Konstıtýsııalyq sottyń parlament sheshimin durys dep tanyp, bekitýi osy el qoǵamyn naqty túrde bir-birine qarsy eki lagerge bólip tastady. Memlekettik bılik ımpıchmenttiń nátıjesi jappaı narazylyqqa ulasatynyn kúni buryn bilgen sııaqty. Eldiń qarýly kúshteri joǵary áskerı daıyndyq jaǵdaıyna keltirildi jáne qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý úshin kóshelerge 21 myń polıseı shyǵaryldy. Onyń ústine, ımpıchment jóninde uıǵarym belgili bolmaı turyp-aq, Ońtústik Koreıanyń astanasy – Seýlde Pak Kyn Heniń jaqtastary men qarsylastary eki mıtıng ótkizgen edi.
Al Konstıtýsııalyq sottyń uıǵarymy jarııa etilgennen keıin, kóp ýaqyt ótpeı-aq mıtıngke qatysýshylar arasynda qaqtyǵys oryn aldy. О́ıtkeni, sot prosesin jekelegen telearnalar kóshelerdegi úlken ekrandardan tikeleı efır arqyly kórsetip turdy. Aqparattarǵa qaraǵanda, qaqtyǵystar saldarynan eki adam qaza taýyp, ondaǵan adam jaraqat alǵan. Onyń biri «Kıodo» agenttiginiń operatory kórinedi.
Prezıdenttikten merzimnen edáýir ýaqyt buryn ketken 65 jastaǵy Pak Kyn Hege taǵylǵan aıyp asa aýyr. О́tken jyldyń jeltoqsanynda Ońtústik Koreıanyń parlamenti sybaılas jemqorlyqqa salyndy jáne óz bıligin teris paıdalandy dep aıyptalǵan prezıdentke senimsizdik bildirý týraly máseleni qarady. Nátıjesinde, parlamenttegi 300 depýtattyń 234-i ımpıchment úshin daýys berdi. Osydan on shaqty kúndeı buryn Pak Kyn He óziniń málimdemesinde qateligin moıyndap, halyqtan keshirim suraǵan bolatyn. Sonymen qatar, ol otstavkaǵa baılanysty parlamenttiń sheshimine baǵynatynyn da aıtqan edi.
Elde saıası daǵdarystyń ýshyǵyp, onyń sońy Pak Kyn Heniń memleket basshysy qyzmetinen «qýylýyna» sebep bolǵan eń basty másele – 2016 jyldyń qazanynda prezıdenttiń jaqyn qurbysy Chhve Sýn Sıldiń prezıdentke yqpaly jónindegi derekterdiń buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanýy. Sol maqalalardaǵy derekter boıynsha júrgizilgen tekserýler nátıjesi Chhve Sýn Sıldiń birneshe jyl qatarynan memlekettik basqarý isine aralasyp, saıası sheshimder qabyldaýǵa da yqpal etti degen kúdik keltirilip otyrǵanyn kórsetken sııaqty. Sondaı-aq, tergeý organdary prezıdenttiń qurbysyna eldegi iri kompanııalarǵa qysym kórsetý arqyly óziniń baqylaýyndaǵy qorlarǵa mıllıondaǵan dollar qarjy aýdarýǵa májbúrledi degen de aıyp taqqan. Tipti, ol bıliktiń joǵary laýazymdy kadrlaryn taǵaıyndaý máselesine de aralasqan kórinedi.
Ońtústik Koreıanyń oppozısııasy Pak Kyn He qurbysy Chhve Sýn Sıldiń sybaılas jemqorlyq shyrmaýyna ilikkenin bilgen jáne odan habardar bolǵan dep esepteıdi. Al osyndaı teris áreketterden qarjylaı zardap shekkender arasynda álemge tanymal Hyundai Motor, POSCO jáne Koreo Telecom sııaqty korporasııalar bar eken. Tergeý materıaldaryna qaraǵanda, shyǵyn kólemi 65,7 mıllıon AQSh dollaryn quraıdy.
Pak Kyn Heniń prezıdenttik ókilettigi 2018 jyldyń aqpanynda aıaqtalýy tıis edi. Qalyptasqan jaǵdaı oǵan jetkizbedi. Endi eks-prezıdentke qarsy qylmystyq is qozǵalýy da múmkin. О́ıtkeni, Konstıtýsııalyq sottyń joǵarydaǵy sheshimi soǵan múmkindik beredi. Sarapshylar qazirdiń ózinde oǵan enjar ári jigersiz prezıdent boldy degen baǵa da berip úlgerdi. Sondaı-aq, Pak Kyn He Ońtústik Koreıanyń ımpıchment boıynsha laýazymynan shettetilgen alǵashqy prezıdenti retinde tarıhta qalady.
Sarapshylardyń pikirinshe, Ońtústik Koreıadaǵy merziminen buryn ótetin prezıdenttik saılaýǵa Demokratııalyq partııanyń burynǵy tóraǵasy Mýn Chje In, Chhýnchhon-Namdo provınsııasynyń gýbernatory An Hı Chjon, Sonnam qalasynyń meri Lı Chje Men jáne Halyq partııasynan An Chhol Sý túspek. Al BUU Bas Assambleıasynyń burynǵy Bas hatshysy Pan Gı Mýn men prezıdenttiń mindetin ýaqytsha atqarýshy eldiń qazirgi premer-mınıstri Hvan Gıo An óz kandıdatýralaryn prezıdenttikke usynbaıtyndaryn málimdedi.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»