǵa salyp, án aıtyp, bı bılep, taqpaq aıt­ty. Ánshilik darynymen aı­ryq­sha kózge túsken Slambek Qabratuly, Arýjan Toqan, Albına Júnisqalıeva sııaqty talantty balalar jınalǵan qaýymnyń ystyq yqylasyna bólendi. Merekelik shara barysynda «Úmit etý! Sený! О́mir súrý!» atty fotokórme, sondaı-aq, balalardyń qolóner týyndylary kórmesi ótti. Sharany uıymdastyrýshylar tarapynan balalarǵa túrli syılyqtar tabys etildi. Mıra BAIBEK, «Egemen Qazaqstan» ALMATY