Qarqaraly qalasynyń irgesi 1824 jyly Reseı ımperııasynyń áskerı bekinisi retinde qalandy desek, sol tusta shendi generaldardan bastap, shekpendi, shoqyndylardyń qazaq saharasyna jappaı kele bastaǵany shyndyq. Árıne, qudalyqqa kelmegenderi belgili. О́zderimen birge qyr qazaǵynyń záre-qutyn alýǵa sýyq qarýlaryn qosa súırete kelgen. Bireýi – myna zeńbirek.
1815 jyly Oral qalasynda quıylǵan otty qarý Qarqaralyǵa 1824 jyly ákelinipti. Shoıynnan tutas quıylǵan sýyq qarýdyń uzyndyǵy 129 santımetr. Mýzeı dırektory Erjan Nurmaǵanbetovtiń aıtýynsha, zeńbirek 1947 jyly Qaraǵandy oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıyna jetkizilgen. Salmaǵyna keler bolsaq, segiz jigit tik kótere almaıtyn, murajaıǵa súıretip kirgizgen zildeı qara temir. Qazirde tarıhı jádigerge aınalǵan otty qarýdyń keıinnen tutandyrǵyshyn quıyp tastaǵan... Uńǵysynyń dıametri – 4-7 santımetr. Syrtynda «SL lıta v Kamens 1815 g. Sverl Vıse E.Z.» degen jazý bar.
Aıta keteıik, zilbatpan zeńbirekpen bizdi tanystyrǵan – Qaraǵandy oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıy. Mýzeı 1932 jyly 7 qarashada RKFSR Halyqtyq komıteti buıryǵymen ashylǵan. Jalpylaı alǵanda, mýzeıde biregeı eksponattar jetkilikti. Máselen, Qazybek bı, Ábilhaıyr han, Abylaı han men basqa da saıası qaıratkerlerdiń, qazaq halqynyń sońǵy hany Kenesary Qasymulynyń túpnusqadaǵy hattary, HH ǵasyrdyń basyndaǵy qazaq halqynyń ulttyq-demokratııalyq qozǵalystarynyń tarıhyn ashatyn muraǵattyq materıaldar halyq nazaryna usynylǵan.
Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY