Qazaqstannyń ıadrolyq ǵylym men tehnıka, atom kásiporny álemdik órkenıettiń kóshbasshylary ekendigi áý bastan belgili. Atomshy mamandar búginde Elbasynyń Joldaýynda naqty aıtylǵan tapsyrmalar boıynsha jumys istep jatyr. Árıne, bulardyń barlyǵy jáı ǵana zertteý emes, Qazaqstannyń atom salasy aldaǵy ýaqytta dál búgingideı álemdegi básekelestikke tótep bere alýy kerek.
2017 jyly «Qazaqstannyń ıadrolyq qoǵamy» osy baǵyt boıynsha jumystaryn jalǵastyra bermek. Basty maqsat – EKSPO kórmesine qatysý. Budan basqa da sharalarǵa kelsek, «Iаdrolyq qoǵam» atom energetıkasy salasy mamandaryna arnalǵan halyqaralyq jıyndar uıymdastyryp, ár eldiń mamandarymen tájirıbe almasýdy da jalǵastyrmaq. Jáne bolashaqta oqýshy, stýdentterge arnalǵan aqparattyq-oqytý baǵdarlamalaryn qolǵa alady.
Búginde atom energetıkasy álemdegi energııa tutynýdyń 5 paıyzyn ǵana qamtamasyz etip otyr. Jańadan 60 jańa bloktar salynyp jatyr desek, ol negizinen Azııa elderinde, atap aıtqanda, Qytaı, Úndistan, Ońtústik Koreıa, Túrkııa jáne Birikken Arab Ámirlikteri. 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha dúnıe júzinde on jańa blok iske qosylǵan. Úsh blok ázirshe toqtatylyp, jańadan úsh bloktyń qurylysy bastalyp ketken. Al 2017 jyldyń basynda-aq Qytaı jańa blokty iske qosyp úlgeripti.
– Astanada biz Energetıka mınıstrligimen birlesip, «Iаdrolyq qoǵam» quramyna kiretin «Qazatomónerkásip» UK, Kýrchatovtaǵy Ulttyq ıadrolyq ortalyq jáne basqa da elimizdegi atom óndirisi salasynyń mamandarynyń basyn qosyp, konferensııa ótkizdik, – dedi «Qazaqstannyń ıadrolyq qoǵamy» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Natalıa Jdanova. Osy «Iаdrolyq qoǵam» bul kúnderi Japonııa, Reseı, Fransııa, AQSh elderiniń ıadrolyq kooperasııalarymen tyǵyz baılanysta.
«Qazaqstannyń ıadrolyq qoǵamy» – táýelsiz ári kommersııalyq emes uıym. Quramyna atom salasyn Elbasy tapsyrmasymen beıbit maqsatqa paıdalaný jáne ári qaraı damytý úshin zańdy tulǵa retinde tirkelgen kóptegen ǵylymı-óndiristik mekemeler kirgen.
– «Qazaqstannyń ıadrolyq qoǵamy» 1992 jyly qurylsa, elimizdiń ár túkpirinde bólimderi bar. Atom energetıkasy boıynsha qurylǵan Aqparattyq ortalyq jaqsy jumys istep keledi, munyń operator-baılanysshylary «Qazaqstannyń ıadrolyq qoǵamy» jáne «Reseıdiń ıadrolyq qoǵamy», – deıdi Natalıa Jdanova.
Ortalyqtyń maqsaty, atom energetıkasy men ıadrolyq tehnologııalardy mektep oqýshylary arasynda nasıhattap, balalardyń tehnıkalyq bilimge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý kórinedi. Alǵashqy jyldyń ózinde-aq Ortalyqqa 14 424 adam kelipti.
Raýshan NUǴMANBEKOVA
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Kýrchatov qalasy
Sýretti túsirgen avtor