Etnosaralyq kelisim elimizdiń turaqty damýynyń eń mańyzdy faktory desek, qatelese qoımasyz. О́ıtkeni, etnosaralyq tatýlyq – qoǵamdyq kelisiminiń negizi, ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń tiregi.
Áýel bastan birlik pen yntymaqty aldyńǵy orynǵa qoıǵan Elbasymyzdyń ustanǵan saıasaty búginde óz jemisin berip keledi. Memleket basshysy egemendiktiń alǵashqy kezinde-aq: «Ishki saıasattyń irgeli qaǵıdasy ultaralyq kelisim prınsıpi bolýy tıis. Mine, osynyń ózi demokratııalyq quqyqtyq memleket qurýdaǵy qazaqstandyq joldyń ereksheligin jáne bizdiń dúnıejúzilik qaýymdastyqqa enýimizdiń ereksheligin aıqyndaıdy», - dep atap kórsetken edi.
Búginde solar elimizdiń tarıhynan oıyp turyp oryn aldy. Barlyq qazaqstandyqtyń joly – birlik joly jáne azamattyq birtektilik negizinde ultty dáıektilikpen qalyptastyrý jolyna ulasyp otyr. Kózi qaraqty oqyrman Elbasymyzdyń «Ult jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» eńbegimen jaqsy tanys dep oılaımyz. Osy maqala – eńbeginde Prezıdent azamattyq birtektilikti nyǵaıtýǵa qazirdiń ózinde Qazaqstan halqy Assambleıasy men «Máńgilik El» jalpyulttyq ıdeıasy sııaqty negizder bar ekenin, endi solardy damyta otyryp, bolashaǵy Birtutas Ultty qalyptastyrýǵa bolatynyn aıtqan edi. Biz búgin soǵan kele jatyrmyz.
Al Qazaqstan halqy Assambleıasynyń mıssııasy – qazaqstandyqtardy etnosaralyq beıbitshilik pen kelisimniń myzǵymastyǵyna bastaıtyn jol. Osyǵan baılanysty Elbasymyz: «Ǵylym jerdegi árbir etnos kem degende bir aıryqsha erekshelikke ıe degendi aıtady. Bizdiń ómirimiz qazaqstandyq 100 etnostyń 100-den kem emes, aıryqsha jáne qaıtalanbas erekshelikteri bar ekenin kórsetip otyr. Olardyń bári jınalyp kelgende bizdiń Bolashaǵy Birtutas ultymyzǵa artyqshylyqtar beredi», − degen bolatyn.
Assambleıa óziniń qyzmetin bastaǵannan beri baǵa jetpes osy qundylyqtyń basty saqtaýshysy mıssııasyn tabysty atqaryp keledi. Bul jerde «Máńgilik El» Patrıottyq aktisiniń orny bólek. Sebebi, qazaqstandyqtardyń óz eline, óz jerine degen patrıottyq rýhy osylar arqyly tanylady. Memleket basshysynyń birtektilik pen birtutastyq boıynsha búkil jumysty Qazaqstan halqy Assambleıasy aınalasynda túzetin bolamyz, dep atap kórsetýi sondyqtan bolsa kerek. Assambleıanyń uıytqy bolýymen iske asyrylyp jatqan is-sharalar óte kóp. Mysaly, «Úlken el – úlken otbasy», «Jıyrma ıgi is» jáne basqa da iri jobalar óziniń ómirsheńdigimen kópshiliktiń esinde qaldy.
Kezinde Ýınston Cherchıl «Qoǵam qysymǵa ushyraǵanda qarapaıym halyq birikse, jańa jetistikterge qol jetkizýdiń múmkindigi mol» degen eken. Endi qoǵamdy biriktiretin jaǵdaı týǵan sııaqty. Ol bizdiń elimizde bar dep aıtýymyzǵa bolady. О́ıtkeni, júzden astam etnostar mekendeıtin Qazaqstan óziniń ǵasyrlar boıy jınaqtaǵan qundylyqtaryn basymdyq deńgeıge shyǵardy. Birlik pen yntymaqtyń arqasynda ekonomıkamyz turaqtandy, qarjylyq daǵdarystardy oıdaǵydaı eńsere bildik, shırek ǵasyrdyń ishinde Qazaqstan álemdik qoǵamdastyqqa jaqsy jaǵynan tanyldy. Mine, osynyń túp negizinde etnosaralyq jáne dinaralyq kelisim jatqanyn eshkim joqqa shyǵara almaıdy.
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵan kúni – 1 naýryz Alǵys aıtý kúni retinde atap ótilip keledi. Al onyń negizinde alǵys aıtý ǵana emes, rýhanı týystyqqa úndeý jatqanyn baıqaý qıyn emes. Sebebi, tatý bolýǵa degen tilek te, yntymaqqa shaqyrýǵa degen nıet te osy alǵys aıtýdan bastalady. Sondaı-aq, Alǵys aıtý kúnin qazaqstandyq patrıotızm men yntymaq − berekeniń, birlik pen dostyqtyń jarasym tapqan kúni deýge de bolatyndaı. Shyntýaıtynda, basqa túsken taǵdyr taýqymeti saldarynan óz jerinen aýa kóship, qazaq dalasyn panalaýy arqyly jan saqtaǵan etnostardyń birinshi kezekte qazaqqa qurmet kórsetip, alǵys aıtýy zańdy da. Budan eshkim de kishireıip qalmaıdy. Qaıta bul olardyń bir-birine degen syılastyǵyn arttyryp, birligin nyǵaıta túsedi.
Qazaqstandyq biregeı qurylymnyń etnosaralyq tatýlyq pen kelisimdi jarastyrýdaǵy tájirıbesi álem elderin de qyzyqtyrýda. Ony jan-jaqty zerttep, óz elderinde qoldanǵysy keletinder de az emes. Sebebi, Qazaqstan Assambleıa arqyly birlik pen yntymaqtyń, beıbitshilik pen tynyshtyqtyń, baqyt pen meıirimniń rýhyn qalyptastyrdy. Sonymen birge, Assambleıa etnosaralyq kelisim salasyndaǵy bastamalardy iske asyra otyryp, óziniń halyqaralyq
uıymdarmen baılanystardy da óristetti. Mine, osyndaı ıgi ister arqyly elimiz kópshilik memleketterge arman bolǵan ótkir máselelerdiń sheshilýine yqpal etip júr.
Álısultan
QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»