Senatta memlekettik bılik tarmaqtary arasyndaǵy ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri jónindegi konstıtýsııalyq reformalar jobasy boıynsha Joǵarǵy Sot jáne Bas prokýratýra basshylyǵymen kezdesý boldy.
Senattyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy Serik Aqylbaı konstıtýsııalyq reformalar aıasyndaǵy sottar men prokýratýra qyzmetiniń negizgi baǵyttaryn talqylaý taqyryby ekenin atap ótti.
Joǵarǵy Sottyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy Aıgúl Qydyrbaeva sot júıesiniń qyzmetin jetildirýge qatysty birqatar usynys aıtty. Atap aıtqanda, Joǵarǵy Sot sýdıalarǵa qoıylatyn talaptar Konstıtýsııalyq zań deńgeıinde bekitilgeni oryndy dep sanaıdy. Sondaı-aq, sýdıalyqqa úmitkerlerdiń eń tómengi jasyn 25-ten 30-ǵa deıin kóterýdi usyndy.
Qazaqstandaǵy Ult josparyn iske asyrý aıasynda úsh deńgeıdegi sot tóreligi júıesi engizildi. Osyǵan baılanysty Konstıtýsııada jergilikti jáne basqa sottarǵa qatysty Joǵarǵy Sottyń kassasııalyq ınstansııa mindetin júzege asyratyny kórinis tabýy tıis. Ata Zańnyń 81-babyna tıisti ózgerister engizý kózdelip otyr. Odan basqa, A. Qydyrbaeva «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy sot júıesiniń qyzmetin retteıtin túzetýlerge de toqtaldy.
Bas prokýrordyń birinshi orynbasary Iogan Merkel óz sózinde bılikti qaıta qalyptaý jaǵdaıynda prokýratýra qyzmetiniń konstıtýsııalyq negizderi de naqtylanatynyn atap ótti. «Prokýratýra tejemelik pen arasalmaq júıesinde Konstıtýsııanyń myzǵymastyǵy men adam men azamat quqyqtarynyń kepili – Prezıdenttiń quraly bolyp qala beredi, degenmen, qadaǵalaýdyń shegi men sıpaty zańmen belgilenedi», – dedi I.Merkel. Ol engiziletin ózgerister prokýratýranyń konstıtýsııalyq ókilettikterin azaıtpaıtynyn atap ótti.
Prokýratýranyń jekelegen ókilettikterin bıliktiń sot tarmaǵyna berý de usynylyp otyr. Odan basqa, prokýratýra Konstıtýsııada bekitilgen memleket múddesin qorǵaý qajet bolatyn istermen shektelip, jeke daýlarǵa qatysty azamattyq isterge qatysýyn qysqartýdy jalǵastyrýǵa nıettenýde.
I.Merkel Bas prokýratýraǵa Konstıtýsııalyq keńeske derbes úndeý jasaý quqyǵy berilýi, sondaı-aq, prokýratýranyń mártebesi men ókilettigin Konstıtýsııalyq zań deńgeıinde belgileý týraly senator Rashıd Túsipbekovtiń usynysyna qoldaý bildirdi. «Konstıtýsııalyq zańda joǵary deńgeıde qadaǵalaý júrgizetin konstıtýsııalyq organ retinde prokýratýranyń rólin atap ótý durys dep sanaımyz», – dedi Bas prokýrordyń birinshi orynbasary.
Senat depýtattary Rashıd Túsipbekov, Dýlat Qusdáýletov, Darhan Káletaev, Lıýdmıla Poltorabatko, Manap Kóbenov Konstıtýsııaǵa jáne basqa da zańnamalyq aktilerge usynylatyn ózgerister týraly óz oılaryn ortaǵa saldy.
Sharany qorytyndylaı kelip, senator Serik Aqylbaı pikirsaıys barysynda aıtylǵan usynystar konstıtýsııalyq reformany iske asyrý jónindegi zań shyǵarý jumysy barysynda eskeriletinin aıtty.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»